Beatles kadar zengin

Telif hakları Batı'da olduğu gibi Türkiye'de de korunuyor olsaydı ne olurdu? Moğollar'dan Cahit Berkay, Hawaii'de yazlık alacağı kanısında, Erkin Koray'ın tahmini ise Beatles kadar zengin olacağı yolunda

İSTANBUL - '90'lara dek yayın tekelini elinde tutan TRT, istediği eseri istediği gibi kullanma hakkına sahipti. Hatta uyguladığı sıkı denetim sonucu birçok eser için 'yayınlanamaz' kararı veren kurum, aynı eserleri yine izin almadan çeşitli dizilerde ve filmlerde kullanabiliyordu. (Hiçbir çalışmaları TRT denetiminden geçmeyen Moğollar'ın 'Iklığ' adlı çalışmalarının TRT'nin o zamanlarki en popüler dizisi 'Kaynanalar'da izinsiz bir şekilde ve kime ait olduğu belirtilmeden, jenerik müziği olarak kullanılması buna en iyi örneklerden biri). Yeşilçam'ın da çalışma biçimi aynıydı. Filmler için özgün müzik çalışmasına pek rastlanmayan Yeşilçam'da yine eser sahiplerinden izin alınmadan ve telif ödenmeden müzik parçaları rahatlıkla kullanılıyordu.
Moğollar grubundan Cahit Berkay'ın o günler için yorumu ilginç: "Tüm dizilerden, filmlerden ve daha sonraki yıllarda özel radyolardan telif almış olsaydım bugün Hawaii'de yazlık sahibiydim." Batı'da, popüler olmuş tek bir şarkısı sayesinde bile hayatı boyunca zengin bir hayat süren bestecilerin varlığı düşünülürse Berkay'ın siteminin pek de haksız olmadığı ortaya çıkar. Cahit Berkay'ın kuşağından Erkin Koray'ın da düşüncesi aşağı yukarı aynı: "50 yılı aşkın Türkiye vatandaşlığı tecrübem bu işlerin hiçbir zaman düzelmeyeceğini düşündürüyor
bana. Avrupa'da yaşasaydım ya da Türkiye'de de oradaki gibi telif müessessesi olsaydı bugün Beatles kadar zengindim."
1995 yılının nisan ayında, müzisyenlerin, yapımcıların, bilgisayar yazılımcılarının ve yazarların merakla beklediği telif hakları yasası, sonunda Meclis'te görüşülmeye başlandı.

'Saçı uzun iki gâvur'
İlginçtir, yasa tasarısına en çok tepki Refah Partili milletvekillerinden geldi. RP Grubu adına söz alan Hüseyin Erdal, "Ben fikir olarak Türk milletine bu yasa ne getirir ne götürür onu düşünüyorum. Aslında bu kanun tasarısı Türkiye'den çok
şey götürüyor. Yani burada telif konusu var. Biz hep Batılı ülkelerden eserleri alıp kullanıyoruz. Yarın bunlara telif ödersek hakikaten büyük sıkıntılara gireriz. Biz bu açıdan Türkiye'nin maddi zarar görmesi bakımından buna karşıyız, yoksa sanata ve sanatçıya karşı değiliz" şeklinde konuşurken, kendi adına söz alan Abit Kıvrak ise, "İki saçı uzun gâvur gitar çalacak, onu televizyonda göstereceğiz. Ondan sonra milyarlarca para vereceğiz" diyerek tasarıya karşı çıkıyordu. Kanun tasarısındaki eser sahiplerini tanımlamak için kullanılan 'yaratıcı', 'yaratan' sözcükleri, yine Refah Partisi sıralarından tepki alıyor ve 'Yaratmak Allah'a mahsustur' diyerek bu sözcüklerin yasadan çıkarılmasını istiyorlardı.

RADİKAL ONLINE OKUR ANKETİ
Bu haberi doyurucu buluyorum --------------->
Bu haberi yeterli buluyorum -------------------->
Bu haberi yetersiz buluyorum ------------------>
Bu haberi taraflı buluyorum --------------------->

Bu konuda paylaşacağınız görüşleriniz var mı? Sohbet odamız sizlere kapılarını sonuna kadar açıyor. Etkileşimli okurluğun sınırları bu sayfada beliriyor.
TIKLAYIN !