| |
|
'Ulusal ayýp' ödüllendirildi!Türkiye'nin ilk uluslararasý kitap fuarýnda 'Düþünceye Özgürlük' kitabýnýn yayýncýlarý adýna Günþiray'a ödül verildi. Aslýnda ödüllendirilen, uluslararasý bir fuarda 'ulusal ayýp'a karþý olan düþünce özgürlüðü savaþçýlarýydý Ýlk bakýþta sýradan bir görüntüydü.
Uluslararasý Yayýncýlar Birliði Genel Sekreteri Alexis Koutchoumow elindeki plaketi tiyatro sanatçýsý Mahir Günþiray'a veriyordu 'Düþünce ve Ýfade Özgürlüðü Ödülü' yazýsýnýn önünde.
Ancak olana bitene biraz daha dikkatli bakýnca, 1. Uluslararasý Ýstanbul Kitap Fuarý'nda bir plaket olarak ortaya çýkan olgu, 26 aydýr sürdürülen 'Düþünceye Özgürlük' savaþýmýnýn yalnýzca yeni bir aþamasýydý.
Mahir Günþiray, o anda 'Düþünceye Özgürlük' kitabýnýn 185 yayýncýsý adýna ödülü alýyordu. Aslýnda kitabýn bin 80 yayýncýsý vardý. 10 bine yakýn 'yayýncý imzasý' da kitabýn baskýsýna yetiþtirilememiþti.
Þu ana kadar yedi ayrý dava konusu olan 'Düþünceye Özgürlük' nedeniyde 34 gazeteci, yedi televizyon programcýsý, 12 sinemacý, yedi tiyatro sanatçýsý, 20 yazar, sekiz politikacý, sekiz ressam ve karikatürist, üç müzisyen, sekiz sendikacý, 10 akademisyen, 12 hukukçu, iki mimar ve 43'ü de diðer mesleklerden tam 185 kiþi bir ya da birkaç kez sanýk olmuþtu.Sýnýr ötesi suç!
Hatta 'Düþünceye Özgürlük' suçu Türkiye sýnýrlarýný da aþmýþ, aralarýnda Arthur Miller, Harold Pinter gibi dünyaca ünlülerin de bulunduðu 144 yabancý yazar hakkýnda da soruþturma açýlmýþ, yakalandýklarýnda DGM Savcýlýðý'na getirilmeleri istenmiþti.
Sanýklarýn ve açýlan davalarýn sayýsý da her geçen gün artýyordu.
'Düþünceye Özgürlük' fikri 23 Ocak 1995'te Ýstanbul DGM avlusunda doðmuþtu. O gün Yaþar Kemal yargýlanýyordu, Der Spiegel dergisinde yayýmlanan bir yazýsýnda ötürü.
100'e yakýn aydýn Yaþar Kemal'e destek vermek için toplanmýþtý DGM'nin önünde. Yaþar Kemal bile düþünceleri nedeniyle yargýlanýyorsa artýk daha etkin bir þeyler yapmanýn zamaný gelmiþ de geçiyordu.
Oracýkta hazýrlanan kýsa bir metin imzaya açýldý hemen:
"Biz, aþaðýda adý, adresi ve imzasý bulunan kiþiler olarak içeriðini onaylasak da onaylamasak da; sýrf 'düþünceleri açýklama özgürlüðü'ne duyduðumuz saygý gereði olarak, yasal baský altýna alýnmak istenen yazýyla, sözle, görüntüyle ya da baþka bir yolla açýklanan düþüncenin altýna imzamýzý atýyoruz. Bu imza yüzünden bize verilebilecek her türlü cezayý onurla taþýyacaðýmýzý duyuruyoruz."
Sonunda yazarlarýnýn ya da yayýmcýlarýnýn mahkžm olmasýna neden olan 10 kadar kiþi ya da kuruluþun 'suçlu metinleri'nden oluþan bir kitap hazýrlandý. Adý da 'Düþünceye Özgürlük!' Ýmza veren bin 80 kiþi de kitabýn yayýmcýsý olarak 'suç' iþliyordu.
Kendilerini ihbar etmeleri sonucu bir gün gazeteciler, baþka bir gün sinemacýlar, ertesi gün yazarlar gruplar halinde DGM Savcýlýðý'na gidip tek satýr ifade veriyorlardý: "Bu kitaba bilerek ve isteyerek yayýncý oldum. Baþka bir diyeceðim yoktur."
Sonunda dava açýldý. Sanýklar hakkýnda iki ile beþ yýl arasýnda hapis cezasý isteniyordu. Ancak dava bununla sýnýrlý kalmadý. Ýkinci bir kitap çýktý. Adý 'Düþünceye ÖzgürlükCÜK' Kitabýn altýnda dünyanýn çeþitli ülkelerinden 144 yabancý yazarýn imzasý vardý. DGM Savcýlýðý soruþturma baþlattý. 144 yabancý yazarýn yakalanýr yakalanmaz savcýlýða getirilmesi için sýnýr kapýlarýna yazýlar bile yazýldý.
Türkiye 'Düþünceye ÖzgürlükCÜK' suçlusu olarak 'dünyanýn yazarýný' arýyordu.
