Dil to dil
sada@ibun.edu.trMaçın oyuncusu o seçildi. Taffarel.
O mükemmel bir profesyonel. Örnek
bir aile reisi. Sarışın bukleli oğlunu
takımın maskotu yaptı. Kameralar
karşısında güleryüzlü. Konuşuyor üstelik.
Berbat İngilizcesinin arasına iki kelime
Türkçe sıkıştırıveriyor. "Ço' güzel." Nereye
gitse bu iki kelimeyi beraberinde
götürecek. Bu iki kelime, onun ağzından,
sloganlaştı bile.
Naklen yayın aralarında reklamlar.
Üç adam bir masada oturuyor. Biri
sürekli kahkaha atıyor. Yapay ve
sıkıcı. Bir diğeri sinirleniyor. Üçüncü
yatıştırıcı. Cep muhabbetleri. Cep derken
telefon. Cep kitaplarının yayımlanmadığı
bir ülkede uzun süredir cep kanyağı
da içilmiyor. Cebin artık tek anlamı
var. "Bana cebimden ulaşabilirsiniz."
Reklam spotunda zımnen anılan
ürünün adı: Ceptocep. Aynı yelpazede
bir başka ürün Cepfree adını taşıyor.
'Firi' takılırken Cepfree hizmetinden
yararlanmak harika olacak.
Hiç bu kadar çok düşünmemiştik. Olur
olmaz her şeyi düşünüyoruz. "Daha
kararlı olması gerektiğini düşünüyorum."
Fiilleri arasında 'düşünmek'e bunca
az yer veren bir dille düşünüyoruz. Hem
de sanmadan, inanmadan, kanısında
olmadan, tahmin etmeden. Hepsini
I think heybesine tıkıştırıp düşünüyoruz.
Bir fiil, tarihinde, bunca farklı
varyasyona sahip oluyor. Farklı durumları
ifade ediyor. Aynı zamanda hiçbir
şey ifade etmez hale geliyor. Giderek
belirsizleşiyor, soyutlaşıyor, yerleşiyor.
Şapka devriminden epeyce sonra şapkalar
atıldı. Kurum kararıyla. Harflerin tam
tepesinde duran o işaretler fırlatıldı.
Başları açık kaldı. İstisnalar belirlendi.
Kâr, hâlâ birkaç tane daha. İmlacılar
hâlâ tartışıyorlar. İstisnalar nelerdir?
En azından bir kural konabilir mi? Onlar
tartışadursun kalan tek tük şapka
da uçtu. Bir şey daha oldu. Dahi
anlamındaki de'ler bir önceki kelimeye
yapıştılar. "Bazen güzel şeyler de
söylenir." De'nin hangisi olduğu
kararı anlama kaldı. Yazı dili giderek
kuraldışı olanı ayıklıyor. Basit,
akıldışı, kendiliğinden kavranır oluyor.
Dilbilim tarihinde güzel dilimizin
özel yeri var. Kurum, kurul, devlet
kararı ile yazımından, kuralına hatta
içeriğine yepyeni bir dil yaratılıyor.
Bu düpedüz dilde devrim oluyor.
Yüzlerce yıllık geçmişle araya dilden
duvar örülüyor. Bu dilin, bu haliyle
daha birkaç yüzyıl yaşayacağını
sanmak saflık olur. Değişimin hangi
yönde olacağını kestirmek zor. Şimdiden
elektronik posta mesajları thx ile
başlıyor. Telefon konuşmaları 'baay'
ile bitiyor.
Küreselleşme, internet derken İngilizce
tüm dünyada kullanılır olacak. O ya da
bu biçimde. Dolaşımdaki haliyle
değişime uğrayacak. Başka olacak.
Rap'in getirdiği dilin İngilizceye ne
kadar benzediği su götürür. Kübalı
göçmenlerin şifreleri karıştırarak yarattığı
diyalekt de öyle.
Yazı dili ise daha yavaş değişiyor.
Ne de olsa cümle için bazı kelimelerin
yan yana gelmesi gerekli. Yine de...
Belli mi olur?
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.