|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
Minas Gerais Minas Gerais, Brezilya'da getto bir eyalet. Valisi, eski bir cumhurbaşkanı ve şu andaki cumhurbaşkanı Sn. Cardoso'nun eski silah arkadaşı. Adamcağız, zar zor bir eyalet valiliğine kapağı atıyor, Sn. Cardoso meşhur oluyor. Arada hafif bir sürtüşme var, Minas Gerais federal hükümete olan 15 milyar dolar borcunu ödemeyeceğini ilan ediyor. Zaten Brezilya'da hâlâ devalüasyon bekleyen yatırımcı paniğe kapılıyor. Önce Latin Amerika, ardından da tüm dünya borsaları baş aşağı. İşte İMKB'de perşembe günü yaşanan yüzde 5'lik düşüşün perde arkası. Bir de Sn. Ecevit yeniden başbakanlığa atanıp, Sn. Çiller taahhütlerini yerine getireceğine söz verince, 'heyecan bitti' diye gelen kâr realizasyonları var, borsa tepetaklak. Bu olay bize bir kez daha Mars'ta yaşamadığımızı, dünyanın tek pazar olduğunu vurgulamalı. Komşuda pişer, bize de düşer.
Öyleyse biraz dış dünyaya bakalım. G-7 ve IMF'nin ortaklaşa düzenlediği kurtarma paketinden sonra Brezilya'da işler biraz yatışmıştı. Yine günde 100-150 milyon dolar para çıkıyordu sistemden, ama bunların büyük çoğunluğunun yıl sonu pozisyon kapatmaları ile ilgili olduğu, sene başından itibaren çıkışların durulacağı beklentisi vardı. Minas Gerais olayı, yine ortamı bozdu. Yatırımcının 'kriz hassasiyeti' geçmedi. En ufak bir olayı negatif yorumlayıp, kuyruğu bacaklar arasına kıstırıp tüymek, 1999'un en popüler davranış biçimi olmaya devam edecek. Ama, Brezilya'da devalüasyon gerektirecek temel bir olay var mı diye sorarsanız bence yok. Ayrıca, dünyanın tren geçmez - kuş uçmaz köşelerinde vuku bulan bir olayın tüm dünyayı nasıl kasıp kavurduğunu anladı gelişmiş ülkeler, oturup seyretmek yerine hemen önlem almaya yöneliyorlar.
Görüşüm doğru olsa bile, yani krizler geçmişte kalmış olsa dahi, 1998'deki karmaşanın doğal sonucu olan ekonomik durgunluk 1999, hatta belki 2000 yılında bizimle olacak. Durgunluğa karşı tedbirler başladı tabii. Başta ABD olmak üzere tüm ülkeler bir, hatta birkaç tur faiz indirimine gittiler. Faiz silahı biraz ağır çalışır, hatta bazen sonuç vermez. Böyle ortamlarda en pratik tedbir kamu harcamalarını artırmak, ama dünyanın iki önemli ekonomik faaliyet odağı, ABD ve Örolend (Euroland) iç nedenlerden dolayı bu yola başvurmuyorlar. Durgunluktan çıkışın ikinci bir yolu, ihracatı artırmak. Japonya ve Asya ülkeleri zaten bu yolda. Ama, herkes birden NET ihracatını artıramaz. Hâlâ kriz yaralarını saran Asya'nın ihracatını artırması, diğer gelişmiş ülkelerin ise buna izin vermeleri lazım. Dolayısıyla ABD ve AT için bu yol da çözüm değil. 1999'da ekonomik büyümenin belirleyicisi tüketici olacak. Tüketicilerin nasıl davranacağın kestirmek kolay değil. Ekonomi yavaşlayınca, gelirler düşüyor, tüketim iştahı azalıyor. Buna karşın, 1998 yılında 'servetler' arttı, yani tüketici kendini daha zengin hissediyor. ABD'de bu akıl almaz bir tüketim dalgası getirdi, diğer bölgelerde henüz artış yok. Üçüncüsü, enflasyonun düşmesi, hatta deflasyonun başlaması da tüketiciye zengin hissettiriyor kendini. Aynı gelirle, daha fazla malihizmet satın alma gücüne sahip oluyorsunuz. Bu üç değişkenin net sonucu ne olur, bunu göreceğiz. Özellikle Euro'nun gelişinden sonra tüm AT'nin davranışlarını önceden kestirmek zorlaştı.
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
