|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
El Turco'nun dolarla dansı Bu haftaya Arjantin'le başladık, sürdürelim. Konu, Arjantin Merkez Bankası Başkanı'nın doları ulusal para birimi olarak kabul etmek istediklerini açıklaması idi. Dünkü Radikal'de, El Turco'yu Hillary Clinton'la dans ederken gösteren resmin altında, Arjantin Devlet Başkanı'nın da bu öneriyi desteklediği haberi vardı.
Arjantin'de ne oluyor? IMF ve Arjantin Ekonomi Bakanlığı'nın Internet sayfalarından derlenmiş şu bilgilere bir göz atalım.
Arjantin ekonomisinin büyüme hızı, 1998'in ikinci çeyreğinde yüzde 6,9, üçüncü çeyreğinde ise yüzde 2,9 olmuş. Kişi başına milli gelir 9300 dolar. Tüketici enflasyonu 1998 yılında yüzde 0,7 gibi çok düşük bir düzeyde gerçekleşmiş. Buna karşılık toptan eşya fiyatları yüzde 6,3 oranında azalmış. Bir hatırlatma: 1990 yılında yıllık enflasyon yüzde 2300 dolaylarında gerçekleşmiş Arjantin'de.
Bir peso bir dolar düzeyinde sabitlenmiş. Arjantin'in mal ve hizmet ihracatı 30 milyar dolar düzeyinde. 1998'de vermesi beklenen cari işlemler açığı milli gelirin 3,7'si kadar. Merkez Bankası döviz rezervleri ise 25 milyar dolar düzeyinde. Kamu kesimi açığı milli gelirin yüzde 1'ini aşmıyor ve iç ve dış borcunun toplamı milli gelirin sadece yüzde 30'u kadar.
1992 Eylül'ünde yeni bir Merkez Bankası yasası çıkarılıyor. Merkez Bankası'na ulusal paranın değerini koruma görevi veriliyor. Bu çerçevede bankanın kamu kesimine doğrudan kredi açması yasaklanıyor. Banka sadece ikincil piyasada Hazine kâğıdı alabiliyor. Ancak, aldığı miktarı bir yılda yüzde 10'dan fazla artıramıyor. İdare Meclisi'nin atanması ve görevden alınmasında politik etkileri en aza indirgeyen bazı düzenlemeler yapılıyor.
Dolayısıyla, Arjantin Merkez Bankası büyük ölçüde bağımsız bir merkez bankası haline getiriliyor. Banka, 'para kurulu' biçiminde çalışmaya başlıyor. Bankaya döviz gelirse piyasaya peso çıkıyor. Rezervler azalmaya başlarsa, piyasada peso sıkıntısı boy gösteriyor.
Sistemin en zayıf noktası da burası. Yabancı yatırımcılar panikleyince, görünürde makro temelleri bu kadar sağlam olan bir ülkeden bile hızla kaçıyorlar. Meksika krizi öncesi, Arjantin hazine bonoları ile aynı vadedeki ABD hazine bonoları arasındaki faiz farkı 7 puan. Meksika krizi ile birlikte Ocak 1995'te bu fark 13 puana çıkıyor. 1997 Ağustos'unda bu fark yarım puanın da altında. Asya kriziyle birlikte 5 puana yükseliyor fark. Rusya krizi öncesi faiz farkı 1,5 puan dolaylarında. Rusya krizi ile birlikte 8 puanı aşıyor.
Bakın 25 Ocak tarihinde Reuters'de Brezilya krizi ilgili yer alan bir haberde Arjantin Merkez Bankası Başkan Yardımcısı nasıl yakınıyor: "Yabancıların davranışları hep Arjantin aleyhine oluyor: Brezilya'da bir devalüasyon olduğunda ya da Rusya iflas bayrağını çektiğinde, hemen Arjantin tahvillerini elden çıkarıyorlar. Olan bizim faizlere oluyor ve faizler yükseliyor." Öte yandan, geçtiğimiz pazar yapılan bir kamuoyu yoklaması, Arjantinlilerin son Brezilya krizinin ülkelerini çok kötü biçimde etkileyeceğini düşündüklerini ortaya koymuş.
Kısacası, zaman, sermaye hareketleri üzerinde daha dikkatli durma zamanıdır.
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
