Radikal-online Sanal Kütüphanesi için tıklayınız...

Bacalarla kuleler ondan soruluyor

1962'den beri baca ve kule inşa eden Osman Naci Endem, bugüne kadar yaptığı bacaların sayısını hatırlamıyor. Başta Çamlıca olmak üzere 24 TV vericisinin mimarı olan Endem İnşaat, lisansör firmadan uzman almadan çalışan dünyadaki iki firmadan biri
AHMET ÇELİK
İSTANBUL - Türkiye'nin bacaları ve kuleleri ondan soruluyor. Adı Osman Naci Endem. Endem İnşaat'ın sahibi. 1962'den beri baca ve kule inşa ediyor. Ancak Endem'in inşa ettiği bacalar öyle herkesin bildiği türden değil. Çünkü bu bacaların yüksekliği 250 metreye kadar çıkıyor. Bugüne kadar Türkiye'de yapılan en yüksek bacanın uzunluğu ise 280 metre. Soma Termik Santralı için yapılan bu bacada da Osman Naci Endem'in imzası var. İnşa ettiği bacaların sayısını hatırlamayan Endem, böyle bir soruyla karşılaştığında, "Ambarlı ve Seydişehir Alüminyum'dan başlamak üzere, İskenderun Demir Çelik, Soma ve hemen hemen tüm termik satrallardaki bacalar" diyor. 1972'de Çamlıca televizyon kulesiyle bacacılığı bırakmadan kule yapmaya başlayan Endem, 24 ana televizyon vericisinin mimarı.

En yüksek kule
Osman Naci Endem bugünlerde Türkiye'nin en yüksek televizyon kulesiyle meşgul. Büyükçekmece'de Devebağırtan yokuşuna yapılan ve bu yıl sonunda tamamlanması beklenen dünyanın 12'nci, Türkiye'nin ise en yüksek televizyon kulesinin deniz seviyesinden yüksekliği 400 metre. 30 milyon dolara mal olacak kulenin yerden yüksekliği ise 236 metre. Kulenin hemen yanında kurulacak binada 20 televizyon istasyonu ve stüdyosu, 50 radyo verici ünitesi bulunacak. Binada 2 bin kişilik bir de konferans salonu planlanırken, kulenin bir özelliği de 300 kişilik bir döner lokantanın kurulacak olması.
Endem, müteahhitliğe başladığı yıllarda karşılaştığı ilginç bir olayla baca yapımına başlamış. 1963 yılında Hava Harb Okulu'nun yüzme havuzu inşaatı sırasında bir generalin, "Benim için havaalanı havuzdan çok daha işlevsel" demesi üzerine işin fonksiyonel olması gerektiği düşüncesi kafasına dank eden Endem, belki havaalanı inşaatçısı olmamış, ama baca ve daha sonra da kule yapmaya başlamış.
Uzmanlık gerektiren baca ve kule yapımına gönül de vermek gerektiğini belirten Endem mesleğini, "Bu iş birikim, uzmanlık, ve arzu ile olur. Bu işi bu yüzden seçtim. Çok para yok. Meslek aşkı olmadan bu iş yapılmaz. Bakın siz bu kış, kar ve tipi nedeniyle evinizden bile çıkamazken biz 150 metrede çalışıyorduk" diye anlatıyor.
Yetişmiş eleman bulamamaktan yakınan Endem, "Biz düz işçi alıp uzman olarak yetiştirir ve onunla çalışırız. Mühendis de öyledir. 350 kişilik bir çekirdek kadroya sahibiz. Kule ya da baca inşaatının olmadığı zamanlarda elemanlarımıza iş yaratmak için kendi binamızda çalıştırıyoruz" diyor.

İlk kayar kalıpçı
İstanbul Teknik Üniversitesi'nden 1957'de mezun olan Endem, kayar kalıbı (kurulan kalıbın betonla beslendikçe hidrolik bir sistem sayesinde inşaat tamamlanana kadar yükselmesi) Türkiye'de ilk kullanan kişi. Endem'in ilk yaptığı inşaat ise Eskişehir Çimento'nun silosu. Bu inşaatta kayar kalıbı kullandığında etrafındakilerin kendisine, 'Batarsın' dediğini belirten Endem, "Ben ise para kazandım. Ardından Ambarlı Santralı'nın baca işi çıktı. Ancak bu sistem bacada tutmadı. Yeni bir sistemle yükseldim. Başarınca bu iş yabancı tekelinden çıktı. Ambarlı'yı yaparken Alman Ahale firmasıyla görüşerek lisans aldım. Lisansörden uzman almadan çalışan dünyada iki firma var. Biz ve Amerikan Kellog firması" diyor. 1972'de Çamlıca'nın yapılacağı haberini aldıklarını belirten Endem şöyle konuşuyor:
"Kule çelikten planlanırken bizim projemiz kabul edildi ve betonarme yapılması kararlaştırıldı. 1972 Mart'ında başladık, yıl sonunda kule yayına geçti. Bunun için dönemin Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'dan plaket aldık. Arkasından Erzurum, Kars, Gaziantep ve Bursa'da binalı kule ihalelerini bize verdiler. Bu şekilde muhtelif yerlerde 24 tane ana vericinin kule ve binasını yaptık."

RADİKAL ONLINE OKUR ANKETİ
Bu haberi doyurucu buluyorum --------------->
Bu haberi yeterli buluyorum -------------------->
Bu haberi yetersiz buluyorum ------------------>
Bu haberi taraflı buluyorum --------------------->
    

[Ana Sayfa] [İnsan] [Yaşam] [Türkiye] [Politika]
[Yorum] [Dış Haberler] [Ekonomi] [Borsa/Finans]
[Spor] [Kültür/Sanat] [Arka Sayfa] [Yazarlar]


 

Bu konuda paylaşacağınız görüşleriniz var mı? Sohbet odamız sizlere kapılarını sonuna kadar açıyor. Etkileşimli okurluğun sınırları bu sayfada beliriyor.
TIKLAYIN !

 
Yukarı  Yukarı Çık

Geri  Geri Dön

Görüş ve düşüncelerinizi webadmin@radikal.com.tr adresine yazabilirsiniz. Bu site en iyi Netscape 3.0 veya üstü ile görüntülenebilir. 800x600 çözünürlük tavsiye edilir. RADİKAL-Online sitesi içerisinde yeralan tüm metin, resim ve diğer içeriğin hakları SİMGE Yayıncılık A.Ş'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı veya herhangi diğer bir elektronik ortamda (CD, Internet vs.) izinsiz kullanılamaz.
 

Bu konuya ait haber listesine dönmek için tıklayınız