|
7 Mart 2000
Zor kişiliklerle yaşama sanatıNarsist bir patron, kaygılı bir eş, daima burnunun dikine giden bir iş arkadaşı ya da saplantılı bir kapı komşusunun hayatı kabusa çevirmesini engellemek için öncelikle herkesin kişilik özelliklerini tanımak gerekiyor. Tabii en başta kendimizinkileri! Derleyen: ÖZGE TURUL
İSTANBUL - Eğer hayatınızın geri kalan kısmını bir akvaryumda geçirmeyi düşünmüyorsanız, bazı zor kişiliklerle karşı karşıya, kafa kafaya hatta yumruk yumruğa gelmeye de hazır olmalısınız. Öte yandan yıllardır yüreğinizi delen dertlerin kaynağı, başınızda sürekli bir felaket bulutunun dolaşması değil de, sizin bizzat zor bir kişilik olmanız da olabilir! İletişim yayınlarının 'Başvuru Dizisi'nden çıkan 'Zor Kişiliklerle Yaşamak' adlı kitap, insan ilişki-lerinden kaynaklanan sorunları, mızmızlanmadan, suçlamadan ve ka dere boyun eğmeden, yine insan ilişkileri ile çözmek isteyenler için hazırlanmış.
Psikiyatr François Lelord ve psikoterapi uzmanı Christophe Andre'nin kaleme aldığı kitap, meraklıları, çevrelerindeki ve içlerindeki zor kişiliklerle tanıştırıyor. İşte bu zor kişiliklerden bazıları. Doğru 'teşhis' için aşağıdaki sorulara verilen her 'çoğunlukla evet' yanıtı için kara deftere bir çentik atın!Kaygılı kişilik 1- Sıkıntılarımı düşünürken sık sık uykum kaçar.
2- Trene yetişememe düşüncesi yüreğimi oynatır.
3- Her şey için çok endişelendiğimi söylerler.
4- Faturaları ve vergi borçlarını ödemek başta, üstlendiğim yükümlülüklerimi daima erkenden yerine getiririm.
5- Beklediğim kişi gecikirse, kaza geçirdiğini düşünürüm.
6- Randevularımı, tren tarifelerini iki kez kontrol ederim.
7- İş işten geçtikten sonra, her zaman çok önemsiz olaylar
için endişelendiğimin farkına varıyorum.
8- Bazen gün içinde bir sakinleştirici almak istiyorum.
9- Ani olaylar karşısında çarpıntım tutuyor.
10- Bazen nedenini bilmeden kendimi gergin hissediyorum.
Nasıl idare edilir?
Ona mutlaka güvenilir olduğunuzu gösterin ve karşısında daima ince bir mizah kullanın. Geniş ve hoşgörülü olmasına yardımcı olun. Fazla hissettirmeden de doktora görünmesi
için teşvik edin. Asla onu şaşırtmayın ve kendi sıkıntılarınızı boşu boşuna onunla paylaşmayın. Eğer kaygılı bir patronunuz varsa onun için güvenilir bir kişi olun. Bu kişilikte bir iş arkadaşı ya da yardımcıyla çalışıyorsanız kaygılı tavırlarına önceden hazır olun. Eğer eşiniz kaygılı bir kişilikse heyecanlı hobilerinizden fazla bahsetmeseniz iyi olur. Şizoid (İçe kapanık) kişilik 1- Günümü başkalarıyla geçirdikten sonra, yalnız kalmaktan başka bir şey düşünemiyorum.
2- Bazen başkalarının tepkilerini anlamakta güçlük çekiyorum.
3- Yeni insanlar tanımak bana çekici gelmiyor.
4- Başkalarıyla birlikteyken bile, başka şeyler düşünerek, başka yerde olduğum hissine kapılıyorum.
5- Eğer arkadaşlarım yaş günümü kutlamak için sürpriz bir toplantı düzenlemek isterse, bu beni yorar.
6- Hayalci olmakla suçlanırım.
7- Tercihim tek kişilik eğlencelerdir.
8- Ailemin dışında, bir ya da iki arkadaşım vardır.
9- İnsanların hakkımdaki düşünceleriyle pek ilgilenmem.
10- Grup etkinliklerini sevmem.
Nasıl idare edilir?
Yalnız kalma isteklerine saygı gösterin ve sessizliğini takdir edin. İç dünyasıyla ilgilen- diğinizi gösterin. Aşırı konuşarak bunaltmayın ama yalnızlığa gömülmesine de izin vermeyin. İletişiminizi notlar yazarak devam ettirebilirsiniz. Şizoid bir iş arkadaşınız varsa onu kötü bir yöneticiliğe zorlamaktansa bırakın çok iyi bir uzman olsun. Edilgin-saldırgan kişilik 1- Şeflerin birçoğu bu sıfata layık değiller.
2- Birine itaat etmekte zorlanırım.
