|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
Anket
|
|
Yanılgılarımızla yüzleşme zamanı Yaşadığımız boyutta felaketler, onlardan ders almayı bile anlamsız hale getirebilirler. Ama acıyı toplumsal bir silkinmeye dönüştürmek açısından, bugün elimizde iyi bir imkan var. Bu çabanın ilk adımı, bugüne kadar sorgulanmadan gelen bazı yanılgılarımızın açığa çıkarılması olmalı.
Bizlerin kafasındaki Türkiye, modernleşme yolunda temel hamleleri yapmış, dünyaya uyum sağlamış bir ülkedir. Gene bizlerin kafasında devlet, ülkenin tüm meselelerinin bilincinde ve onlara hâkim bir üst aklın temsilcisidir; silahlı kuvvetler ise, devletin en iyi yetişmiş ve en örgütlü kurumu olarak, toplum için müstesna bir güvence oluşturmaktadır.
Ne yazık ki kabullerimizin her birinde derin çatlaklar mevcut:
1) Kalite olarak sivil örgütlerle askeriye arasında hiçbir ayrım yoktur. Askerin çeşitli durumlar karşısında önceden hazırlanan planlarının olması, bu planların işlevselliğini garanti etmemekte; hatta eğer bu planlar ileriyi öngörmekte yetersizse, belki de çözümü engelleyici olmaktadır. Deprem felaketi göstermiştir ki, 'kriz yönetiminin' esası, anında doğru karar üretme yeteneğiyle bağlantılıdır. Bu ise bilgiye ulaşmayı ve insan gücünü olabildiğince yatay bir mekanizma içinde koordine etmeyi gerektirir. Ne askerler ne de sivil olarak biz bu noktada değiliz.
Öte yandan depremin askeri tesislerde de aynı şiddetle etkili olması, işlerin yapılma normları ve ciddiyeti açısından da farklılık olmadığını göstermektedir. Dolayısıyla eğer müteahhitlere yönelik bir denetim kampanyası başlayacaksa, bunun askeri tesisleri de içine alması ve şeffaf olması gerekir.
2) Türkiye'de devlet organize aklı temsil etmek bir yana, sıradan iletişim kurup olan biteni anlamada bile topluma herhangi bir üstünlüğe sahip değildir. Bu bağlamda 'devletin organizasyonsuzluğundan' söz etmek ironik bir gerçekliğe işaret etmektedir.
Devlet zaten organize olma gücüyle işlevsel, yararlı ve anlamlı olabilir. Bunu beceremeyen bir kurumsal yapıya modern ve çağdaş dünyada 'devlet' denemez. Dolayısıyla Türkiye'de 'devletlik' yapmayan, ama devlet olma gücünü kullanan arkaik bir kurumsallaşma yaşanmaktadır.
Bu nedenle devletin hep kendine çalışmasında, kendisine öncelik tanımasında; ve ikide bir
devlet-millet birlikteliğini vurgulamasında bir gariplik yoktur. Çünkü devletlik yapmayan bir devlet sistemi, yönetenleri ayrı bir sınıf olarak tahkim eder, ve milliyetçilik dahil her türlü 'birlik-beraberlik' söylemi, bu sistemin denetim dışı kalmasına hizmet eder.
3) Türkiye devleti sadece siyasi ve kültürel açıdan değil, teknik düzeyde bile dünyaya uyum sağlamayı becerememektedir. Böylesine yoğun deprem ihtimali yaşayan bir ülkede, en basit uzmanlaşma bile henüz yoktur. Ülke sivil savunmayı bilmemekte, tehlike karşısında 'hazırlıklı' olma fikrini bile yadırgamaktadır. Çünkü sadece bazı ahlaksız bireyler değil, kendilerini ahlaklı ve örgütlü sananlar da kısa vadeli çıkarcı bir bakışa saplanıp kalmışlardır. Türkiye'de geçici sanılan kalıcı bir körlük durumu günbegün pekişmektedir.
Çağdaş dünya rasyonel organizasyon ve fikri çoğulculuk demektir. Biz ikisini de beceremiyoruz; ve resmi ideolojimiz sayesinde yapamadıklarımızı yapıyormuş hissiyle oyalanırken, yıkıntıların arasından kurtarılmayı bekliyoruz.
|
|
|
|
