17 Mart 2000
30 yılda iki kere 7.4
Türk, Fransız ve ABD'li bilim adamları tarafından yapılan bir çalışma da Marmara'da büyük deprem olacağını gösterdi. Buna göre, 30 yıl içinde 7.4 büyüklüğünde iki deprem gelecek
PARİS/İSTANBUL - Uluslararası çapta bir araştırma önümüzdeki 'onyıllar'da Marmara Denizi'nde en az 7.4 büyüklüğünde iki deprem meydana geleceğini gösterdi. İngiltere'nin saygın bilim dergisi Nature'da yayımlanan araştırmaya göre her iki kırılma da yüzyıllardır hareketsiz duran ancak 17
Ağustos 1999'da meydana gelen depremin ardından iyice gerilen Marmara Denizi'nin altındaki büyük fay hattından kaynaklanacak.
Söz konusu fayın karılacağı yabancı ve Türk bilim adamlarınca daha önce de ifade edilmişti. Ancak bugüne kadar tek bir depremden bahsediliyordu. Son olarak Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'ne ait Sismik-1 araştırma gemisinin Eylül 1999 tarihinde yaptığı çalışmalar sonucunda önümüzdeki 30 yılda Orta Marmara Fay Hattı'nın bir kerede kırılacağı ve 7.4 büyüklüğünde bir depreme yol açacağı belirtilmişti.
İlk kez kullanılan denklem
Oysa Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre bir değil, iki deprem meydana gelecek. Çalışmada, bugüne kadar hiç kullanılmamış 'Coulomb denklemi' adı verilen yeni bir matematik yöntem kullanıldı. Denklem, depremlerin, fay hattı aynı bölgede bulunduğu için değil, domino etkisi nedeniyle gerçekleştiği kuramı üzerine kurulu. Bu kurama göre, büyük bir depremle açığa çıkan enerji dalgası, fay hattı üzerinde bir sonraki bölgeyi ağır bir baskı altına alarak zayıflatıyor.
Bu yöntemle 1700 yılından bu yana görülmüş altı üzerinde büyüklükteki tüm depremler tarandı. Oluşturulan grafik, şiddetli depremlerin fay hattı üzerinde nasıl hareket ettiğini, önceki depremin sonrakini nasıl tetiklediğini ortaya koydu.
Zincirin son halkası
Tüm bu çalışmaların ardından bir sonraki depremin Marmara Denizi'nden geçen ve 1700 yılından beri kırılmayan 160 kilometrelik fay hattında gerçekleşeceği sonucuna varılarak şu ifade kullanıldı:
'Önümüzdeki onyıllarda Marmara Denizi'nin altında İzmit depremine eşit ya da ondan da büyük iki sarsıntı meydana gelmesi kuvvetle muhtemel. Bu kırılmalar söz konusu fay hattındaki depremler zincirinin son halkasını oluşturacak.' 17 Ağustos'ta meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki İzmit depreminde 17 bin 127 kişi, 12 Kasım'da meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki Düzce depreminde ise 1113 kişi hayatını kaybetmişti.
Bilim adamları tartışsın
Uzmanlar, beklenen büyük depremle ilgili bulguların bilim adamlarınca tartışılması gerektiğini, bununla birlikte halk üzerinde, paniğe kapılmadan önlem alma bilinci ve fırsatı yaratması bakımından açıklanmasının faydalı olduğunu dile getiriyorlar.
Geniş kadrolu bir çalışma Söz konusu çalışma İstanbul Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Princeton Üniversitesi, Strasbourg Yeryüzü Bilimleri Gözlemevi ve Paris Küresel Fizik Enstitüsü'nden Türk, Amerikalı ve Fransız sekiz sismologca yürütüldü. Makaleyi, Princeton Üniversitesi'nden doktora öğrencisi Aurelin Hubert, İTÜ'den Prof. Dr. Aykut Barka, İ.Ü. Prof. Dr. Süleyman Nalbant, Institute Phisics Globe Paris'ten Prof. Dr. Rolando Armijo, Prof. Dr. Bertrand Meyer ve Jefi King hazırladı. Makale, Nature dergisinde yayınlandıktan sonra TÜBİTAK'ın Bilim Teknik dergisinin nisan sayısında Türkiye'de de yayınlanacak.
Büyüklükle ilgili sonuçlar aynı
Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü'ne bağlı Türkiye'nin tek deniz altı araştırma gemisi Sismik-1 araştırma gemisinin Marmara Denizi'nde yaptığı çalışmaların sonuçlarına yer veren Radikal'in 8 Mart tarihli haberinde de önümüzdeki 30 yılda İstanbul'da 7.4 şiddetinde bir deprem beklendiği belirtilmişti. Sismik-1'in raporuna göre kırılması beklenen Orta Marmara Fayı'nın Avcılar, Atatöy ve Bakırköy'e 10 kilometre uzaklıkta olduğu, 105 kilometrelik fay düz bir hat şeklinde uzadığı için bir defada kırılacağı belirtiliyordu. Bu araştırmanın yanı sıra uluslararası alanda saygınlığı olan yerli ve yabancı bilim adamlarının hemen hemen tamamı olacak depremin 7,4 civarı olacağı görüşünde birleşiyor. Ancak son araştırmanın farkı depremin iki kez olacağı sonucuna varılması. (Radikal)
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.