3- Benden bir iş yapmamı isteyen kişiye kızdığımdan, çoğu kez işi isteyerek sürüncemede bıraktığım olmuştur.
4- Sık sık surat asmakla suçlanırım.
5- Bir toplantıya isteyerek gitmediğim, sonra da bana saatinin bildirilmediğini söylediğim olmuştur.
6- Bir yakınım bana kızıp terslediğinde, nedenini söylemeye gerek duymadan onunla görüşmemeyi tercih ederim.
7- Eğer benden bir şey nazikçe istenmezse, o işi yapmam.
8-İşimi isteyerek sabote ettiğim olmuştur.
9- Bana ne kadar baskı yapılırsa, o kadar yavaş ilerlerim.
10- Şeflerime devamlı kızarım.
Nasıl idare edilir?
Öncelikle sevecen olun. Onu anne baba üslubuyla eleştirmeyin. Ama oyunun kurallarını hatırlatın. Patronunuz bu tipe giriyorsa başka bir iş arayın! Sözkonusu olan eşinizse duygularını açıklaması için ona yardım edin. Bağımlı kişilik 1- Önemli kararlar almadan önce başkalarının görüşlerine başvururum.
2- Bir konuşmayı bitirmem ya da birinin yanından ayrılmam oldukça zordur.
3- Kendime verdiğim değer hakkında kafamda kuşkularım vardır.
4- Bir topluluk içindeyken, yeni öneriler getirdiğim, sohbetler başlattığım, ortaya yeni düşünceler attığım çok ender görülür. Buna karşılık herkesin isteğine uyarım.
5- Güvenebileceğim, bana yakın kişilere sık sık ihtiyaç duyarım.
6- Kendimi diğerleri için feda ederim.
7- Muhataplarımla anlaşmazlığa düşmekten korktuğumdan, çoğunlukla düşüncelerimi saklarım.
8- İnsanlardan ayrılmak ya da onları görememek hoşuma gitmez.
9- Eleştirilere ve anlaşmazlıklara karşı çok duyarlı tepkiler gösteririm. .
10- Arkadaşlarım sık sık, elde ettiğimden daha fazlasını hak ettiğimi söyler.
Nasıl idare edilir?
Başarılarından çok girişimlerini destekleyin. Başarısız olsalar bile, girişimlerini ertelemeyin. Hediyeler sunarak bağımlılığı satın almasına izin vermeyin. Eğer bağımlı bir kişiliğe sahip patronunuz varsa sağ kolu olun ve zam isteyin. İş arkadaşınızsa nazikçe sorumluluklarını hatırlatın. Sakınımlı kişilik 1- Rahatsızlık duyacağım endişesiyle partilere gitmediğim çok olmuştur.
2- Her zaman arkadaşlarım beni seçer.
3- Bir sohbet sırasında, ilginç olmayan şeyler söylemek endişesiyle susarım.
4- Birinin karşısında kendimi gülünç hissedersem, bir daha o kişiyle görüşmem.
5- Bir topluluğa katıldığımda içimde duyduğum rahatsızlık, ortalama bir kişinin duyacağından kat kat fazladır.
6- Utangaçlığım nedeniyle iş ve özel yaşamımda çok fırsat kaçırdım.
7- Yalnızca aile
içinde ya da arkadaşlarımın arasındayken kendimi rahat hissederim.
8-İnsanları hayal kırıklığına uğratmaktan ya da beni ilginç bulmamalarından korkarım.
9- Yeni tanıştığım birisiyle başlangıçta konuşabilmek benim için çok zordur.
10- Yeni kişilerle tanışmadan önce, birçok kez alkol ya da yatıştırıcı aldım.
Nasıl idare edilir?
Sakınımlı bir kişiliği eleştirecekseniz işe önce genel bir övgüyle başlayın. Sakın
onu alaya almayın ve kızmayın. Eğer eşinizde bu kişilik özelleri varsa sizden korkmamasını sağlamışsınız demektir. Eğer sakınımlı kişilik patronunuzsa bir kamu kuruluşunda çalışıyor olmalısınız! Narsist kişilik 1- Cazibemin etrafta dolaşan ortalama kişilerinkinden daha yüksek olduğunu düşünürüm.
2- Kazandığım her şeyi yeteneklerime borçluyum.
3- Bana iltifat edilmesinden çok hoşlanırım.
4- Başkalarının başarılarını kıskanırım.
5- Hiç zorlanmadan aldatırım.
6- Bekletilmeye dayananam.
7- Meslek hayatımda şu anda olduğumdan çok yüksek yerlere erişmeyi hak ediyorum.
8- Bana ilgi gösterilmezse kolayca sinirlenirim.
9- Bazı insanlara tanınan ayrıcalıklardan yararlanmaya ve bana özel ilgi gösterilmesine bayılırım.
10- Herkes için yapılmış kurallara uyamam.
Nasıl idare edilir?
