Avrupa'nın askeri gücü Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kıvrıkoğlu, geçenlerde bazı meslektaşlarla konuşurken, Türkiye için önemli olan 'Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği' (AGSK) konusuyla medyanın ilgilenmemesini eleştirdi. Konunun özünde Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin ABD'siz bir iş yapamayacaklarını anlamaları yatıyor. ABD'nin katılmadığı bir askeri operasyonu Avrupa'da gerçekleştiremeyeceklerini düşünüyorlar. Bunun için de NATO imkânlarını kullanmak istiyorlar. 1948'de kurulan Batı Avrupa Birliği (BAB) gibi düzenlemelerin de NATO'suz bir işe yaramayacağını biliyorlar. Şimdi gerçekleştirmek istedikleri AGSK'da Türkiye'nin nasıl yer alacağı tartışılıyor. Kimi AB üyeleri henüz AB üyesi olmayan NATO üyelerini işin içine sokmak istemiyorlar. İşte Orgeneral Kıvrıkoğlu'nu rahatsız eden de bu olsa gerek. Avrupa'nın AB ülkeleri bu kıtada Bosna ve Kosova gibi durumlarda kendi başlarına başarılı askeri operasyon yapacak güçte olmadıklarını anladılar. En kısa değerlendirmeyle ellerinde böyle operasyonları gerçekleştirecek ne haberleşme, ne nakliye, ne karargâh, ne de güdümlü cephane olanakları var. Bütün bu hususlar için ABD'ye fena halde mahkûmlar. Kosova'da uygulanan hava operasyonu Avrupa ülkelerinin zafiyetini apaçık ortaya koydu. Şimdi Toronto'da yapılan NATO Savunma Bakanları toplantısında bu açıkları kapamanın yollarını arıyorlar. Balkanlar'daki çatışmalara NATO'nun Avrupalı üyeleri tüm askeri güçlerinin sadece yüzde ikisini göndermişler. Bunu da son derece yavaş ve büyük güçlüklerle yapmışlar. Şimdi uzmanlar soruyorlar: "Bu yüzde ikiyi de gereken etkinlikle kullanamazsanız geri kalan yüzde 98'i nasıl kullanacaksınız?" Amerikalı uzmanlar Avrupa ülkelerinin ABD'nin savunmaya yaptığı harcamanın yüzde 60'ı kadar harcama yaptıklarını ama sadece yüzde 10'u kadar güç kazandıklarını söylüyorlar. Kısacası Avrupa'nın askeri bakımdan durumu hiç de parlak değil. Kosova savaşı Avrupa'nın özellikle güdümlü cephane konusunda çok geride kaldığını gösterdi. Operasyon sırasında gece bombalama uçuşları yapan Avrupa ülkeleri uçaklarının lazer güdümlü bombalarını ABD temin etti. Malzemenin ve birliklerin nakli de ABD'nin sırtında kaldı. ABD bile daha fazla nakliye uçağı ihtiyacı olduğunu saptayıp daha çok C-17, ağır malzemeyi taşıyacak nakliye gemisi ile daha fazla hassas güdümlü cephane almaya karar verdi. Avrupa ülkelerinin istihbarat yetenekleri ile haberleşme sistemlerinde de boşluklar saptandı. Birçok Avrupa ülkesinin pilotlarıyla haberleşmelerini sağlayacak güvenli sistemleri olmadığı anlaşıldı. Bunlar açık kanallardan konuşunca Sırplar tarafından dinlendiler. Washington'da yapılan NATO'nun 50. Yıldönümü toplantılarında bu boşlukların doldurulmasını sağlayacağı düşünülen AGSK üzerinde tartışmalar olmuştu. Şimdi Türkiye orada alınan karara göre AB ve BAB'ın nasıl bir AGSK kalıbı hazırlayacağını merakla bekliyor. ABD Avrupalılar bu çalışmaları yaparken üç hususa izin vermeyeceğini açıkça ortaya koymuş bulunuyor. Üç prensip koydular. Buna İngilizce ifadeleriyle '3D' diyorlar. "No decoupling (ayrı gruplaşma yok). No duplication (aynı yapıyı yinelemek yok). No diserimination (ayrımcılık yok)". Bu çerçeve içinde AGSK geliştirilebilecek. Avrupa'nın güçsüzlüğü ortadayken Türkiye'nin bu yeni düzenleme dışında bırakılması akıl kârı değil. Çünkü NATO üyesi Türkiye'nin NATO olanaklarının kullanılması için onay vermesi gerekecektir. Bütün mesele Türkiye'nin AGSK içinde kendini tatmin edecek koşullarla girmesidir. Türkiye BAB ile ilişkilerinden bile memnun değil. Şimdi yeni düzenlemede daha tatminkâr koşullar bekliyor. ABD olmadan Avrupa'da etkili olamayan AB ülkeleri hem maddi hem de manevi bakımdan, askeri gücü ortada, Türkiye'yi kenara itmeye güçleri yetecek mi?

Yukarı Çık

Geri Dön

Bugün yazan diğer yazarlarımızı okumak için tıklayın

Önemli Not: Internet'i kullanan ve dolayısı ile e-posta adresi bulunan yazarlarımızın adresleri, iletişim kurabilmeniz için yazılarının başında eklenmiştir. Eğer böyle bir adres göremiyorsanız, sözkonusu yazarımızın elektronik posta adresi yok demektir. Böyle bir durumda iletişim için künyemizde yer alan telefon ya da faks numaralarını kullanabilirsiniz.