|
İnsan
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış Haberler
Ekonomi
Borsa/Finans
Spor
Kültür/Sanat
Arka Sayfa
Yazarlar
Hava Durumu
Sanal Meydan
Son Dakika
|
Dahası var Son yazımda, bizim gibi ülkelerdeki yaygın döviz kullanımından sözü açmıştım. Mesela, Ağustos 1999 sonunda Türkiye'deki yerleşikleri döviz mevduatlarının toplamı 29 milyar dolar kadar. Bunun dışında bir de nakit olarak tutulan yabancı para var. Bu kullanılan paraları basan ülkeler, kendi ülkelerindeki enflasyonu azdırmadan zahmetsizce senyoraj geliri elde ediyorlar. Yapılan araştırmalara göre, ABD Merkez Bankası'nın bastığı dolarların en azından yüzde 50'sinin ABD dışında kullanıldığı hesaplanıyor. ABD Hazinesi'nin bu yolla her yıl elde ettiği gelir, bizim milli gelirin yüzde 5'i kadar. Toplam vergi gelirlerimizin, milli gelirlerimizin yüzde 20'si kadar olduğu düşünülürse, (bizim için) çok büyük bir rakam.
Yazımın yayımlandığı gün, dostumuz Hasan Ersel aradı. 'Eyvah, yazıda yine ne yanlışlar yaptım kimbilir diye' diye düşünürken önemli bir noktaya dikkatimi çekti: Bizim gibi ülkelerin vatandaşları, bir de yurtdışındaki (yabancı) bankalarda döviz mevduat hesaplarına sahipler. Üstelik, bu mevduatların büyüklüğü çok oynaklık gösterebiliyor.
Merkez bankalarının bankası konumundaki ve bankacılık sektörümüzün yapısını standartlarına uydurmaya çalıştığımız BIS, bu verileri yayımlıyor. BIS'e bilgi veren yabancı bankaların verileri kullanılarak, vatandaşlarımızın yurtdışındaki mevduatları yıllar itibariyle, aşağıdaki tabloda (milyar dolar cinsinden) gösteriliyor. Vurgulamak gerekiyor: Bu rakamlar, o bankaların bulunduğu ülkelerde yerleşik olmayan vatandaşlarımızın mevduatlarını gösteriyor. Dolayısıyla, oralarda çalışan vatandaşlarımızın mevduatlarını kapsamıyor. Ayrıca, tabloda, aynı büyüklük, gelişen piyasa ekonomileri için de veriliyor.Gelişen Piyasa
Türkiye Ekonomileri Toplamı
1988 5.5 294.0
1989 10.4 355.2
1990 10.7 449.2
1991 12.1 450.2
1992 14.6 450.3
1993 15.1 441.2
1994 18.9 492.8
1995 23.8 569.3
1996 20.8 622.7
1997 23.2 653.0
Türkiye'de yerleşiklerin yabancı ülkelerin bankalarında tuttukları mevduat toplamı, neredeyse yurtiçinde tutulan döviz mevduatı kadar. Buna karşılık, gelişen piyasa ekonomilerinde yaşayanların yurtdışında açtırdıkları mevduat hesaplarının toplamı ile karşılaştırıldığında, çok büyük değil bu rakamlar. Bazı ülkelerde bu sorun çok daha ağır. Mesela, bu rakam 1996'da, bazı ülkeler için şöyle: Meksika'da 38, Brezilya'da 71 ve Arjantin'de 27 milyar dolar. Ekonomisi bizden çok daha küçük olan Mısır'da 24 milyar dolar kadar.
Bu karşılaştırmalardan daha önemli bir nokta var. O da şu: Kriz dönemlerinde, yurtdışına mevduat olarak giden döviz miktarında önemli sıçramalar var. 1993 sonunda 15 milyar dolar olan bu tutar, yüzde 58 oranında artarak, 1995 sonunda 24 milyar dolara sıçramış. Bu rakamların, yurtiçinde uygulanan iktisat politikalarının ne ölçüde inandırıcı ve güvenilir bulunduklarını gösterme ihtimali var, dolayısıyla. Daha ayrıntılı incelemek gerekiyor.
|
Sizleri de dinlemek istiyoruz
Yazarlarımızın yazıları hakkında düşündükleriniz hepimiz için önemli. Eğer onlara ileteceğiniz bir yorum veya haber varsa, Radikal-online Sanal Meydan size kapılarını açıyor. Sessiz kalmayın! Tıklayın...
|
Bugün yazan diğer yazarlarımızı okumak için tıklayın
Önemli Not: Internet'i kullanan ve dolayısı ile e-posta adresi bulunan yazarlarımızın adresleri, iletişim kurabilmeniz için yazılarının başında eklenmiştir. Eğer böyle bir adres göremiyorsanız, sözkonusu yazarımızın elektronik posta adresi yok demektir. Böyle bir durumda iletişim için künyemizde yer alan telefon ya da faks numaralarını kullanabilirsiniz.
|
REKLAM
TARİFESİ
Radikal-online'da reklam vererek yüz binlere ulaşmak istemez misiniz? Tıklayın...
|
|
