|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
|
|
Doğru döviz kuru sistemi var mı? Pazartesi günü döviz kuru sistemlerini tartışmaya başlamıştım. Uzunca bir süredir krizle yatıp kalktığımız bir ortamda 'sabit kur-esnek kur' tartışmasının önemli olduğunu düşünüyorum. O yazıda temelde vurgulanan nokta 'doğru' bir döviz kuru sisteminden bahsetmenin çok da haklı olmayacağıydı. Bun karşılık, mevcut rejimi sürdürebilmek, hiç şüphesiz 'doğru' iktisadi politikalara dayanıyor. Doğal olarak, her iki kur sisteminin de bazı kuvvetli ve zayıf yönleri var. Özellikle kriz dönemlerinde bunlar daha da belirginleşiyor. Kısaca bunları ele almak istiyorum bugün.
Değerli dostumuz Ali Bilge'nin yönetiminde aylık olarak yayımlanan 'İktisat, İşletme ve Finans' dergisini izliyor musunuz? Son iki sayısında ünlü iktisatçı R. Dornbusch ve ünlü düşünür E. Morin ile yapılmış ilginç söyleşiler yer aldı. Dünya Bankası'nın Türkiye Temsilcisi A. Chhibber'in derginin son sayısında 'Yükselen Pazarlar: Türkiye Farklı mı?' adlı bir incelemesi var.
Söz konusu incelemede, Türkiye'nin 1997 yılının ortalarından itibaren giderek derinleşen bir krize giren ülkelerle arasındaki temel bir farklılık vurgulanıyor: Türkiye'de döviz kuru sabit değil, esnek. Bunun bir avantaj olduğu belirtiliyor. Yazının bütününde Türkiye'nin dezavantajlı yönleri de hiç şüphesiz vurgulanıyor. Ancak, bunlar bugünkü konumuzun dışında kalıyor.
Önce şunu belirtmek gerekiyor. İstikrar programı uygulanmadıkça, para krizi çıkmadan Türkiye'de mevcut durumun sürdürülebilmesinin bir önkoşulu var: Kamunun iç piyasalardan borçlanabilmesi gerekiyor. Bunun için de iki koşul aynı anda sağlanmalı. Birincisi, kamunun borçlanmaya niyeti olmalı. Yani, 1994 kriz öncesi dönemde olduğu gibi, tüm ihtiyacına karşılık 'ben bu oyunu oynamayacağım artık' şeklinde özetlenebilecek vahim bir hataya düşmemesi gerekiyor. İkincisi ve şu an için daha önemlisi, kamuya borç verenler borç vermeyi sürdürmeli. Yani, Hazine'nin çıkardığı bono ve tahvillere olan talebin sürmesi gerekiyor.
Bu iki koşul aynı anda sağlanmadığı sürece, döviz kuru sistemi ne olursa olsun sonuç fark etmiyor. Döviz kuru sıçrıyor, Merkez Bankası'nın döviz rezervleri eriyor, faizler uzaya fırlıyor. Para krizi dediğimiz de bu zaten.
Şimdi, ikinci koşula geri dönelim. Bono ve tahvil talebinin sürmesi gerekiyor dedik. Esnek kur isteminin önemi ve olumlu yönleri burada belirginleşiyor. En basitinden, önceden kamuoyuna açıkladığımız ve savunmak zorunda olduğumuz bir kur düzeyi yok.
Birincisi, bunun küçümsenmemesi gereken psikolojik etkileri var. İkincisi ise, krize giden yolun başlarında piyasada artan döviz talebine karşı otoritelerin elinde döviz satmaya va faizleri yükseltmeye ek olarak başka bir silah daha var: Döviz piyasasına yapılan müdahaleleri azaltarak döviz kurundaki artışın biraz hızlanmasına izin vermek.
Ancak, bu avantajları çok büyütmemek gerekiyor. Sonuçta, kur artış hızının yükseltilmesi ne kadar sürdürülebilir bir politikadır? Belli bir noktadan sonra, bunun bono ve tahvil talebinin sürmesi koşulu ile çelişmesi kaçınılmaz olacaktır. Kaldı ki artık giderek kaçınılmaz bir hale gelen istikrar programı uygulamaya konulduğunda, esnek kur politikasına belli bir süre için ara verilmesi gerekecektir.
|
| Tanıtım Linkleri |
Eğer bizi okuduktan sonra diğer Türkçe kaynaklara bakmak isterseniz, aşağıdan seçiminizi yapabilirsiniz:
- Sinema - Gösterimde olan ve gösterime girecek filmler, açıklamaları, detayları, tanıtım filmleri ve dahası
- Otomobil - Bir otomobil alma niyetindeyseniz, önce buraya uğrayın ve seçiminizi gözden geçirin
- En seçme kişisel sayfalar! - Eğer sıradan sayfalardan sıkıldıysanız, bir de bunları deneyin
- Internet sitesi yaptıracaklar - Eğer şirketinize bir sayfa yaptıracaksanız, tasarımcınızı buradan seçebilirsiniz
- Site Tanıtım Ağı - Bir siteniz varsa, burada tanıtımını bedava yapabilirisiniz. Gelin katılın!
- Dostluk Kulübü - Bini aşkın kişi sizi burada bekliyor
- Sanal Alem! - Bir şey yazmaya gerek var mı?
|
|
TARTIŞMA
Radikal-online tüm okurlarının görüşlerine evsahipliği yapıyor. Gelin görüşlerinizi kafanızdan çıkarın ve milyonlarla paylaşın. Katılım çok basit. Ve bir tıklama uzağınızda... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
ANKET
İçinde bulunduğumuz dönemin en güncel konularını, anket bölümümüzde bulacaksınız. Sesinizi yükseltin ve kendinizi temsil edin. Internet bunun için en uygun ortam... KATILMAK İÇİN TIKLAYIN
|
|
