Kedi-fare oyununda son perde BAĞDAT - ABD yönetimi Irak'a hava saldırısı düzenlemek üzere son hazırlıklarını tamamlarken, Irak dün bunu önlemek üzere sürpriz bir adım attı. BM Özel Temsilcisi Prakaş Şah, Irak'ın, BM Özel Komisyonu (UNSCOM) ile yeniden koşulsuz işbirliğine gireceğini açıkladı. Irak'ın bu kararında Rusya ve Çin'in etkili olduğu belirtildi. Britanya, Irak'ın kararına temkinli yaklaşarak, krizin çözümünün tek yolunun 'koşulsuz denetim' olduğunu vurguladı.
Şah, Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in BM Genel Sekreteri Kofi Annan'a bir mektup göndererek, UNSCOM ile Atom Enerjisi Ajansı'nın Irak'taki silah denetimlerine yeniden başlayabileceğini belirttiğini açıkladı. Mektupta herhangi bir koşuldan söz edilmediğini kaydeden Şah, "Irak liderliği UNSCOM ve Atom Enerjisi Ajansı ile yeniden birlikte çalışmaya karar verdi" dedi.
'Her an dönebilirler'
Irak'ın BM Büyükelçisi Nizar Hamdun da müfettişlerin hemen Irak'a geri dönebileceğini belirterek "İstedikleri an geri dönüp işlerini yapabilirler" dedi. Hamdun daha önce yaptığı açıklamada Annan'ın Saddam Hüseyin'e bir mektup gönderdiğini söylemişti. Hamdun mektubun içeriği konusunda bir bilgisi olmadığını belirtirken, Batılı diplomatlar, Annan'ın mektupta Bağdat'ın acil olarak BM silah müfettişleriyle yeniden işbirliği içine girmesini istediğini kaydetti. Irak Kültür ve Enformasyon Bakanlığı'ndan bir yetkili de, Annan'ın mektupta yaptırımların kaldırılması konusunda kişisel olarak çaba göstereceğine dair taahhütte bulunduğunun
anlaşıldığını belirterek, Bağdat yönetiminin bu mektuba olumlu yanıt vereceğini açıklamıştı.
Şah, Annan'a gönderilen, Irak Başbakan Yardımcısı Tarık Aziz'in imzasını taşıyan mektubun birer kopyasının bütün Güvenlik Konseyi üyelerine verileceğini söyledi. Irak devlet televizyonundan okunan mektupta 'Irak liderliği, ambargonun kaldırılarak adaletin yerini bulmasına yeni bir şans verebilmek için UNSCOM ve Atom Enerjisi Ajansı ile işbirliğine geri dönmeye karar verdi" denildi.
Irak, BM Güvenlik Konseyi'nin BM silah denetimlerini ayrıntılı olarak gözden geçirmesini ve özellikle bu gözden geçirme sürecinin yaptırımları kaldırma amacına yönelik olduğunu ifade etmesini talep ediyordu.
Annan'ın bu yöndeki bir vaadinin, Güvenlik Konseyi'nin vereceği herhangi bir güvence kadar etkili olmasa da, ABD'nin askeri operasyonunun 'çok muhtemel' göründüğü bir sırada Irak'ı içinde bulunduğu krizden çıkarabileceğine işaret ediliyor.
Askeri operasyon olasılığını ortadan kaldırması beklenen bu gelişme, Irak'ın önceki gün esneklik sinyalleri vermesinin ardından geldi. Irak'ın resmi haber ajansı, Saddam'ın Rusya Büyükelçisi Nikolay Kartuzov'la yaptığı görüşmede, yaptırımların kalkması yönündeki 'meşru isteklerinin' karşılanması için her girişime olumlu karşılık vereceklerini söylediğini duyurdu. ABD yönetimi Saddam'ın bu açıklamasının 'yeni bir şey' olmadığını belirtmiş, Beyaz Saray Basın Sekreteri Joe Lockhart, Saddam Hüseyin'in 'kendi şartlarına uygun bir girişimden söz ettiğini' belirtmişti. Britanya Dışişleri Bakanı Robin Cook da diplomatik girişim için geç kalındığını söyleyerek "Artık görüşme fırsatı kalmadı" demişti.
Irak'ın bir kez daha geri adım atmasından önce BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Kuveyt Emiri ve Suudi Veliaht Prensi Abdullah'la birer telefon görüşmesi yapan ABD Başkanı Bill Clinton, krizi sona erdirmenin hâlâ 'Saddam'ın elinde' olduğunu, Irak'ın BM silah denetimlerini engellemeyi sürdürmesinin hoşgörülemeyeceğini belirtmişti.
'Koşulsuz denetim'
Britanya, Irak'ın askeri operasyonu önlemek için BM silah müfettişleriyle koşulsuz bir işbirliğine girmesi gerektiğini bildirdi. Başbakan Tony Blair'in sözcüsü ancak Irak'ın BM Güvenlik Konseyi kararlarına koşulsuz olarak uymasıyla sorunun çözülebileceğini belirterek, "Bu konuda görüşme olmaz" dedi. Sözcü Blair'in dün ABD Başkanı Bill Clinton'la bir telefon görüşmesi yaptığını, görüşmede Körfez krizindeki son diplomatik ve askeri gelişmelerin değerlendirildiğini söyledi. (Dış Haberler)
|
