|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
Anket
|
|
Emeklilik genki@gol.com
TOKYO - Sosyal güvenlik kavramı üzerinde son zamanlarda yapılan tartışmalar emeklilik ve özellikle de emeklilik yaşı üzerinde yoğunlaştı. Bu konuda hükümetin aldığı tedbir de gördüğüm kadarıyla yaş sınırının yukarı çekilmesi ile son buldu. Ancak ne yazık ki reform denmesi çok zor olan bu düzenlemenin bir çözüm olması mümkün değil çünkü sorunun Türkiye ile ilgisi olmaması gereken bir noktasına değiniyor. SSK, kaynaklarının sigorta emeklilerine yapılan ödemeler ile bu kurumun diğer harcamalarını karşılayacak nakiti yaratamaması sonucu
açık veriyor ve bu yüzden de Hazine'ye yük oluyor.
Emeklilik fonları üç ana nedenden dolayı açık verirler: 1. Bu fonlar kötü yönetilir; 2. Talan edilir; 3. Demografik yapı bozulur.
Almanya ve Japonya fonların kötü
yönetilmesi ve demografik yapının bozulması sonucu fonlama açığı veriyorlar. İtalya'yı demografik bir felaket bekliyor. ABD ve İngiltere ise bu konuda çok rahatlar çünkü büyük miktarda fazlaları var (İngiltere'nin Euro'ya girmek istememe sebeplerinden bir tanesi de bana göre bu). Sorunun kaynağını bu üç neden bazında araştırmak çözümü saptamayı ve önlem almayı kolaylaştırıyor. Japonya fonların verimsizliğini birinci neden bulduğu için fon yönetimi
mevzuatını serbestleştirerek (yapısal çözüm) eskiden sadece belirli kurumların tekelinde
olan bu sahayı rekabete açtı. Aynı zamanda daha fazla şeffaflık ve daha iyi muhasebe standartları gibi sermaye piyasalarına güvence veren adımları da attı. Bu alanda yapılan reformlar köklü ve
geri dönülemeyecek cinsten olduğu için de, Japonya 10 yıl öncesine göre tanınmayacak düzeyde değişti. Benzer önlemler, 10-15 yıl
önce ABD'de de alınmıştı.
Türkiye'de alınan önleme bakarsak hükümet, devletin sosyal güvenlik kurumu olan SSK'yı iflas ettiren sebeplerin başında demografik yapının hızla bozulmakta olduğunu düşünüyor olsa gerek. Oysa biz çok genç bir nüfusa sahibiz. Demografik yapının bozulması demek sosyal güvenlik kapsamı içinde prim ödeyen nüfusun emeklilik hakkından yararlananlara oranla hızla azalması demektir ki böyle bir olay ancak hızla yaşlanan, yani çalışan nüfusun çoğunluğunun artarak emekli olduğu, yerlerine ise genç çalışanların gelmediği toplumlarda görülebilir. Hızlı büyüyen,
dinamik ve genç bir nüfusa sahip olan Türkiye'de SSK'nın açık vermesi diye bir sorunun olmaması, tam aksine bu kurumun fazla vererek ekonomiye yeni kaynak yaratması beklenir.
Dolayısıyla emeklilik yaşı düşük gibi
gözükse de (ki bu yaşın düşük olup olmadığı ortalama yaşam süreci göz önüne alınarak hesaplanmalıdır) sorunun kaynağı değildir. SSK, fonlarının verimli yönetilememesi veya SSK'nın aktif-pasiff-onlama profili ile uyuşmayan alanlarda kullanılmış olmasından dolayı açık vermekte olmalıdır. Bu nedenle sorunun kökten ve uzun vadeli çözümü için sermaye piyasalarını güçlendirecek adımlar atılmalı, bu fonların yönetimi profesyonel, çağdaş ve bağımsız bir baza oturtulmalıdır. Kısa vadeli kaynak sorunları ise emeklilik yaşını artırmak kadar sigorta primlerinin tam olarak tahsil edilmesini sağlayarak da çözülmelidir.
Emeklilik bir hak, emeklilik fonları ise bilgi, beceri ve teknolojinin nesiller arası aktarımını sağlayan kaynakları yaratarak toplumda
sürekliliği sağlayan araçlardır. Çalışanlarının emeklilik haklarının güvence altına alınması ile, emekli fonlarının akılcı ve çağdaş yöntemlerle değerlendirilmeleri için gerekli ortamı
yaratmak ise sosyal devlet prensiplerinin temel taşlarından birisidir.
genki@gol.com
|
|
|
|
