|
|
|
'Hâkimiyet piyasanın mı?' ekatircioglu@radikal.com.tr
'Hâkimiyet'in kayıtsız şartsız milletin olduğunu duymuştuk. Cumhuriyeti tanımlarken kullanıyorlardı. Daha sonraları 'hâkimiyetin' Allah'a havale edilmesi gerektiğini düşünenlerimiz çıktı. Şimdilerde ise asıl 'piyasa'nın bu hâkimiyete layık olduğunu düşünenlerimiz artmakta. Devletin her şeye burnunu soktuğu bir toplumda 'piyasa'yı devletin alternatifi olarak görmek ve onu 'kutsallaştırmak' anlaşılır bir yaklaşımdır. Ama bu, yaşanan olumsuzlukların temelinde aynı 'piyasanın' yattığı gerçeğini değiştirmez. Zaten başka nasıl olabilir ki? Devleti bu kadar 'kötü' yönetilen bir toplumda piyasa nasıl 'iyi' olabilir ki?
Enflasyon konusuna geri dönersek, enflasyon sürecinde piyasanın rolüne bakmaksızın tüm sorumluluğu devlete yüklemek işte böyle bir kutsallaştırmanın sonucudur. Oysa piyasanın en az devlet kadar enflasyon yaratan bir işlevi olduğu söylenebilir. Bir köşe yazısını zorlasa da Türkiye imalat sanayiinin bazı 'piyasa'larında fiyat artışlarının yakın zamandaki seyrini ele alarak piyasaların bu işlevlerini değerlendirmeye çalışacağım. Fakat önce karşı karşıya bulunduğumuz sorunsalı biraz teorik de olsa ele almak gerekiyor.
Firmalar temel olarak iki nedenle fiyatlarını artırırlar. Bunlardan biri talep artışı, diğeri ise maliyet artışı. Yani talebiniz artmışsa fiyatınızı da artırmanız ya da maliyetiniz artmışsa artan maliyetinizi fiyatınıza yansıtmanız normal kabul edilebilir. Fakat aslında firmalar bir başka nedenle de fiyatlarını artırabilirler. Eğer piyasada az sayıda firma varsa, bu durumda, firmaların birbirleriyle rekabet etmektense, ortak davranarak kârlarını artırmaları mümkün demektir ki, bu da ortaklaşa bir şekilde fiyatların artırılması anlamına gelir. Dolayısıyla aslında fiyat artışlarının kaynakları iki değil, üçtür. Bunlar; 1) Talep artışı, 2) Maliyet artışları, 3) Piyasalardaki bozuk rekabet koşulları. Bunlardan ilk ikisi 'meşru' kabul edilirken, diğeri ise rekabet yasaları çerçevesinde 'gayri meşru' olarak görülür. Peki ama herhangi bir zamanda firmaların fiyatlarının hangi nedenlerle artırıldığını anlamak mümkün müdür? Bir başka deyişle firmalar fiyatlarını artırmışlardır, ama bu artış meşru mudur, gayri meşru mudur, nasıl anlayacağız?
Tabii ki bu sorunun basit bir cevabı yoktur. Bütün antitröst otoritelerinin karşılaştıkları en önemli sorunlardan biridir bu. Fakat yine de bazı yaklaşımlarla belirli sonuçlara ulaşmak mümkün. Böylelikle enflasyon sürecinin 'piyasa'lar ayağını daha iyi irdeleyip devlet-piyasa sorunsalına bir başka boyut getirebiliriz. Haftaya devam edeceğiz.
|
Clinton Skandalı'nın
tüm detayları
Radikal-online'da...
|
[Ana Sayfa]
[İnsan]
[Yaşam]
[Türkiye]
[Politika]
[Yorum]
[Dış Haberler]
[Ekonomi]
[Borsa/Finans]
[Spor]
[Kültür/Sanat]
[Arka Sayfa]
[Yazarlar]
|
|
|
|
Haftanın Kitabı
The Microsoft File
Bu kitap Microsoft'un okunmasını istemediği kitap... İki kişilik bir maceradan yola çıkan firmanın milyarlarca dolar kâr eden ve ABD'yi bile ürküten tarih çizgisi, etkileyici bir üslupla bu 320 sayfalık kitapta toplanmış durumda. Sırlar, zaferler ve ezilenler...
Satın almak için tıklayın. ($15.57)
Sohbet odamız sizlere kapılarını sonuna kadar açıyor.
TIKLAYIN !
"Radikal neden değişti?"
|
|
|
