Siyasetçiler için de öyle! hdevrim@radikal.com.tr
Salý günü, Atatürk sevgisinde milletçe bir araya gelen Türkiye. Çarþamba gazetelerinde Korkmaz Yiðit kasetinin yankýlarý. Gece, tarih” Arena programý. Perþembe, Borsa'da rekor düþüþ: yüzde 15. Cuma, hükûmet krizi; þimdi ne olacak endiþesi. Cumartesi bir bomba haber daha: Abdullah Öcalan yakalandý.
Ýleride tarih ÇNe tahammüllü insanlarmýþ bu Türkler!È diye yazmazsa, haksýzlýk etmiþ olacaktýr. Her gün tepesine inen yeni bir yumruktan sonra bu millet, boks terimiyle söylüyorum, grogi duruma düþmüyorsa, bu onun
müspet hanesine yazýlmasý gereken bir nottur. Bugün yaþananlar hiç deðilse gelecek nesillere ÇBiz demokrasiye atalarýmýzýn çektiði çile sayesinde eriþtikÈ deme hakkýný kazandýracak.
Tedirgin havadan bir an uzaklaþýrýz ümidiyle, zihnimde yer eden bir düþünceyi size de söylemek istiyorum.
Öteden beri, Türkiye'de büyük sermaye basýn iþinden nedense uzak durur.
Safa Kýlýçlýoðlu gazetesini kapatma kararýný uygulamaya koymadan önce bana yetki verdi. Önde gelen iþadamlarýmýzla konuþtum, onlarý Yeni Sabah þirketi hisselerinin yüzde 90'ýný satýn almaya davet ettim. (Ayrý hikâyedir, bir gün konuþuruz.) Yanaþmadýlar. Asýl düþüncelerini anlayamadým.
Sonra bir gün Vehbi Koç benimle konuþmak istedi. Cumhuriyet'i satýn almalarý söz konusu olmuþ. (Nadir Nadi ve ekibinin gazeteden uzaklaþtýðý günlerdi.)
- Ne dersin, diye sordu; Cumhuriyet'i almalý mýyým?
ÇHayýr, almayýn!È dedim, ama onun aklýndan geçenleri de keþfedebilmiþ deðilim.
Malik Yolaç 27 Mayýs ertesi Akþam'ý satýn aldý; ÇGel bizde yazÈ demiþti, konuþtuk. Kemal Ilýcak, Tercüman'ý alýrken Genel Yayýn Müdürü olmamý istedi, anlaþamadýk. Kemal Uzan'ýn sahibi olduðu Yeni Ýstanbul gazetesinde imzasýz baþyazýlar yazdým. Bunlarý, sermayenin basýna niyetleniþ örnekleri olarak söylüyorum.
Çok sonra devreye giren Asil Nadir de dahil, Türk iþadamlarý basýn dünyasýnda baþarýlý ve devamlý olamadýlar. Son yýllarda yeni hezimetlere de þahit olduk. Ayrý ayrý saymayacaðým. Bunlardan ayakta kalabilenler arasýnda baþarýlý sayýlacak tek bir örnek bile yok. Bence gerçekten baþarýlý tek örnek Aydýn Doðan'dýr. Onun niçin sonuç aldýðýný ve niye gelmiþ geçmiþ en baþarýlý basýn patronu durumuna eriþtiðini, geçenlerde bir vesileyle gene burada anlatmaya çalýþmýþtým.
Korkmaz Yiðit'in çok kýsa süren basýn macerasýný günü gününe ve hep birlikte takip ettik. Hazin bir hadisedir.
Sermaye ile basýn arasýndaki iliþki, on beþ yirmi yýl var ki, bütün dünyada önemli aþamalardan geçti. Kýsa ifadesiyle taraflar, birbirlerine muhtaç olduklarýný sonunda anladýlar. Bugün gelmiþ olduðu noktada, bu kaçýnýlmaz birlikteliðin kývama erdiðini söylemek mümkün deðildir. Konunun yeterince üzerinde durulduðu ve bir aydýnlýða varýldýðý da söylenemez.
Ama þu kadarýný söyleyebiliriz. Eski iþadamlarýnýn basýn konusundaki tereddüdü ve Çgazete tekin deðilÈ düþüncesi galiba sebepsiz deðil. Son tecrübeye dayanarak, buna bir ekleme de yapabiliriz:
- Siyasetçiler için de öyle!
Alkan Hoca'ya selam
Türker Alkan ÇTansu Haným, iktidarýn delalet içinde olduðunu söylediÈ diyor (Radikal, 13 kasým).
ÇÖlüleri hayýrla anýn!È diyen bir hadis vardýr, Alkan da bilir. Bu bence siyasette de geçerlidir. Ve içinizden iyi bir þey gelmiyorsa hiç söylemeyin, demektir.
Hem konuþsanýz bile sevgili dostum, dalalet'e delalet'i anlatmak mümkün mü?
Dil Yâresi
l Nebil Özgentürk'ün ÇSiz asýl sansürü görün!È baþlýklý yazýsý (Sabah, 8 kasým). Yazarýn deyimleri sevdiði hemen fark ediliyor. Nitekim ilk on iki satýra dört deyim sýðdýrmýþ: At izi it izine karýþmak / Arpa boyu yol gitmek / Özü yerine közü (!) / Sudan çýkmýþ ak kaþýk (Sütten... olacak; bir de Sudan çýkmýþ balýk gibi, deyimi vardýr).
Deyimler böyle de, Özgentürk'ün deyiþlerinde bence yanlýþlar var. Bir iki örnekle anlatayým.
ÇHer türlü melaneti yemenin bir ilkesi olduðu yutturulduÈ diyor (Melanet yeme'nin bir anlamý da yok). ÇAhlak polisine savunma yapmak durumunda olan kimi ucube programcýlar...È diye devam eden cümle (Ýnsan birine karþý savunmasýný yapar yahut birini savunur; birine savunma yapmak, ne demektir?). ÇÝþledikleri haltlarÈ ne demek? (Halt edilir, halt karýþtýrýlýr, halt yenir; ama halt iþlemek diye bir deyim yok). ÇTevahuþÈ dediðinin doðru yazýlýþý tevahhuþ'tur (ÇKorkma, ürkme duygusuÈ). ÇÝþkence yapýldýðý imasýný verdiðinden...È diye yazmýþ; Çkaçakçýlýðý yapýlýyor imasýný verdiðindenÈ diye ayný hatayý tekrarlamýþ (...izlenimini verdiðinden, olsa gerek).
Bir yazýda bu kadar yanlýþ, biraz çok deðil mi?
- Ayþe Gür ÇSeri maktullerÈ diyor; Çdaha seri katil tanýmý üzerinde bile uzlaþma saðlanamamýþmýþ...È diyor; içinin sýkýldýðýný belli ederek isyan ediyor: ÇDeli mi bunlar, seri katil diye baþlýk atarsýn, olur biter!È (Hürriyet-Ýstanbul, 9 kasým).
Birlikte baktýk. Ýngiliz ...serial, Fransýz ...en sŽrie, diyor; yani Çdizi halindeÈ. Besbelli ve o da biliyor ki, dizi halinde olan katiller deðil, iþlenen cinayetlerdir. Öldürülenler sarýþýn ve genç kadýnlar veya yaþlý zengin kadýnlar olduðunda, belki de o zaman Çseri maktullerÈ denebilir. Ama seri katil yanlýþ!
|
