|
|
|
Irak nasıl denetlenmeli? Iraklı Kürt aşiretlerinin siyasi örgütleri KDP ve KYP'nin liderleri arasında, geçen hafta Washington'da imzalanan mutabakat metni, Irak ve Birleşmiş Milletler (BM) arasındaki yeni bir gerilimin başladığı döneme denk geldi.
Bu, bilindiği gibi, bir BM heyeti tarafından yürütülen, Irak'ın silahlanma programının denetimiyle ilgili çalışmalara, ağustos ayının ilk günlerinden beri, Irak'ın engel olmasıyla ortaya çıkan yeni bir durum.
Güvenlik Konseyi'nin bu konuyla ilgili kararları hâlâ yürürlükte ve henüz tamamen uygulanmış da değil. Irak ve BM arasında geçen şubat ayında başgösteren bunalımın giderilmesinde etkili olan BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın girişimiyle Irak ve BM arasında imzalanan anlaşma da yürürlükten kalkmış değil. Hatırlanacak olursa, bu anlaşmayla Irak'ın böyle bir BM denetimine itiraz etmemesi, hatta kolaylaştırıcı olması teyit edilmişti. Böyle bir ahdi ilişkinin kotarılmasındaki rolü inkâr edilemeyecek olan Annan, New York'a dönüşünde, bu kez çok ümitli olduğunu, zira Saddam Hüseyin'le de görüşüp onun da bu anlaşmayı benimsediğini, kendi ağzından öğrenmiş olmasının büyük önemi olduğunu açıklamıştı.
Annan'ın işaret ettiği, Saddam Hüseyin'in olurunu almak gibi bir durum, bir anlaşmanın yapılması için mutlaka gerekli olan bir usul değildir. Fakat bunun dikkat çekici olması, dolaylı olarak da olsa, Irak'ın siyasi rejimine atıfta bulunması yüzündendi. Zira Irak'ın en güçlü adamının da, o anlaşmaya, dolayısıyla Güvenlik Konseyi kararlarına uyulacağını açıkça belirtmiş olması kayda değerdi.
Ama, son gelişme, öyle bir siyasi rejimde, başlangıçtaki ümitleri kırabilecek ve öncekine tamamen zıt bir tavrın, ne kadar da kolaylıkla alınabileceğini bir kez daha göstermiş oldu. Şimdi tartışma konusu olan çözüm yolları, yine BM'nin kotarmaya çalışacağı diplomatik seçenekle, bunun bir alternatifi olarak ısıtılıp duran ABD'nin Irak'ı vurması arasında gidip geliyor.
Iraklı Kürt liderleri bir araya getirme sürecinde de rolü olan ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı Martin S. Indyk, geçen hafta Uluslararası İlişkiler Komitesi önünde yaptığı açıklamada, ABD'nin, destek sağlamada ve Saddam Hüseyin'in yaptığının kabul edilemez olduğunun ve Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanması gerektiğinin anlaşılmasında, kararlı olduğunu belirtiyordu.
Indyk'in, adımlarını böyle dikkatle atmasının önemli bir nedeni, Güvenlik Konseyi'nde, üzerinde görüş birliğine varılacak bir zeminin sağlanamaması, ABD, Konsey'de yalnız kalmış gözüküyor.
Üstelik, geçen ay sonunda, Irak silahlanma programının denetimini yürüten BM heyetinin Amerikalı bir üyesi olan Scott Ritter'ın bu görevinden istifası da hem gerilim hem de ABD'nin konumu bakımından harareti iyiden iyiye artırdı. Zira Ritter, BM ve ABD'yi zaafiyet içinde olmakla itham ediyordu. Ve ekliyordu: Eğer Saddam, silah denetimine izin vermezse ya BM ya da tek başına ABD, Irak'a karşı kuvvet kullanarak bu denetimi zorla sağlamalıdır.
Bu 'kuvvet diplomasisi'nin, ABD Dışişleri ve Savunma çevrelerinde, boyundan büyük işlere kalkışmak olarak görüldüğü basında yer aldı. Ama böyle bir fırsatı kaçırmayan Cumhuriyetçiler de, Ritter'i, tabii ki 'gerçek bir Amerikan kahramanı' olarak sundular. Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich'in, ABD'nin maskelemeye çalıştığı gerçek Irak politikasının zayıflık ve uzlaşmadan başka bir şey olmadığını, Başkan Clinton'a yazması da işin cabası.
Bu gelişmeler, adı nasıl konulursa konulsun, Irak'ın kuzeyindeki Kürt siyasi oluşumunu, ABD'nin Irak'a karşı ne kadar da tavizsiz bir politika uyguladığının gösterdiği olarak kullanmasına yol açabilir. Zaten, Madeleine Albright, Kürt liderlerin mutabakatından sonraki konuşmasında, Irak sorununun, sadece bir silah denetimi işi olmadığını ve insani yanının da ne kadar önemli olduğunun altını çizmemiş miydi?
|
Clinton Skandalı'nın
tüm detayları
Radikal-online'da...
|
[Ana Sayfa]
[İnsan]
[Yaşam]
[Türkiye]
[Politika]
[Yorum]
[Dış Haberler]
[Ekonomi]
[Borsa/Finans]
[Spor]
[Kültür/Sanat]
[Arka Sayfa]
[Yazarlar]
|
|
|
|
Haftanın Kitabı
The Microsoft File
Bu kitap Microsoft'un okunmasını istemediği kitap... İki kişilik bir maceradan yola çıkan firmanın milyarlarca dolar kâr eden ve ABD'yi bile ürküten tarih çizgisi, etkileyici bir üslupla bu 320 sayfalık kitapta toplanmış durumda. Sırlar, zaferler ve ezilenler...
Satın almak için tıklayın. ($15.57)
Sohbet odamız sizlere kapılarını sonuna kadar açıyor.
TIKLAYIN !
"Radikal neden değişti?"
|
|
|
