Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar

Krediler pula döndü!

Bir türlü ödenmeyen deprem kredileri dolar karşısında eridi gitti. Orta hasarlı konut kredisi alacak vatandaşın 1999 Eylül'ünden bu yana dolar bazında kaybı 421 milyon liraya ulaştı
Haber ResmiERKAN DURDU
İSTANBUL - 17 Ağustos ve 12 Kasım depremlerinde yıkılan ya da hasar gören evlerini yeniden yaptıracak depremzedelere verilmesi vaat edilen krediler, ödemelerin gecikmesi yüzünden adeta pula döndü. Devlet aylardır sürdürdüğü yıkık ve hasarlı konutların tespiti işlemlerini tamamlayabilirse, 25 Mayıs'ta orta hasarlı konut sahiplerine 2 milyar liralık, işyeri sahiplerine ise bir milyar liralık yardım kredisinin 'ilk taksitleri' verilecek. Yaklaşık 54 bin hak sahibine dağıtılacak ilk taksit, yardım kredisinin yüzde 10'unu oluşturuyor. Geri kalan ödemenin kaç taksitte yapılacağı da henüz netleşmedi. İnşaat sektöründeki fiyat artışları da hesaba katıldığında, depremzedelerin eline geçecek kredi ler sadakaya dönüyor.

12 trilyon gönderildi
Bayındırlık Bakanlığı'nca kalıcı konutların temelinin atılmasının ardından, 15 Mayıs'ta da Hazine depremden zarar gören illere yaklaşık 12 trilyon lira gönderdi. Yardım parasının geldiğini duyan hak sahipleri, bir haftadır il bayındırlık müdürlüklerine
akın etti. Hak sahibi olduğunu bildiren belgeyle müracaat eden vatandaşların dosyalarının incelenmesinin ardından 25 Mayıs'ta yardım paralarının ilk taksiti ödenmeye başlanacak. Evi hasar gören vatandaş 200, işyeri hasar gören ise aldığı 100 milyon lira ile proje müşavirlik çalışmasını yaptıracak. Depremzedenin yardım parasını alabilmesi için evinin tamiratını yaptıracağı mühendislik firması ile noterde yapılan bir sözleşmeyi de Bayındırlık İl Müdürlüğü'ne getirmesi gerekiyor. Ayrıca proje müşavirlik hizmetlerinin Bayındırlık Bakanlığı'nın belirlediği firmalardan alınması şart koşuluyor.
Kredilerini alamayan depremzedeler ise hükümete kızgın. Çünkü kendilerine vaat edilen paralar her geçen gün dolar karşısında eriyor. Hasar tespit çalışmalarının başladığı aralık ayında orta hasarlı evlere verilmesi planlanan 2 milyar liranın dolar karşısındaki altı aylık kaybı tam 421 milyon lira. Yani bir depremzede parasını bugün alabilse eline 2 milyar yerine 1 milyar 579 milyon lira geçmiş olacak. Verilecek paranın taksitlerle zamana yayılması depremzedeleri iyice çileden çıkartıyor. Avcılar'da evini kaybeden Mehmet Polat, "Devlet bizimle oyun oynuyor. Parayı taksitle verecekler. Kimse bize taksitle iş yapmıyor" dedi.
Depremzedeleri endişelendiren bir başka gelişme ise inşaat sektöründeki fiyat artışları. 17 Ağustos öncesi bir torba çimento 1 milyon lira iken bugün bu fiyat 2 milyon seviyesinde. Kum, demir ve işçilikte de özellikle deprem bölgesinde büyük artış var. Kredi alamadıkları için inşaatlarına başlayamayan depremzedelerin bir başka korkusu da yaz mevsimini değerlendirememek. Yalnızca ilkbahar ve yaz mevsiminin inşaata elverişli olduğunu belirten depremzedeler, "Sıcaklar elimizden kaçıp gidiyor. Kışın burada çivi bile çakılmaz" diyor.
Kredilerin alınması da inşaatlara başlanması için yeterli olmuyor. Çünkü kalıcı konut yerine krediyi tercih eden depremzedelerin belediyelerden inşaat yapım ruhsatı alması gerekiyor. Ancak revize imar planları tamamlanmadan kimseye inşaat ruhsatı verilmiyor. Revize imar planlarının yapılabilmesi için belediyelerin sınırları içindeki tüm alanlarda zemin etüt çalışmalarının bitirilmesi gerekiyor. İzmit ve Adapazarı büyükşehir belediyeleri, zemin etüt çalışmalarını tamamladı. Revize imar planlarının ise en erken bir ay içinde tamamlanması bekleniyor. Düzce'de ise revize imar planlarının en erken temmuzda bitirilebileceği ifade ediliyor.

Jeolojik etüt gerekli
Planların bitmesinden sonra konut kredisi alacak depremzedeler, evlerini yapacakları arazinin jeolojik etüdünü yaptıracak. Depremzedeler jeolojik etüt çalışmalarında olumlu sonuç almaları halinde ya Bayındırlık ve İskân Bakanlığı'nca ücretsiz verilen projelerden yararlanacak, ya da kendileri çizdirdikleri projeyi bakanlığın uzmanlarına ve belediyeye onaylatacak.
Öte yandan kredilerin gecikmesi üzerine vatandaşların bir bölümü inşaatlarını kendileri yapmaktan vazgeçip kalıcı konutlara yöneldi. Ancak kalıcı konutlara yönelik 6 milyarlık yardımın ne zaman yapılacağı da henüz netleşmiş değil.


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.