|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
Geçici bütçe freni 1999 mali yılı genel ve katma bütçeleri kanunlaşıncaya kadar devlet harcamalarının yapılmasına ve devlet gelirlerinin tahsiline yetki verilmesine dair 4387 sayılı kanun genellikle harcamaların kendiliğinden frenlenmesi için yararlı bir geçiş süreci yarattığı şeklinde yorumlandı.
Gerçek böyle midir? Bunu anlayabilmek için 4387 sayılı kanunun 1'inci maddesi ile her bir kalem için ne miktar harcamaya yetki verdiğine bakmak gerekiyor:
Harcama kalemi 1998 Ödeneğine Göre 1999 Harcama Yetkisi
Personel ödenekleri Her ay için 1998 toplam personel ödeneğinin 1/7'si
Faiz ödenekleri Her ay için 1998 toplam faiz ödeneğinin 1/8'i
Sos. güv. ödenekleri Her ay için 1998 toplam sos. güv. ödeneğinin 1/8'i
Yedek ödenek Her ay için 1998 toplam yedek ödeneğin 1/2'si
Diğer transfer ödenek. Her ay için 1998 toplam diğer transfer ödeneklerinin 1/6'sı
Yatırım ödenekleri Her ay için 1998 toplam yatırım ödeneğinin 1/10'u
Diğer ödenekler Her ay için 1998 toplam diğer ödeneklerin 1/8'i
şimdi de verilen bu yetkileri yüzde artış olarak ifade edip 1998 başlangıç ödeneklerine uygulayalım ve 1999 yılı için geçici bütçenin verdiği toplam harcama yetkisini elde edelim:
1999 Geçici Bütçesinin
Harcama Kalemi Öngördüğü Artış (%) 1998 Ödeneği 1999 Yetkisi
Personel ödenekleri 71.5 3.125.2 5.359.7
Faiz ödenekleri 50.0 5.896.6 8.844.9
Sos. Gü. ödenekleri 50.0 948.0 1.422.0
Yedek ödenek 600.0 97.0 582.0
Diğer transfer ödenek. 200.0 2.392.6 4.785.2
Yatırım ödenekleri 20.0 1.000.4 1.200.5
Diğer ödenekler 50.0 1.329.8 1.994.7
Toplam ödenekler 14.789.6 24.189.0
Görüleceği üzere 1999 yılı eğer mevcut geçici bütçeyle yürütülse 1998 yılı bütçesine göre yüzde 63.5'lik bir artışa yol açacak demektir. Enflasyonun yüzde 35-45 arasında olması böyle bir bütçeyle mümkün görülmemektedir. Kaldı ki geçici bütçeden asıl bütçeye geçişte başta faiz ödenekleri olmak üzere bu harcamaların daha da fazla artması konu olacaktır.
Dolayısıyla 1999 geçici bütçesi kesinlikle bir fren görevi yapamaz. Çünkü 4387 sayılı kanun, hükümete bir önceki yıla göre toplam ödeneklerde yüzde 63.5 artış yapma yetkisi vermiştir. Oysa geçici bütçe yerine 1999 yılı için hazırlanan bütçe kanun tasarısı TBMM'den geçseydi artış yüzde 60'ta kalacaktı. Kanun, bu anlamda tasarlanan asıl bütçeden daha fazla harcama yapma yetkisini hükümete veren, gerçek bir bütçe kanununa göre çok daha esnek davranmaya olanak sağlayan, olağanüstü bir yetki kanunu yapısı taşımaktadır. Bu çerçevede geçici bütçe, fren görevi yapmak bir yana, parlamentonun 'bütçe hakkını' iyiden iyiye kısıtlamıştır.
Yasama organının yürütme organını denetlemesinin en önemli aracı olan 'bütçe hakkını' kendi eliyle hükümete devreden bir parlamento yurttaşının hakkını nasıl koruyacak?
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