Narsist bir kişilik karşısında görgü kurallarına titizlikle uyun, başarılarınızı gizleyin. Samimi olduğu her durumda onu takdir ettiğinizi gösterin. Ama almadan veren olmayın ve sizi kullanmasına izin vermeyin. Narsist bir patronla çalışıyorsanız daima bir adım geride durmaya dikkat edin. Eğer eşiniz narsist özelliklere sahipse, herhalde başka olumlu özelliklere sahip olduğu için evlenmişsinizdir... Söz konusu bir iş arkadaşınızsa, yerinizi kapmaması için dikkatli olun! Saplantılı kişilik 1- Düzenleme ve denetlemeye epey zaman ayırırım.
2- Düşüncelerimi belli bir sırayla açıklarım.
3- Mükemmelliyetçi olduğum söylenir.
4- Ayrıntılar üzerinde çok yoğunlaştığım için bir şeyleri atladığım olmuştur.
5- Dağınıklığa dayanamam.
6- Ekip çalışmasında, iyi ya da kötü, kendimi alınan sonuçlardan sorumlu hissederim.
7- Hediye almak beni hep zor durumda bırakır, kendimi karşı tarafa borçlu kalmış hissederim.
8- Sık sık biraz fazla eli sıkı biri olmakla eleştiriliyorum.
9- Hiç işe yaramayan şeyleri çöpe atmakta zorlanıyorum.
10- Kendi muhasebemi kendim tutmayı tercih ederim.
Nasıl idare edilir?
Aşırı düzenli olmasına, sık sık organizasyon yapma ihtiyacına saygı gösterin. Ama karşısında daima olduğunuz gibi olun. Tuhaf takıntılarıyla alay etmeyin.
Onu takdir edin ama herkesi kendi sistemi içine hepsetmeye çalıştığında 'yeter' demeyi bilin. Patronunuz ise raporlarınızda yazım hatalarından sakının. Size batan özelliklerini aranan niteliklere dönüştürün. Elemanınızsa onu denetim işleriyle görevlendirin. Saplantılı kişilikler duygularını göstermekte güçlük çeker bu yüzden onu iltifatlarla boğmayın. Eğer söz konusu olan kişi eşiniz ise ev işlerinin hesabını ona bırakın. A tipi kişilik 1- Tatilde bile haraketsizliği sevmem.
2- Gerektiği kadar çabuk olmayan insanlara kızarım.
3- Yakınlarım çok çalışmamdan yakınıyor.
4- Oldukça gelişmiş bir rekabet duygusuna sahibim.
5- İş zamanında oldukça yoğun çalışırım.
6- Çok hızlı yemek yerim.
7- Beklemeye tahammül edemem.
8- Sık sık elimdeki işi bitirmeden hangi işe başlayacağımı düşünürüm.
9- Ortalama birinden daha fazla enerjiye sahibim.
10- Çoğunlukla zamanımın olmadığını hissederim.
Nasıl idare edilir?
A tipi kişiliklere karşı açık ve güvenilir olun. Özellikle de hoşgörü göstermesi konusunda ona yardımcı olabilirsiniz. Olay soğumadan onunla asla tartışmayın ve sizi anlamsız rekabetlere sürüklemesine izin vermeyin. Aranızdaki anlaşmazlıklarınızı dramatize etmeyin. Eğer patronunuz A tipi kişiliğe sahipse üretkenliğinizle onun saygısını kazanmaya çalışın. Ancak sizi kendi temposuna uydurmasına izin vermeyin. Histriyonik kişilik 1- Başkalarının bakışları benim için uyarıcıdır.
2- Bazen 'senaryo yazmakla' suçlanırım.
3- Kolayca heyecanlanırım.
4- Daha ileriye gitmek istemediğim zamanlar bile baştan çıkarmaya bayılırım.
5- Bence başkalarının size yardım etmesi için onları kendinize hayran bırakmanız gerekir.
6- Bir topluluk içine girdiğimde herkes benimle ilgilenmezse kendimi hiç iyi hissetmem.
7- Genellikle soğuk ve erişilmez kişilere âşık olurum.
8- Aşırı kışkırtıcı ve abartılı giyindiğim söylenir.
9- Çıkış yolu bulamazsam kendimden geçtiğim olur.
10- Kendi kendime sık sık çevremdeki insanlar üstünde nasıl bir etki bıraktığımı soruyorum.
Nasıl idare edilir?
Dramatik durumlara hazırlıklı olun. Ona kesinlikle 'saçmalıyorsun' demeyin. Çünkü abartılı ve aşırı ta-vırları onun için 'doğaldır.' Buna karşılık her 'normal' davranışına ilgi gösterin ve asla çok yumuşak olmayın. Onun için sadece bir 'seyirci'siniz, unutmayın kolay seyirci bıktırır! Sahte olan baştan çıkarma davranışları karşısında heyecana kapılmayın. Tabii eğer sözkonusu kişi eşiniz ise bu gösterileri takdirle izleyebilirsiniz!
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.
|