İşi bırakanın KDV'si ne olacak?İşi bırakan mükellefin bir ay içerisinde bağlı bulunduğu vergi dairesine işi bıraktığını bildirmesi ve takip eden ayın 25. gününe kadar KDV beyannamelerini ilgili vergi dairesine vermesi gerekiyor Ekrem SARISU
Vergi mükelleflerinin çeşitli nedenlerden dolayı ticari faaliyetlerini sona erdirdikleri sıkça görülen bir husustur. Faaliyetin durdurulması ile yapılan iş ve işlemlere son verilmekte. Yaşanan ekonomik kriz, işyeri kapatmalarını da hızlandırmış bulunmaktadır. Faaliyete son verilerek işin bırakılması durumunda vergi kanunlarına göre mükelleflerin yapacağı birtakım işlemler var. Bunlardan en önemlilerinden biri de Katma Değer Vergisi ile ilgili işlemlerdir.Vergi mevzuatımıza göre işi bırakma Vergilendirme yönünden işi bırakmanın tanımı, Vergi Usul Kanunu'nun 161. maddesinde yapılmıştır. Buna göre, vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin tamamen durdurulması ve sona ermesi işi bırakmayı ifade etmektedir. İşlerin herhangi bir sebep yüzünden geçici bir süre için durdurulması işi bırakma sayılmamaktadır.
İşlerini bırakan mükelleflerin işi bıraktıkları tarihten itibaren bir ay içerisinde bağlı bulundukları vergi dairelerine işi bıraktıklarını bildirmeleri gerekmektedir.
Bu bildirimin belirlenen süre içerisinde yapılmaması 2. derece usulsüzlük cezasını gerektirmektedir.
İşi bırakan mükelleflerin yapmaları gereken işlemlerden birisi de, işi bıraktıkları tarihte işletmede halen mevcut olan mal ve diğer iktisadi kıymetleri kendi adına fatura etmeleri ve KDV hesaplamalarıdır.
İşin bırakılmasında KDV uygulaması İşin bırakılması durumunda işi bırakan mükelleflerce KDV uygulaması, işi bıraktıkları tarihte işletmelerinde mal ve iktisadi kıymet bulunup bulunmamasına göre değişmektedir.
İşletmede mal olmaması hali Bazı tedbirli mükellefler, işi bırakmadan önce işletmede bulunan mal ve diğer iktisadi kıymetleri satış, devir, tasfiye vb. yollarla elden çıkartmakta olduğundan, işin bırakıldığı tarihte işletmede herhangi bir mal ve iktisadi kıymet bulunmamaktadır. Bu ekilde işin bırakıldığı tarihte işletmede mal veya diğer iktisadi kıymetlerin bulunması halinde KDV yönünden yapılacak herhangi bir işlem yoktur.
İşletmede mal olması hali İşin bırakıldığı tarihte işletmede mal veya diğer iktisadi kıymet bulunması halinde, mükelleflerin işin bırakıldığı ayda söz konusu mal ve diğer iktisadi kıymetleri emsal bedelleri üzerinden kendi adlarına fatura etmeleri ve KDV hesaplayarak işin bırakıldığı ay beyannamesi ile beyan etmeleri gerekmektedir (KDV Kanunu, Md. 3/a ve 27). Vergilendirme yönünden, malların üçüncü kişilere satılması ile mükelleflerce işletmeden çekilmesi arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır.
İşin bırakıldığı tarihteki mal ve diğer iktisadi kıymetler için mükelleflerin kendi adlarına fatura düzenlemek suretiyle işletmeden çıkarttıkları mal ve diğer iktisadi kıymetlerde
KDV matrahı bunların emsal bedeli olacaktır.
Nitekim vergi idaresince bu yönde verilen özelgeler mevcuttur. Bunlardan birinde, "İşin terk edilmesi halinde işi terk eden mükelleflerin, mevcutlarını terkten önce satış vb. yollarla tasfiye etmemeleri halinde, KDV Kanunu'nun 3/a maddesine göre işletmeden çekiş
göstererek emsal bedelleri üzerinden vergi hesaplayıp beyan etmek zorundadırlar" şeklinde görüş bildirilmiştir.
İşin bırakılması halinde KDV beyannamesinin verileceği süre KDV Kanunu'na göre (Md 41/4), işi bırakan mükellefler işi bıraktıkları tarihi takip eden ayın 25. günü mesai saati bitimine kadar KDV beyannamelerini bağlı oldukları vergi dairesine verecek ve ödenecek KDV varsa aynı süre içerisinde ödeyeceklerdir.
İşi bırakan mükelleflerin indiremedikleri KDV Mükellefler tahsil ettikleri KDV'den ödedikleri KDV'leri mahsup etmektedirler. Tahsil ettikleri KDV'nin ödedikleri KDV'den fazla olması halinde, farkı ilgili vergi dairesine öderler. Ödedikleri KDV'nin tahsil ettikleri KDV'den fazla olması halinde, indirilemeyen fark KDV sonraki dönemlerde indirilmek üzere bir sonraki döneme devreder.
İşi bırakan mükellefler bazı nedenlerle yüklendikleri KDV'lerini indirememekte ve işi bırakmaları nedeniyle, indirilmek üzere sonraki dönemlere devredememektedirler. Faaliyetlerle ilgili yüklenilip indirilemeyen ve işi bırakma nedeniyle bir daha indirilmesi mümkün olmayan bu vergilerin, KDV Kanunu'nun 58. maddesince, gelir ve kurumlar vergisi yönünden gider yazılması mümkün bulunmaktadır. Bu şekilde mükellefler, yüklenip indiremedikleri ve işi bırakmaları nedeniyle bir daha indiremeyecekleri KDV'lerini gider yazmak yoluyla tasfiye edeceklerdir.
Görüldüğü gibi yapmakta oldukları ticari faaliyetlerine son veren mükelleflerin, KDV açısından yapacağı önemli işlemler bulunmaktadır. Bunların yerine getirilmemesi halinde mükelleflerin vergi idaresi ile ciddi sorunlar yaşayacağı ortadadır. Bundan dolayı işini bırakan mükellefin vergi iadesi ile problem yaşamaması için işletmesinde bulunan mal ve diğer iktisadi kıymetleri emsal bedeli ile kendi adına fatura ederek KDV hesaplayıp süresi içerisinde ilgili vergi dairesine ödemesi gerekmektedir.
|