Herhalde yapýlan hata anlaþýldý ki, 'Ben bunlarý nereden bulup yargýlayacaðým' diye yabancý yazarlar hakkýnda 'takipsizlik' kararý verildi. Hatta bu karar büyükelçilikler aracýlýðýyla o yazarlarýn yaþadýðý ülkelere, üyesi olduklarý PEN kulüplere de bildirildi. Yani Türkiye, 'Artýk sizin yazarýnýzý aramýyoruz' diyordu.
'Bulunamayan' yabancý yazarlardan pek çoðu 'bulunmak' için 10 Mart'ta 'Düþünce Özgürlüðü için Ýstanbul Buluþmasý' nedeniyle Türkiye'ye geldi. Ýfade vermek için mahkemenin kapýsýna kadar gittiler ama bir kahve bile içemeden geri döndüler.
Yabancý yazarlar kurtulmuþtu ama biri hariç; Franz Kafka...
13 Mart 1996 tarihli duruþmada tiyatro sanatçýsý Mahir Günþiray ifadesini verirken Kafka'nýn 'Duruþma' adlý oyunundan bir bölüm okudu:
"Siz kimsiniz? Ne yapýyorsunuz burada? Ne demek oluyor bu adalet komedyasý? Sorguya çekilen niçin bir baþkasý deðil de benim? Bunu bilmek isterdim. Siz de bilmiyorsunuz. Verilen emirleri yerine getiriyorsunuz. "
Kafka, mahkeme heyetine hakaret etmiþti. Bu yüzden 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nde, Kafka'ya vekaleten Mahir Günþiray'a dava açýldý. Geçen ay sonuçlanan davada Mahir Günþiray altý ay hapis cezasýna çarptýrýldý. Bu da 900 bin lira para cezasýna çevrildi. 'Düþünceye Özgürlük'ten ilk mahkžmiyet kararý Kafka'ya çýkmýþtý. Yaklaþýk üç buçuk dolar.
Ayný þey, 20 Þubat 1997 tarihli duruþmada romancý Erol Toy'un baþýna geldi. Toy da duruþma sýrasýnda, "Millet adýna hüküm veren mahkemelerin bulunduðu bir ülkede devlet adýna cinayet iþleniyorsa; herhangi bir yerde hâkim olmaktansa, herhangi bir zindanda mahkžm olmayý tercih ederim" deyince ayný suçtan kendisini bir baþka mahkemede yine sanýk olarak buldu. Onur duyulan sanýklar
Bu süreçte Þanar Yurdatapan'a 'Düþünceye ÖzgürlükCÜK' kitabýnýn yapýmcýlýðýndan ve daðýtýmcýlýðýndan iki ayrý dava açýldý. 'Düþünceye Özgürlük' kitabýnýn ikincisi ve üçüncüsü de yapýldý. Ýstanbul'da, Ankara'da, Ýzmir'de yazarlar, sanatçýlar, gazeteciler kendilerini mahkemelere ihbar ediyor. Yeni yeni davalar açýlýyor.
Ýþte, 'Türkiye'nin dünya fuarlar listesine giren ilk kitap fuarý'nýn düzenleyicisi olan Türkiye Yayýncýlar Birliði, 'Düþünce ve Ýfade Özgürlüðü Ödülü'nü, 'Düþünceye Özgürlük' kitabýyla yola ilk çýkan ve sayýlarý daha sonra 10 bini aþan 185 aydýna verdi.
Düþünceye Özgürlük sanýklarý o kadar çoktu ki törenin yapýldýðý salonun dört bir yanýný sarmýþtý. Hatta Uluslararasý Yayýncýlar Birliði Genel Sekreteri Koutchoumow törende konuþurken yaný baþýnda çevirmenliðini yapan gazeteci Ragýp Duran da ayný davanýn sanýklarýndandý. Günþiray ödülünü 'düþüncesini ifade edememiþ veya ettiði için yargýlanan, hatta öldürülenler' adýna aldý.
Türkiye Yayýncýlar Birliði Baþkaný Atýl Ant, ödül törenindeki konuþmasýnda bir baþka gerçeðin altýný çiziyordu: "Ben bu ödülü verirken onur duymuyorum. Ama bu kitaba imza atan Türk aydýnlarýyla onur duyuyorum."
Türkiye'nin ilk uluslararasý kitap fuarýnda 'Düþünceye Özgürlük' savaþýmcýlarý, dolayýsýyla sanýklarýydý ödül alan. Aslýnda, uluslararasý bir fuarda Türkiye'nin 'düþünce ve anlatým özgürlüðü' konusundaki 'ulusal ayýbý' nedeniyle insanlýðýn onuru olan 'düþünce özgürlüðü savaþçýlarý'na ödül verilmiþti.
[Ana Sayfa]
[Ýnsan]
[Türkiye]
[Politika]
[Forum]
[Dýþ Haberler]
[Ekonomi]
[Borsa/Finans]
[Spor]
[Kültür/Sanat]
[Arka Sayfa]
|
|
|
Yukarý Çýk
Geri Dön