Emeklilikte geçiş aldatmasıTaslaktaki geçiş süreci SSK kapsamındaki erkekler için 14 yıldan, kadınlar için 9 yıldan çok sigorta süresi olanları kapsıyor. Daha kısa sigortalı olanlar yeni sigortalı olacaklar gibi 62 yaşını bekleyecekGÜNEŞ G. ILICAK
MURAT GÜRGEN
ANKARA - 'Sosyal Güvenlik' reformu iddasıyla kolları sıvayan hükümet, emeklilik yaşının artırılması sürecinde kendi içinde uzlaşma sağlayamazken geçiş sürecinde de aldatmaca yapıldığı ortaya çıktı. Taslakta yer alan geçiş süreci SSK kapsamında sadece erkekler için 14 yıldan, kadınlar için ise 9 yıldan fazla sigortalılık süresine sahip olanları kapsıyor. Bu sürelerden daha kısa süreli sigortalı olanlar da yeni sigortalı olacaklar gibi yine 62 yaşını beklemek zorunda kalacak. Erkeklerde 14 yılı dolduranlar 60, kadınlarda 9 yılını dolduranlar ise 58 yaşında emekli aylığı almaya hak kazanabilecek. Taslak değişti Çalışma Bakanı Yaşar Okuyan imzasıyla, dün sendikalara gönderilen taslağın en son şeklinde, işsizlik sigortasına yer verilmemesi dikkat çekti. 18 yaşındakilerin, hemen çalışmaya başlaması durumunda, 44 yıl çalışma zorunluluğu getiren hükümet, sosyal güvenlik kurumlarına emeklilik yaşını artırarak 'neşter' vurmak için beş yasada değişiklik yapılmasını öngören taslağı dün sendikalara gönderdi. İleride SSK, Emekli Sandığı ve Bağ-Kur'un tek çatı altında toplanmasını hedefleyen hükümet, ilk adımı, sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olan sigortalıların aylık hesaplamaları ve bağlama esaslarını tek yasada birleştirerek attı.
Yasanın bu yıl sonuna kadar Meclis'ten geçmesi halinde, 1 Ocak 2000'den itibaren sigortalı olacakların yaşlılık aylıklarının hesaplanmasında, sigortalılık süresince elde edilen ücretler göz önünde bulundurulacak. Oysa, yürürlükteki yasa, yaşlılık aylığının hesaplanmasında sigorta primi ödenmiş son beş yılı esas alıyordu. 10 bin 800 günü tamamlayamayan geçici işçiler ise, ancak 3600 gün prim ödemeleri durumunda, 65 yaşında emekli olabilecek. Geçici işçilerin emeklilik aylıkları ise, normal emekli aylığının 1/2'si oranında olacak.
Tarım işkolunda çalışan sigortalılar için öngörülen geçiş süreci ise yaş ve sigortalılık süresine göre yeniden düzenlendi. Buna göre, 3 bin 600 gün prim ödeme şartının yanı sıra, sigortalılık süresi 14-15 yıl arasında olan kadınların 51, erkeklerin 56 yaşını doldurması; sigortalılık süresi beş yıldan az ise kadınların 61, erkeklerin 63 yaşını doldurması gerekiyor.
2009 yılına kadarki geçiş sürecinde, 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlayarak kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını dolduranlar, 3 bin 600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olma şartıyla yaşlılık aylığından yararlanabilecek. Bu şartları kanunun yürürlüğe girdiği tarihle 31 Aralık 2000 arasında yerine getirenler, kadın ise 51, erkek ise 56 yaşını doldurmadan emekliliğe hak kazanamayacak.
Bu geçiş sürecine göre, örneğin 1 Ocak 2009 ile 31 Aralık 2009 tarihleri arasında söz konusu koşulları dolduracak olan sigortalılardan kadınlar 60, erkekler ise ancak 63 yaşında yaşlılık aylığı almaya hak kazanabilecek. Emekli Sandığı'nda durum Yasa yürürlüğe girdiği tarihte kadın ise 20, erkek ise 25 hizmet yılını dolduran iştirakçilerin hakları saklı kaldı. Geçiş sürecinde, emeklilik hizmet süresini doldurmaya bir yıldan az kalan iştirakçilerden kadın ise 40, erkek ise 45 yaşını doldurmaları; emeklilik hizmet süresini doldurmaya 10 yıldan fazla kalanların; kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmaları ve öngörülen fiili hizmet süresini tamamlamaları halinde emekli aylığı kazanmaları öngörüldü. Bu arada Çalışma Bakanı Yaşar Okuyan dün FP Genel Başkanı Recai Kutan ve DYP Genel Başkanı Tansu Çiller'i ziyaret ederek emeklilik yasa tasarısıyla ilgili bilgi verdi.
|