Emekli aylığı arapsaçı gibiAsker istemedi, asker ve memurun emekli aylıklarının enflasyona endekslenmesi ertelendi. SSK ve Bağ-Kur emeklisi yılbaşında enflasyona endeksli zam, memur emeklisi şimdiki yöntemle zam alacakGÜNEŞ G. ILICAK
ANKARA - Sosyal Güvenlik Reformu Yasa Tasarısı'nda, olan emekli, dul, yetim, noter ve avukatlara oldu. Emekli aylığı hesaplama ve artırma yönteminde değişikliğe gitmek için kolları sıvayan hükümet, askerleri mağdur etmemek için yaklaşık 1.5 milyon memur emeklisi ile 4.5 milyon SSK ve Bağ-Kur emeklisi arasında 'çifte standart' yarattı. Düzenleme dün sabaha karşı jet hızıyla, komisyondan geçti.
Hükümet, emekli aylıklarını TÜFE'ye (aylık enflasyon) endekslemeye çalışıyordu. Ancak Milli Savunma Bakanlığı asker emeklileri arasındaki hiyerarşiyi bozacağı gerekçesiyle buna karşı çıktı. Bunun üzerine, memur emeklilerinin aylıklarını enflasyona endeksleme uygulaması ertelendi. Buna göre, yılbaşına kadar askeri personel, devlet memurları, üniversite personeli ile savcı-hâkimlerin özlük haklarını düzenleyen personel kanunlarında gerekli düzenlemelerin yapılması durumunda, memurların emekli aylıkları Ocak 2000'den itibaren TÜFE'ye endeksli ödenecek. Meclis'in yeni çalışma döneminde üç ay içinde, dört ayrı personel kanunundaki düzenlemelerin yapılamaması durumunda, yaklaşık 1.5 milyon memur emeklisi, Ocak 2000'den itibaren, şimdi olduğu gibi katsayı ve gösterge sistemine göre emekli aylıklarını üç aylık peşin alacak.Emekli aylığı arapsaçı
Memur emekli, malul, dul ve yetimleri 1 Ocak, 1 Şubat ve
1 Mart 2000 tarihlerinde, emekli aylıklarını şimdi olduğu gibi, üçer aylık peşin olarak katsayı-gösterge artışına göre almaya devam edecekler. Ancak, SSK ve Bağ-Kur emekli, dul ve yetimleri, yürürlük tarihinde 'eşitlik' sağlanmadığı için, yılbaşından itibaren, otomatik olarak TÜFE'ye göre aylık alacak. Bu da emekli aylıklarında 'çifte standart'a yol açacak ve 'hak kaybı' yaratacak.
Hükümet, tasarıda mevcut emeklilerin aylıkları arasındaki dengesizlikleri ise 'mali külfet' getirdiği gerekçesiyle yapmadı. Asker rahatladı
Komisyonda bir başka iyileştirme de, asker emeklilerine, yaş sınırını doldurmadan emekli aylığı alabilme olanağı getirilerek yapıldı. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu gereğince, 'kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilen' askerler, emekli aylığını almak için,
yaş sınırını doldurma zorunluluğunun dışına çıkartıldı. Yetime makas
Yetim aylıklarının bağlanma esasları ise, SSK ve Bağ-Kur'da uygulanan sisteme benzetildi. Buna göre, Emekli Sandığı'ndan yetim aylığı alan yaklaşık 100 bin iştirakçinin, başka bir sosyal güvenlik kurumundan aldıkları emekli aylıkları kesilecek. Ancak, Emekli Sandığı'ndan aldıkları yetim aylığını tercih etmeleri halinde, diğer sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylık kesilecek. Örneğin, Emekli Sandığı'ndan emekli olan babasından yetim aylığı alan, kendisi de SSK emeklisi olan bir sigortalı, bu iki aylıktan birisini tercih etmek zorunda kalacak. Çalışan eşe ceza
Tasarıda, avukat ve noterlerin tedavi giderlerinin, memur olan eşleri tarafından karşılanmasının önüne geçildi. Halen, hastalık sigortası kapsamında olmadıkları için, memur olan eşleri nedeniyle Emekli Sandığı'nın sağlık hizmetlerinden faydalanma olanakları bulunan avukat ve noterlerin, bu hakları ellerinden alındı. Emekli Sandığı kapsamında çalışan bir memurun eşi, çalışmıyorsa kurumun sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyorken; avukat ya da noter olarak çalışıyorsa,
bu olanaklardan yararlandırılmayacak. Tasarıda, emekli aylığı alırken serbest avukat veya noter olarak çalışmalarını sürdürenlerin, sosyal yardım zammı dahil, almakta oldukları aylıklarından, kanunun yürürlüğe girmesini izleyen aybaşından itibaren, yüzde 15 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilmesi de öngörüldü. Basına gol direkten döndü
Hükümetin, gazetecilerin işsizlik sigortası ödeneğinden yararlanma hakkını sınırlama girişimi de son anda değişti. Tasarının, İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yararlanma koşullarını düzenleyen maddesi görüşülürken, ANAP Milletvekili Nihat Gökbulut ile DSP Milletvekili Cafer Tufan Yazıcıoğlu'nun verdikleri önerge kabul edilerek, istifa eden gazetecilerin işsizlik ödeneği alamayacakları hükmü getirildi. Ancak DSP'li Masum Türker'in, "Hem, bir taraftan gazetecilere 'boyun eğme, kalemini kır' diyeceksiniz, hem de bunun aksine yol açacak koşulları öngöreceksiniz. Bu yanlış olur" diyerek karşı çıkmasının ardından, hükümetin verdiği yeni bir önergeyle gazetecilerin lehine yeniden düzenlendi.
Tasarıda SSK ile İş ve İşçi Bulma Kurumu'na (İİBK) 19 bin 418 kadro ihtiyacına karşılık, toplam 14 bin kadro verildi. Tasarruf gerekçesiyle, idari kadroların yatay geçişle diğer kurumlardan sağlanması öngörüldü.
|
