|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
'Benim Adım Kırmızı' Türkiye'de kuşaklar boyu en çok okunan roman herhalde 'Çalıkuşu'dur. İlk yazıldığında annelerimiz ve babalarımızın okuduğu bu kitabı biz de okuduk, çocuklarımız da okuyor. Ancak romanın kahramanı Feride'nin bir serüveni olduğu gibi bizatihi kitapların da aynı roman kahramanları gibi maceraları olabiliyor. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Çapa Kız Öğretmen Okulu'na daimi leyli olan annem şöyle yazıyor anılarında, "O zamanlar Reşat Nuri Bey'in Çalıkuşu'su bir gazetede tefrika ediliyordu. Hepimizin öğretmen olmaya hazırlandığı, kitap da bir öğretmenin hayatından bahsettiği halde onu dahi yasaklamışlardı. Biz de bahçenin duvarının üzerinden öyle tefrikalarını alır, onu gizli kapaklı okurduk."
Nâzım Hikmet'in kitaplarının başına gelenlerin bir derlemesi yapılsa belki de 1001 Gece Masalları kadar yer kapsar. Kimi gizlice yakılmış, kimi arka bahçeye gömülmüş, kimine âşıkların yatağı, kimine mahpusların hücreleri ev sahipliği yapmış. İstanbul'un sıkıyönetimli günlerinden birinde Boğaz Köprüsü komutanlığını deruhte eden subayın, bagajında fişek kutularıyla yakalanmış şüpheli bir şahsı 'milli avcı' olduğuna ilişkin şifahi beyanı üzerine serbest bırakırken, Nâzım Hikmet'in 'Memleketimden İnsan Manzaraları' adlı
kitabına nasıl el koyduğu hâlâ gözlerimin önünde.
Kitapların serüvenlerinde sıklıkla rastlanan ilk basıldıklarında adlarından çok söz edildikleri halde kısa zamanda unutulmaları, 1970'lerin başında Türkiye'nin en popüler kitaplarından biri Vehbi Koç'un 'iç yüzünü ifşa eden' öykümsü bir çalışmaydı. Bugün ne romanın adı akıllarda ne de yazarının. Gene aynı yıllarda askerin başına geçip cunta hükümeti kurma hazırlıkları yapan Doğan Avcıoğlu'nun 'Devrim Üzerine' adlı yayını darbeci aydınlar ve yandaşların ellerinden düşmüyordu. Sonraki yıllarda, kitapçıklarını unutuverdiler.
Böylesine 'iddialı' kitaplar kuyruklu yıldızlar gibi kaybolurken kimi hiç gün ışığına çıkamayan kitaplar da ünlenebiliyor. Bunun en çarpıcı örneği yazdıklarından ötürü yüzlerce yıl hapse mahkûm olan İsmail Beşikçi'nin kitapları. Belge Yayınları, mahzenlerde prangaya
vurulmuş bu kitapları yıllardır yılmadan bir gün okurlarına kavuşturma çabası içinde.
Uzun yıllar titizlikle korunduktan sonra kendilerine bakacak biri bulamayan kitaplar da var. İnönü'nün 'Milli Şef' rejimine ters düşen Sabahattin Ali'yi 'vatansever' bir katilimiz öldürdükten sonra ailesi, ünlü yazarımızın yıllarca biriktirdiği özel baskı kitaplarından oluşan zengin koleksiyonunu Milli Kütüphane'ye bağışlar. Ancak devlet, sahibinin bir komünist olduğu gerekçesiyle kitapları almayı reddedince, hepsi öksüz çocuklar gibi kendilerini sahaflarda bulur.
Bir de kişileri ebedileştirme rolü verilen kitaplar var. Bunlar bir sosyete davetine çağrılmışçasına kuşe kâğıtlı giysilerinde pek şıktırlar ve genellikle hediye olarak dağıtılırlar. Yoksa İhsan Doğramacı'nın hayatını ve 'Türkiye ve dünyaya hizmetlerini' anlatan kitaptan kaç kişinin haberi var? En kötüsü asıllarına ters düşüp yalan söyleyen ya da kendilerini oldukları gibi göstermeyen kitaplar.
En keyiflisiyse bir kitabın günlük hayatımızın parçası olması. 'Benim Adım Kırmızı'ya gösterilen olağanüstü ilgi kimi kitapların toplumca hemen benimsenebileceğinin bir ifadesi. Pamuk, kitabında yaşattıklarıyla hepimizi ortak bir geçmişin tanıkları yapıyor. Kitabın üslubu da kendisini öylesine benimsettiriyor ki, artık baktığımız şeye göre değişen adlarla kendimizi çağırdığımızı, ismimize göre değişen hallerimizle keyifli bir köşe kapmaca oynadığımızı görür gibiyim. Bakalım 'Kırmızı' Türkiye'den çıktığı yolculuğunda nereleri nereleri dolaşacak, neler neler görecek?
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
