Bir lisanın ölmesi, dile bağlı kültürün ve birçok bilginin de sonu demek. Bu nedenle, zamana karşı yarışan bilim adamları, yeryüzünden silinme tehlikesi içindeki dilleri korumak için bir vakıf kurdu

Korunması çok zor
İngiltere'de yeryüzünden silinme tehlikesi içindeki dilleri korumak için üç yıl önce kurulan bir vakıf var. ELF olarak anılan vakfın kurucusu Nicholas Ostler, büyük kentlerde kullanılan dillerin ülke içi azınlıkların yerel dillerini yok ettiği düşüncesinde. Kitle haberleşmesi, mesela Internet üzerinde İngilizcenin hâkimiyeti, zaten bütün ulusların genç kuşaklarını esir aldı. Bu yüzden de azınlık dilleri üçüncü bir dil haline geliyor ve kullanılması zorlaşıyor. Leiden Üniversitesi'nden Dr. Hein Steinhauer, bu azınlık dillerinden bazılarının birkaç yüz, bazılarının da sadece birkaç kişi tarafından kullanıldığını ve korunmalarının artık çok zor olduğunu vurguluyor. Dr. Steinhauer'e göre, bilim adamları sadece bu dilleri kaydedip saklamak yerine, hayatta kalmalarını sağlayacak metotlar düşünmeli.
Galceyi bugün 500 bin kişinin konuştuğunu belirten Steinhauer, dilcilerin hazırladığı koruma metotlarının burada işe yaradığını ifade ediyor. ELF'nin finanse ettiği Avustralyalı bir bilim adamı bugünlerde Irian Jaya'da çok az kişinin konuştuğu üç dilin kayıtlarını yapıyor. Yei dilini 1000, Kanum dilini 320 ve Moraori dilini de sadece 50 kişi konuşuyor.
ELF'in yoğun bakımına giren dillerden biri de İskoç Galcesi. Bu dili günümüzde 50 bin kişi konuşuyor. Sadece İncil'i kendi dillerine çevirmişler ve başka yazılı örnekleri yok. Dilcilerin çabasını 'milliyetçiliği tahrik' diye eleştirenler de var. Ama bir lisanın yok olması, dile bağlı kültürün ve birçok bilginin de sonu demek. Latince bugün kullanılmıyor. Ama bu dilden Fransızca, İspanyolca, İtalyanca ve Portekizce türedi. Bugün tehlikede olan lisanlar ise kullanılmamaya başlayınca tamamen yok olacak. (The Economist)