|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
Akdeniz uygarlığı ismet.berkan@radikal.com.tr
CEZAYİR - Cezayirli genç bakan; "Hoşgeldiniz" diyor biz gazetecilere, "Eski toprağınıza hoşgeldiniz."
Bir zamanların ünlü Saint George Oteli'ndeyiz. Cezayir Kültür ve İletişim Bakanı, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'le birlikte gelen gazetecileri ağırlıyor. Kısa bir kokteyl için girdiğimiz odanın kapısındaki tabelada, 'Müttefik kuvvetleri Güney Avrupa'ya yapılacak olan çıkartmayı 1943 yılında burada planladılar' yazılı.
Bina, eski bir Türk evi. Daha doğrusu
İspanyol-Magribi. 1889 yılında Fransızlar tarafından otel haline getirilmiş ama içindeki İznik ve Kütahya çinileri korunmuş.
Otelin ünlü müşterileri arasında Rudyard Kipling, Simone De Beauvoir, Andre Gide ve Winston Churchill de var.
Zaten Cezayir kentinin neredeyse her köşesi çok tanıdık. Bazen Ayvalık'tan bir parça, bazen Beyoğlu'ndan, bazen Antalya'dan... Bazen İtalya'ya uzanıyorsunuz bir sokak arasından bakarken, bazen Barcelona'ya. Şehrin denize doğru kat kat yükselen hali İstanbul'da Cihangir'i de hatırlatabilir size, Lizbon'u da, Güney Fransa'yı da.
Çünkü burası Akdeniz. Önünüzde dümdüz, dupduru uzanan bu deniz bin yıllardır uygarlıkların beşiği olmuş. Ve kaçınılmaz biçimde etrafındaki uygarlıkları da kendine benzetmiş.
Cezayir'de elbette hissedilir bir Fransız ağırlığı var. Osmanlı buralarda 300 yıl kaldıktan sonra Napolyon'la savaşıp yenilince geri çekilmiş. 1844'te Fransa Cezayir'i sömürgeleştirmiş.
Binalar Fransız, sokakların düzeni Fransız. Konuşulan dil Fransızca. Cezayir'de yasaklanan 'Rai' müziği, Fransa'da kasetlere kaydediliyor, burada satılıyor. 1958'de başlayıp 1962'de sona eren Cezayir Kurtuluş Savaşı, Fransız aydınlarını derinden etkiliyor. Albert Camus'nün 'Yabancı' romanı boşuna yazılmadı.
Fransız etkisi ne kadar olursa olsun, sokakta yürüdüğünüzde şehre hâkim genel havayı teneffüs ettiğinizde tanıdık bir şeyler buluyorsunuz.
Buradaki Türk varlığından ya da kalabalık caddede Türkçe konuştuğunuzu duyan bir Berberi'nin teklifsizce 'Merhaba' demesinden, camilerde okunan ezanların makamının bile Araplarınkine değil Türklerinkine yakın olmasından değil, Akdenizlilikten söz ediyorum.
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Cezayir gezisi ile Türkiye'deki güncel durum arasında paralellik kuranlar elbette var. Yalnız Türkiye'de değil, üstelik burada Cezayir'de de var.
Ancak ilginç olan şu ki, sokakta yürüdüğünüzde burada yıllardır İslami temelli bir iç savaşın sürdüğüne inanasınız gelmez. Çünkü sokaklarda, örneğin başörtülü insan sayısı İstanbul'un herhangi bir yeriyle karşılaştırılamayacak kadar az. Aynı şekilde sokakta asker ya da polis güvenlik güçlerini de çok daha az görüyorsunuz.
Oysa burada 1962'deki devrimden beri devletin resmi dini İslam. Yani burası aslında anayasal olarak bir İslam Cumhuriyeti.
Yine de karşısında Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi bir görevlisini bulan Cezayirli yöneticinin, "Biz burada bununla uğraşırken, siz nasıl olur da Erbakan'ı iktidara getirirsiniz" yollu sitemlerini işitmek mümkün. Kısacası, Akdeniz'in bir köşesinde Türkiye'de, insanların kafası ne kadar karışıksa Cezayir'de de o kadar karışık aslında.
İki ülke de demokrasi ile İslam'ı bağdaştırmaya çalışıyor. Eğer Cezayir bunu başarırsa önünde parlak bir gelecek var. Çünkü ülke böylece sahip olduğu zenginlikleri kullanabilecek. Avrupa Birliği ile yapılan ticaret anlaşmalarını ülkeye gelecek istikrar izlerse eğer, Cezayir çok kısa sürede çok ileri noktalara gelebilir. Bu potansiyeli görüyorsunuz, hissediyorsunuz.
Benzer bir istikrarı Türkiye de aramıyor mu? Demokrasiyi Türkiye de aramıyor mu?
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
