'Haydut devletler' de değişiyor
İran'daki seçim sonuçları, tarihin her zaman demokrasiye zafer kazandırdığının bir göstergesi olarak değerlendirilmemeli. İranlılar 20 yıl önce teokrasiye ve Şah'a karşı çıkarken daha şevkliydi. Şimdi çoğunluk siyasi reformla birlikte, mollaların gündelik hayat üzerindeki cenderesinin gevşemesini istiyor. Seçim, aslında İran'da siyasi yaşamda bir denge arayışının söz konusu olduğunu ve bu dengenin iktidarın diyalektiği, herhangi bir toplumda olduğu gibi güçler ve fikirler arasındaki rekabetle bulunduğunu gösteriyor. Dini mutlak bir biçimde açığa vurma İslam dünyasında oldukça güçlü bir fikir. Bu, 1979'da Şah devrildiğinde ve laikleşme, Batılılaşma reformları çöktüğünde, ülkenin içinde bulunduğu siyasi ve ahlaki krize de hayli uygun düşecek bir çözüm gibi göründü. İran'da teokrasi, mollaların mutlak denetiminde olan seçimler de dahil olmak üzere, demokratik kurumlarla birleştirildi. Şimdi seçim sonrası ortaya çıkan tablo, halkın değişim istediğini gösteriyor. Bu talebin başını da reformcu mollalarla modernleşme yanlısı genç profesyoneller ve akademisyenlerin oluşturduğu seçkin bir zümre çekiyor. Clinton yönetiminin 20 yıldır İran'a karşı izlediği politikayı değiştirme hazırlığı içinde olduğu söyleniyor. Ancak İran ülke dışındaki İslamcı militanlara desteğini kestiğini açıklamadığı sürece böyle bir şeyin gerçekleşme olasılığı zayıf. Bunun da Clinton'ın istediği kadar kısa bir sürede gerçekleşmeyeceği görünüyor. Ancak İran'daki siyasi değişim, 'haydut devlet' paradigması, yani Rusya ve Çin gibi 'stratejik ortaklar'a sahip olan ABD liderliğindeki uluslararası topluma sadece birkaç devletin karşı çıktığı varsayımı üzerine inşa edilen dış politikaların verimliliği konusunda bir ders veriyor. Alınacak ders şudur: Değişimi kaçınılmazdır ve her zaman kötü yönde değildir. Diğer halkların devrimlerini ve taleplerini kategorize ederek tarihi yönlendirmeye çalışmak faydasızdır. İran'la 20 yılda ilişkiler olması gerektiğinden daha da kötü oldu ve İranlılar ile komşuları kadar Amerikalılara da zarar verdi. (William Pfaff)
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.