Bavul bavul kara paraCepte getirilip gümrükte beyan edilen dövizin tutarı 1997 ve 1998 yıllarında 2 milyar dolara ulaştı. Kara para olarak gelip beyan edilmeyen döviz miktarının ise çok daha fazla olduğu tahmin ediliyor | | Büyütmek için resme tıklayınız. (18 KB) |
HANİFE ŞENYÜZ
ANKARA - Kayıt dışı ekonominin kaynaklarından biri olarak tanımlanan 'bavulla döviz' girişi inanılmaz boyutlarda. Gümrüklerden 1997 ile 1998 yılının ilk dokuz aylık döneminde 485.7 trilyon liralık (yaklaşık 2 milyar dolar) döviz yolcu beraberinde getirilerek beyan edildi. Beyan edilenler, buzdağının görünen kısmı. Bavulla döviz girişinin, beyan edilmeyenlerle birlikte daha da yükseldiği belirtiliyor.
Yimpaş ve Kombassan kuryelerinin Türkiye'ye bavulla para sokmalarıyla güncelleşen ve 'kurye kız Dilek Örnek'in yakalanmasından sonra kara para boyutuyla büyüyen bavulla döviz girişi, yalnız beyan edilenler dikkate alındığında yıllık 250 trilyon lirayı aşıyor. Gümrükler Genel Müdürlüğü verilerine dayanılarak yapılan araştırmaya göre, 1997 ve 1998'in ocak-eylül döneminde yolcu beraberinde getirilen dövizin Türk Lirası karşılığı 485.7 trilyon lira. Girişlerde getirilen döviz, kişi başına ortalama 41.7 milyar lira. Dolar ilk sırada
Trabzon, Edirne, Ankara, Antalya, Sinop, Hopa, Bursa, Samsun, Mersin, Gaziantep, İzmir, Habur ve İstanbul gümrükleri, bavulla döviz girişinin gerçekleştirildiği 13 kapı. Gürbulak ile ilgili veriler alınamazken, İzmit, İskenderun, Samsun, Malatya ve Hakkâri gümrüklerinde işlem yapılmadığı belirlendi.Yolcu beraberinde getirilen dövizlerin büyük çoğunluğu dolar üzerinden yapıldı. İstanbul gümrükleri başta olmak üzere yolcu beraberinde getirilen 624 milyon 444.5 bin dolar (212 trilyon lira) beyan edildi. 913.1 milyon mark (178.2 trilyon lira) giriş yapıldı.
Türkiye'ye mali sistemin dışında giren dövizin hepsi beyan edilmiyor. Gümrüklerde ortaya çıkarılan olaylar bunun en somut kanıtı. Kurye kız Dilek Örnek, 25 milyarlık dövizle giriş yaparken yakalanırken, daha önce de bu tür 28 giriş yaptığını açıklamıştı. Yimpaş, Kombassan gibi İslami sermaye şirketleri de yurtdışındaki vatandaşlardan topladıkları paraları, bavulla Türkiye'ye getirme yolunu benimsediler. Bu holdinglerin kuryeleri de beyanda bulunmadan döviz girişi yaparken, gümrüklerde yakalanmışlandı. Diğer İslami şirketlerin de bu yolu benimsedikleri, Endüstri Holding ile Esra Holding'in kuryelerinin yakalanmasıyla ortaya çıkartılmıştı. Jet-Pa' dan da şüpheleniliyor.
|
