Miller'ın 'acı'sı
O kitabı ben de çevirmiş olabilirdim. Arkadaşım ve editörüm Osman Yener, daha 'Tek Meyve Portakal Değildir' bitmeden bana Andrew Miller'ın ilk romanı 'Ingenious Pain'i de yollamıştı. Çok iyi bir kitaptı, bir ilk roman olduğuna inanmak zordu. Büyük bir ustalıkla, insanlık durumu ve dünya ahvaline tamamen hâkim olarak yazılmıştı. On sekizinci yüzyılın ortalarında geçiyordu, fiziki ya da manevi utancı duyma yetisinden yoksun James Dryer adlı bir kahramanı vardı. Gel gör ki elim doluydu, başka bir-iki çeviriyle daha uğraşıyordum, üstelik de Miller'ın kitabı çok zordu. Adını bile çevirmekte güçlük çektiğin bir kitabın kendisini nasıl çevirirsin? Yeni bir yazar keşfetmiş olmanın keyfi ve heyecanıyla okudum, itirazlarına kulak asmadan Osman'a iade ettim. Miller'ın ikinci kitabı 'Casanova'yı da almadım. Pişman oldum mu? Eh, biraz oldum doğrusu. Dedim ya, çok iyi bir kitaptı. Bu arada (geçen yıl bu vakit) Miller, edebiyat
dalında en büyük para ödülü olan Uluslararası Dublin Edebiyat Ödülü'ne değer bulunarak, 100 bin sterlin aldı. Bir yandan da, ikinci kitabı 'Casanova'nın beyazperdeye aktarılma haklarını Portobello Films'e satmış biri sıfatıyla, 'Oxygen' adlı üçüncü kitabının üzerinde çalışıyordu. Bilmiyorum ki, hiç değilse 'Casanova'yı almalı mıydım acaba? Peki, o zaman eldeki Jim Thompson ve Roald Dahl'ı kim yapacaktı? Neyse, kitap, 'Özel Bir Acı' adıyla ve Zeynep Mercan'ın iyi çevirisiyle karşımızda. Editörünü de biraz yormuş olabilir.
Kitabın kahramanı James Dryer, bir çiftçinin gayri meşru oğlu. Gayri meşruluğu, annesinin onu kışın bir buzda kayma eğlencesi sırasında esrarengiz bir yabancıdan peydahlamış olmasından kaynaklanıyor. James dokuz yaşındayken bir ağaçtan düşüyor, bacağını sakatlıyor ve böylece can acısı duymadığı açıkça ortaya çıkıyor. Gezginci bir üçkâğıtçı onu kaçırınca da, renkli ve farklı bir hayata atılıyor. Evden ayrılmak onu hiç üzmüyor. Bunun bir nedeni orada pek sevilmeyişiyse, ikincisi de James'in her türlü duygudan yoksun oluşu. İnsani duygular ona tümüyle yabancı. Panayırlarda dolaşma faslını, hilkat garibeleri koleksiyonu yapan zengin bir adamın malikânesindeki hayat, gemicilik günleri ve cerrah olarak müthiş başarısı izliyor.
Miller, Dryer'ın hikâyesini, zaman içinde gezinerek anlatmış. Kitabın başında, kısa süre önce ölmüş olan James, ilkel bir otopsi ameliyesine tabi tutuluyor. Böylece onun son yıllardaki nispeten sakin, iddiasız ve mutlu hayatının kahramanlarıyla da tanışıyoruz. Onunla aramızdaki mesafenin kapandığı bölüm de bu zaten, 'acı'lı yılları. 'Özel Bir Acı', kendine güvenen çok iyi bir yazarın elinden çıkmış, bir macera romanının olay zenginliğine sahip bir kitap. Ancak asıl zenginliği, gayri insani bir özellikten yola çıkarak bize aktardığı insani durumda. Miller'ın garip karakterler galerisi de, işin tuzu biberi.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.