7 Mart 2000
İlk iki ayın özeti
mahfie@garanti.com.trEnflasyon rakamları-nın da açıklanmasıyla ocak ve şubat aylarına ilişkin verilerin önemli bölümü ortaya çıktı. Bunları özetleyelim:
Özelleştirmede ilk büyük adım olan POAŞ özelleştirmesi yaklaşık 1.3 milyar dolarlık bir miktarla gerçekleştirildi. Bu ihaleyle toplam 7.6 milyar dolarlık özelleştirme hedefinin yüzde 17'lik bölümü tamamlanmış oluyor. Bu önemli bir adım.
İkinci önemli adım: Hazine'nin, ilk iki ayda 1.4 katrilyon lira faiz dışı nakit fazlası vermiş olması. Hazine, ilk iki ayda 4.7 katrilyon lira nakit gelir; 7.7 katrilyon lira nakit gider gerçekleştirerek 3 katrilyon lira nakit açığı verdi. Buna karşılık: 1.4 katrilyon lira faiz dışı nakit fazlası elde etti. İlk üç ayın hedefleri; 6.9 katrilyon lira nakit gelir; 11.5 katrilyon lira nakit gider, 4.7 katrilyon lira nakit açık ve buna karşılık 1.9 katrilyon lira faiz dışı nakit fazlası idi. İlk iki ayda 1.4 katrilyon liralık faiz dışı nakit fazlasına ulaşılmış olması ilk üç aylık hedef olan 1.9 katrilyon liralık faiz dışı nakit fazlasının rahatlıkla başarılabileceğini gösteriyor. POAŞ'ın 1.3 milyar dolara özelleştirilmiş olması, özelleştirmeyi hızlandıracak ve Hazine'ye, özelleştirmeden önümüzdeki dönemlerde beklediği geliri sağlayacak gibi görünüyor.
Hazine, ilk iki ayda 983 trilyon lira iç borç ve 3.8 katrilyon lira dış borç olmak üzere toplam 4.8 katrilyon lira borç anapara ödemesi yaptı. Bu toplama ödenen faizleri de eklersek ilk iki ayın toplam borç servisi 9.1 katrilyon lira oluyor. Buna karşılık Hazine iç piyasalardan (ortalamadan yapılan satışlar hariç) 6 katrilyon lira borçlanma hasılatı elde etmiş durumda. Buna ek olarak başlangıçta hedeflenen 1.5 milyar dolarlık dış borçlanma da 2.8 milyar dolara ulaşmış bulunuyor. İç borç stoku Ocak 2000 itibariyle 24.2 katrilyon lira. Bunun yüzde 81'i tahvil; yüzde 19'u bono stoku. Dış borç stoku 1999'un üçüncü çeyreği itibariyle 104.4 milyar dolar. Bunun yüzde 71'i orta-uzun vadeli ve yüzde 29'u kısa vadeli. Hazine'nin mart ayı iç borçlanma programında üç ihale var. Bu ihalelerde toplam 2.050 trilyon ile 2.550 trilyon lira arasında iç borçlanma yapılması hedefleniyor. Buna karşılık mart ayında gerçekleşecek iç borç ana para ödemesi 1.7 katrilyon lira. Buna 1.8 katrilyon liralık faiz ödemesi de eklenirse toplam 3.5 katrilyon liralık borç servisi yapılacağı ortaya çıkıyor.
Para politikası açıklanan doğrultuda ilerliyor. Kur politikası ise yine açıklanan hedeflere ulaşmış durumda.
Tütün fiyatlarının yüzde 25 oranında artırılması son derece olumlu bir gelişme. Bu aynı zamanda hükümetin kararlılığını ortaya koyan bir adım. Bu tür programların yumuşak karnı daima tarımsal destekleme olmuştur. Hükümetin bu kararlı tavrı önümüzdeki dönemde de sürerse enflasyonda ikinci çeyrekten itibaren önemli düşüşler göreceğiz.
Bütçe son derecede başarılı, özelleştirme umut veriyor, Hazine'nin borçlanması olağanüstü iyi bir düzeyde. Dış borçlanmada uzun zamandır Hazine ilk kez net geri ödeyicilikten net borçlanıcı konumuna geçti. Para ve kur politikalarında hedeflenen büyüklükler gerçekleşiyor. Tarım desteklemesinde sergilenen kararlılık geleceğe ilişkin olumlu bir görünüm çiziyor.
Alınan çok önemli mesafeye karşın enflasyon rakamları şimdilik istenen düzeyde değil. Buna karşılık programın kararlılıkla uygulanması, enflasyonda bir miktar sapma ortaya çıksa bile, hedefe yakın bir yerlere varılacağını gösteriyor.
mahfie@garanti.com.tr
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.