|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
Aşık mahkûm da olamazdıANAP'lı Aşık'ın, çeteye yardım davasından beraat ettirilebilmesi için önce Alaattin Çakıcı'nın 'çete'den yargılanıp mahkûm olması gerekirdi. Oysa Çakıcı'ya henüz çete davası açılmadı bileALİ TOPUZ
Eski bakan ve milletvekili sıfatlarını taşıyan ANAP'lı Eyüp Aşık'ın 'çeteye yardım'dan beraat ettirilmesine ilişkin karar, ceza hukuku ilkeleri açısından çok ilginç. İlginçlik, Aşık'ın beraat ettirilmesinde değil; ondan daha önceki bir aşamadan başlıyor. Üstelik, Aşık mahkûm da edilseydi, karara ilişkin sorular ortadan kalkmayacaktı.
Öncelikle mahkeme, Aşık hakkındaki davaya ruyet etme kararı almadan önce, konunun DGM kapsamına girip girmediğini incelemeliydi:
DGM savcılığı, Çakıcı'nın bir çete oluşturduğu veya bir çeteye mensup olduğu, Aşık'ın da ona yardım ettiği kanaatiyle TCK'nın 314'üncü maddesine uygun olarak cezalandırılması için Aşık aleyhine dava açtı.
Türk ceza sisteminde, davaya bakacak olan mahkeme, (Burada İstanbul 6 No'lu DGM) ilk olarak sanığa (Aşık'a) yönelik ithamın kendi görev alanına girip girmediğini inceler. Çete üyelerine yardım, DGM'nin görev alanında yer alır, buraya kadar her şey normal. Ancak tam burada Aşık vakasını hukuki açıdan ilginç kılan temel soru devreye girer:
Aşık'ın yardım ettiği öne sürülen Çakıcı, çeteci midir değil midir? Bu sorunun 'kesin' cevabı da yine bir mahkeme kararı olmalıdır. Basın ve halk, Çakıcı'nın çete üyesi olduğunu düşünebilir; zira basın 'görünüşteki gerçek'le ilgilenir, halkın düşüncesi de hukuki açıdan değer taşımaz. Oysa olgusal gerçek, ancak bir mahkeme kararıyla hukuki anlam kazanır; yani 'doğru' haline gelir. Açık ifadesiyle, eğer bir mahkeme Çakıcı'nın çete olduğuna karar vermişse ancak o zaman Çakıcı'nın gerçek (hukuki) anlamda çete olduğundan söz edilebilir.
Bunun anlamı şudur: Aşık hakkında TCK 314. maddeye göre ancak, Çakıcı'nın çete olduğuna ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı varsa, hüküm kurulabilir. Çakıcı hakkında böyle bir karar olmadığına göre, Aşık'ın Çakıcı'ya yardım ettiği izlenimini
taşıyan fiilleri, 'çeteye yardım' kapsamında hukuki tartışmaya açılamaz; açılsa
bile, hüküm kurulamaz.
Mahkeme Aşık'ın davasına bakmakta bir sakınca görmediğine göre, ilk incelemesini yapmış ve Çakıcı'ya yardım etmenin çeteye yardım etme anlamına geldiği yönünde bir kanaate sahip olmuştur. Ancak bu kanaat, Çakıcı'nın çete üyesi olduğu yönündeki bir başka mahkeme kararıyla desteklenmelidir. Basına yansıdığı kadarıyla Çakıcı'ya ilişkin böyle bir karar olmadığı gibi, aleyhinde açılmış davalar da henüz sonuçlanmış değildir. Mahkeme kendiliğinden, hakkında iddianame düzenlemeden Çakıcı'nın çete olup olmadığına karar veremez. Burada açılan dava da 'Aşık'ın çeteye yardım ettiği' iddiasına dayanmıştır; yoksa, 'Çakıcı'nın çete olduğuna' değil.
Gerekçeli karar henüz yayımlanmadığı için mahkemenin ilk inceleme sonucunda, hangi düşnceyle davaya bakmayı kabul ettiğini tam olarak bilmiyoruz.
Bildiğimiz kadarıyla devam edelim:
Mahkeme, kesin hüküm olmadan Çakıcı'ya yardım etmenin çeteye yardım etmiş olmak anlamına gelebileceğini düşünebilir. Bu ihtimalde (ki davaya bakmayı kabul ettiğine göre olan budur) mahkeme, yine Çakıcı'nın çete olup olmadığı yönünde bir başka mahkeme kararına ihtiyaç duyar. Bu ihtiyaç, 'bekletici mesele' yoluyla, yani Çakıcı'ya açılmış (veya açılacak) 'çete' davasının sonucunu beklemek yoluyla giderilebilirdi.
Bir diğer ihtimal de, Çakıcı'ya veya çetesine ilişkin davalarla Aşık davasının birleştirilmesi olabilirdi. Aşık davasında mahkeme, göründüğü kadarıyla Çakıcı'nın çete olup olmadığına bakmadan hüküm kurmuş görünüyor.
Mahkeme eğer, 'Çakıcı çetedir, ama Aşık ona yardım etmemiştir' diyorsa, akıl yürütmenin birinci ayağı hukuki açıdan sakat olduğundan, hüküm tartışmalı olur. Çünkü Çakıcı'yı yargılamadan 'çete' kapsamına alan bu düşünce, 'dava açılmadan yargılama olmaz' ilkesine aykırıdır. Anlaşıldığı kadarıyla da mahkeme, bu yönde hareket etmiştir.
Küçük bir ihtimal olmakla birlikte, mahkemenin ilk ihtimali hiç değerlendirmeden, Aşık'ın fiillerinin suç olmadığı kanaatine ulaşmasıdır. Ne var ki, eğer ilk ihtimal değerlendirme dışı tutulduğu takdirde yargılamanın yapılacağı yer, artık DGM olmaktan çıkmalıydı. Zira Çakıcı çete değilse, Aşık'ın yargılanacağı yer DGM dışındaki ceza mahkemeleri olacaktır. Yani mahkeme, ilk incelemede, kesinleşmiş bir karar bulunmadığı için 'Çakıcı çete olmadığından...' diyerek davadan el çekebilir; buna karşılık, 'Çakıcı çete olduğundan...' diyebilmesi için açılmış (Aynı mahkemeye de açılmış olabilir) davanın sonuçlanması gerekirdi.
Aşık dün kendini 'masum' ilan etti ama mevcut durum, 'örnek' bir davranışla milletvekilliğinden istifa ederek hakkında söylenecek sözü (tabii ki aklanma isteğiyle, ama mahkûm olma riskini de göze alarak) yargıya bırakan Aşık'ın amacının gerçekleşip gerçekleşmediğini de tartışmalı hale getiriyor. Seçim tartışmalarıyla birbirine karışmamasını temenni ettiğimiz bu karar için son sözü Yargıtay söyleyecek. Ancak, bir noktayı daha hatırlatalım: TCK'nın 313 ve 314'üncü maddeleri yargıya çete konusunda sağlıklı
yargılama yapma hakkı tanımıyor. Bu yüzden de çeteye ilişkin mahkeme kararlarına yönelik eleştirilerin ve kamuoyunun şikâyetinin asıl hedefi
asla yargı değil, kanun koyucudur.
Ali Topuz: Gazeteci-Hukukçu
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
