|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
Toplu sözleşmeler ve enflasyon Kamuda toplusözleşme zamanı. Kamu işçilerine verilecek zam oranları muhtemelen sanayide işçilik maliyetlerini belirleyecek. Dolaylı olarak enflasyon trendleri üzerinde etkili olacak. Geçen sene enflasyonla mücadele programı başlarken büyük bir hata yaptık toplum olarak: Hükümetin enflasyonu düşürebileceğine güvenmedik. Koç Grubu'nun 'Bu sene bütçe ve planlamayı yüzde 50 enflasyon hedefine göre yapalım' çağrısı, iş kesiminde rağbet görmedi. Kendimizi yüksek enflasyona göre şartlandırdık ve sonuçta başımıza bu geldi: Enflasyon yavaşlarken, faizler atmosferde takılı kaldı.
Bu sene enflasyonun yeniden yükseliş trendine geçmesi için bir tek neden var ortada: Beklentiler. Eğer tez zamanda enflasyon beklentileri aşağı gelmezse, ilk tüketim dalgasında fiyatlar fırlayabilir. Hükümetin işçi sendikalarıyla yaptığı pazarlıkta alacağı tutum bu yüzden çok önemli. Eğer, bütçede öngörülen ortalama enflasyon hedeflerinin çok üstünde bir zam verilirse, enflasyonist beklentiler yeniden şahlanacak. Bu bağlamda, işçi sendikaları pazarlığı biraz yüksekten açmışlar. Benim hesabıma göre 'seyyanen' istedikleri TL 25 milyon da dahil, ilk altı ay için yüzde 50 civarında zam istiyorlar. Sonra da enflasyon artı yüzde 5 refah payı. Eğer bu zam oranı kabul edilirse, Kurban Bayramı'ndan itibaren hızlı bir tüketim dalgası yaşarız, ardından da enflasyon kıpırdanmaya başlar.
Tabii, işçi kesiminin bu zam hesabında haklı olduğu noktalar çok: Son iki yılda reel gelirin aşındığını iddia ediyorlar. Açıkçası ben hesaplamadım, ama farz edelim ki haklılar. Bunları 'seyyanen' tahsil etmek, yüksek zam istemek, reel gelirleri yükseltecek mi? Bu çok şüpheli. Muhtemelen işçiye bol keseden zam verildi diye esnaf zam yapacak, işveren fiyat artıracak, artan işçilik maliyetlerini telafi etmek için. Devletin gelirleri zam oranında artmadığı için ya para basacak, ya da daha fazla borçlanacak bu faturayı ödemek için. Sonuçta,
30 yıldır içinde olduğumuz kısırdöngü yeniden başlayacak.
Kanımca, bu sefer istemeden de olsa, işveren kesimi enflasyonla mücadele için gerekli fedakârlığı yapmaya başladı. Dikkat ederseniz, üretici fiyatları artık devalüasyonun da altında seyrediyor. DİE'nin anketleri üretici fiyat artış beklentilerinin iyice kırıldığını gösteriyor. Bu noktada işçi kesiminden biraz fedakârlık beklenebilir. Üstelik, ücretlerin her altı ayda bir enflasyona göre yeniden ayarlandığı bir sözleşmede, ilk altı ay düşük zam alarak çok büyük bir kayıp oluşmuyor.
Son bir söz de DSP hükümetine: Öcalan'ın yakalanmasıyla gelişen olaylar partiye büyük bir avantaj sağladı. Bu noktada, DSP nisan sonrası hükümet senaryolarının baş aktörü. Artık uzun vadeli düşünmeyi göze alabilirler. İşçi kesimine şimdi çok yüksek zam vermek, seçimlerden sonra enflasyonla mücadeleyi zorlaştıracak. Geçen sene toplum olarak enflasyon konusunda yanıldık, hatamızı durgunlukla ödüyoruz. Bu sene aynı hataya düşmeyelim diyorum.
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
