IMF anlaşması ve yeni vergiler için karar zirvesi Uluslararası Para Fonu (IMF) ile üç haftadan beri devam eden pazarlık görüşmeleri artık son noktada. Yazımı son aşamaya gelen 'Niyet Mektubu', bazı kritik taahhütler, koalisyon partilerinin genel başkanlarının bugünkü toplantısında son kez değerlendirilip karara bağlandıktan sonra kesinlik kazanacak.
Aslında normal programa göre IMF görüşmeleri geçen hafta sonunda tamamlanacak ve niyet mektubu Devlet Bakanı Recep Önal ile Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel tarafından imzalandıktan sonra Carlo Cottarelli Ankara'dan ayrılacaktı. Ancak, 'ufak tefek' denilen bazı pürüzler bir türlü aşılamadı. O nedenle de heyetin Ankara'dan ayrılış tarihi pazartesiye, yani düne sarktı. Fakat bu ufak tefek pürüzler dün de aşılamadığı için görüşmeler bir gün daha uzadı.
Çünkü, özellikle yeni vergi önlemleri ve 2000 yılının ilk günlerinden itibaren kemerlerin hangi şiddetle sıkılacağına ilişkin teknik ayrıntılar konularındaki görüş ayrılıkları bir türlü aşılamadı.
Hükümet ve ekonomi bürokrasisi, kamu harcamalarındaki iyileşme konusunda yıllık hedeflerin esas alınmasını isterken, IMF bu alanda da üçer aylık performans kriterleri konulmasında ısrar ediyor.
Örneğin 2000 yılının birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü üçer aylık dönemleri itibariyle ne kadar vergi geliri toplanacağı, kamu kesiminde ne oranda tasarruf sağlanıp, bütçede ne oranda faizdışı fazla sağlanabileceği, ne kadar özelleştirme yapılabileceği gibi unsurların da performans kriterleri arasında yer almasını istiyor. Ve bu performans kriterlerinin tutturulabilmesi, öngörülen hedeflere ulaşılabilmesi için alınacak ek önlemlerin de net bir takvime bağlanması konusundaki katı tutumunu da değiştirmiyor IMF.IMF'nin vergi ısrarı
Bu arada, IMF, mevcut durumda 2000 yılı bütçesinde öngörülen vergi hedeflerine ulaşılabilmesinin güç olacağını da görüyor ve
o nedenle de halen Meclis gündeminde bulunan ek vergilerle ilgili tasarıya bir iki ekleme daha yapılmasını öneriyor.
Hatta bunun da yeterli olmayacağını hesaplayan Carlo Cottarelli, Katma Değer Vergisi ile ilgili olarak da şu tavsiyede bulunuyor:
"KDV kapsamındaki mal ve hizmet gruplarını yeniden gözden geçirin, genel oran olan yüzde 15'lik vergi kapsamındaki bazı mal ve hizmetleri yüzde 23'lik lüks tüketim listesine alın. Temel gıda kapsamını da daraltıp buradaki bazı malları yüzde 15'lik listeye alın. Sonra da bütün KDV oranlarını 2 puan artırın..."
Meclis'teki ek vergilerle ilgili yasanın hemen ardından Bakanlar Kurulu kararıyla gerçekleştirilebilecek olan bu KDV düzenlemesinin ve bazı stopaj oranlarının 3-5 puan artırılmasına ilişkin kararların da
1 Ocak 2000'de yürürlüğe girecek biçimde bir an önce çıkarılmasını isteniyor.
IMF'nin istediği bir diğer düzenleme de Bankalar Yasası. Yasanın bu yıl içinde değiştirilerek Bankacılık Denetim ve Düzenleme Kurulu'nun özerkliğinin pekiştirilmesi ve yetkilerinin artırılması öneriliyor.
Hükümetin, Bankalar Yasası'na ilişkin öneriye itirazı yok. Ek vergilerle ilgili yasanın da bu hafta içinde Meclis'ten geçirilebileceği ifade ediliyor. Ancak, ek vergilerin ağırlaştırılması, KDV ve stopaj oranlarının yükseltilmesi konularında ise özellikle ekonomiden sorumlu bakanların ciddi bazı tereddütleri olduğu anlaşılıyor.
O nedenle şimdi, IMF'nin vergilerle ilgili bu olmazsa olmaz önerileri ile 2000 yılı içinde uygulamaya konulması öngörülen ek istikrar kararları, kamu bankaları ile ilgili düzenlemeler, tarım ve harcama reformları ile kemer sıkma önlemlerinin dozu bugün yapılacak olan liderler zirvesinde bütün detaylarıyla ele alınacak.
Bu toplantıda liderlerin hazırlanan niyet mektubu ve ek ekonomik önlemlere ilişkin takvimi onaylaması halinde Devlet Bakanı Recep Önal ile Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel niyet mektubunu imzalayıp Cottarelli'ye verecekler.
Ondan sonra da artık IMF kredisinin 4 milyar mı, 8 milyar mı, yoksa 10 milyar dolar mı olacağı beklenecek.
|
