|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
28 Şubat'ın dış politika yönü Siyasal İslam açısından ilginç günler yaşıyoruz. Çeçenistan Şeriat Mahkemesi, "Şeriata göre parlamento filan olmaz, Tanrı'nın yasası varken insanların yasa koyması günahtır" diyerek Çeçen Parlamentosu'nu feshediverdi. Son zamanlarda birdenbire yaman birer demokrat kesilen bizim dinci kesim nedense bu olay üzerinde hiç durmadı.
Şeriat yönetiminin en katıksız uygulayıcılarından olan Taliban, Afganistan'a tümüyle egemen olamasa bile ülkenin büyük kısmını ele geçirdi, egemenliğini pekiştirdi.
Pakistan'da şeriat yönetimine geçmek üzere hazırlıklar yapılıyor.
'28 Şubat süreci bitti mi, bitmedi mi' tartışmaları sürerken olayı hep iç dinamikler açısından değerlendirme eğilimimiz var. Yukarıdaki tabloya Cezayir, Sudan gibi örnekleri de ekledikten sonra külahı önümüze koyup bir düşünelim: 28 Şubat sürecinin dünyada olup biten bu gelişmelerden soyut olarak ele alınması mümkün müdür? Bütün bu gelişmelerin orta yerinde bulunan Türkiye'nin kendisini koruyacak bazı önlemler almaması düşünülebilir mi?
Siyasal İslam açısından çok çarpıcı gözüken diğer bir gelişme, Hatemi yönetiminden sonra İran'da yaşananlardır. İran İslam Devrimi yirmi yaşına bastı. Bir yönetim biçiminin ne yapıp yapamayacağını görmek için az bir süre değil yirmi yıl.
İran'da yirmi yılın muhasebesi ne oldu? Kadınlar çarşafa girdi, rejim karşıtları öldürüldü, sürüldü, ekonomi perişan edildi. Kamu gelirlerinin yüzde sekseni petrolden sağlanıyor. Petrol fiyatları düştükçe bütçe açığı artıyor. İran Riali bir haftada yüzde 15 değer kaybedebiliyor. Memur maaşları ödenemiyor. Enflasyon hızlandıkça halk dolara sarılıyor. Şu 'büyük şeytan Amerika'nın dolarına...
Hatemi yönetimi rejimin katılıklarını törpülemeye çalışıyor. Basın organları üzerindeki denetim azalıyor. Televizyon, sinema gibi iletişim kanallarının kullanımında bir ölçüde rahatlama var. Ülkeyi Batı'yla yakınlaştırarak ekonomik sorunlara daha kolay çözüm bulunabileceği kanısı yayılıyor.
İran devriminin kutlamalarına gençleri çekebilmek için 'pop' müzik konserleri veriliyor. Bir zamanlar Doğu Avrupa Komünist partileri de gençleri çekmek için bu yola başvururlardı.
Bu gelişmeler karşısında, 'Hatemi yönetiminin yaptıkları İran'da rejimin çökmesine yol açacak köklü dönüşümlere neden olabilir mi?' sorusu tartışılıyor. Pek çok kişi, "Hatemi, rejimin sadık bir taraftarıdır, molladır, köklü değişiklikler hedeflememektedir, yaptıkları ile ancak İslam devriminin kökleşip benimsenmesine neden olabilir" diyor.
Ben bu kanıda değilim. Totaliter yönetimler yaşamın bütün yönlerinin tam bir denetim altında bulunmasıyla ayakta kalabilirler. Yönetim, denetlediği yaşam alanlarından bir kısmını elinden kaçırırsa (örneğin, iletişimi artık denetleyemez olursa) diğer yaşam alanları üzerindeki etkinliğini de hızla yitirmeye başlar ve totaliter özelliği ortadan kalkar. Sovyetler Birliği'nde bu olmuştu. İran'da da aynı şeyler yaşanabilir. Hatemi'nin bunu istememesi hiç önemli değil. Gorbaçov da Sovyetler'in yıkılmasını değil, yeniden yapılanmasını istemişti. Ama onun açtığı 'yeniden yapılanma' ve 'açıklık' kapısından giren akıntı, rejim adına ne varsa silip süpürdü.
Aynı sahneleri İran'da da yaşayabiliriz. Böyle bir gelişme, yalnız bölgemizdeki güç ilişkilerini değil, bizim iç politikamızı da yakından etkileyecektir.
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
