Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
3 Temmuz 2000

Yatırımı sevmediler

ÇEAŞ'ın Uzanlara devri sonrası Berke Barajı'nın da bu aile tarafından yapılması gündeme geldi. Barajın yapımının gecikmesi yılda 40 milyon dolar zarara yol açtı
Haber ResmiTUNCAY DAĞLI
ADANA - Elektrik Mühendisleri Odası Adana Şubesi'nin Çukurova Elektrik A.Ş. (ÇEAŞ) ile ilgili olarak geçen yıl sonunda hazırladığı raporda, şirketin altı yıldan beri faaliyet gösterdiği alanda hiçbir yatırım yapmadığı anlaşıldı. ÇEAŞ'a ait olması nedeniyle işletmesi ve yapımı da Uzanlara geçen Berke Barajı'nın gecikme faturasının ise yıllık 40 milyon dolar (Yaklaşık 25 trilyon lira) olduğu vurgulanıyor. Elektrik Mühendisleri Odası'nın (EMO), ÇEAŞ'ın yıllık faaliyet raporlarından edindiği verilerden hareketle hazırladığı raporda, şirket sermayesinin altı yılda ancak yüzde 10 artırılabildiği, yeni baraj inşaatlarının da bilinçli olarak geciktirildiği belirtildi. Adana Seyhan Barajı'nda kurulu bulunan ve 1993'te Uzan Grubu'na satılan şirketin giderek zor duruma düştüğü ileri sürülen raporda, "ÇEAŞ'ın içine düştüğü bu durum nedeniyle bölgemizde daha çok enerji kesintisi olacak, halk ve sanayi kesimi daha çok sorumlu arayacaktır" denildi.

Berke'nin gecikme faturası
Raporda, temeli 12 Ekim 1992'de dönemin Başbakanı Süleyman Demirel tarafından atılan Berke Barajı'nın hala bitirilemediği hatırlatılarak şöyle denildi: "Bu gecikmenin ulusumuza ve gayri safi milli hasılaya kaybı yıllık 40 milyon dolardır. Bölgemiz puantının yüzde 40'ı olan bu santralın neden bitirilmediği niye sorulmuyor? Bu enerji kayıplarının sorumluları hakkında bir işlem yapılmamış mıdır? Ayrıca şirket devralındıktan sonraki süreç içerisinde bölgemizdeki mevcut trafo merkezlerinin sayısı 34'ten 35'e çıkmıştır. Bu konuda hiçbir yatırıma gidilmemiştir. 1992'deki toplam üretim 1454 milyon kWh iken 1998 yılındaki toplam üretim 1739 milyon kWh'dır. Altı yılda toplam üretim artışı 280 milyon kWh olup, artış yüzde 17.6 olarak gerçekleşmiştir. Bu çerçevede altı yıl önce, dönem net karı 514 milyar TL (65 milyon dolar) iken 1998 dönem net kârı 8.8 trilyon TL (17 milyon dolar) olmuştur. Yani ciddi bir üretim yapılmamış, sadece ulusal enerji sisteminden enerji alınıp satılmıştır. Bundan hem hissedarlar hem de ulusal gelirlerimiz zarar görmüştür. Sonuç olarak 1993'ten beri ÇEAŞ'ta kayda değer hiç bir yatırım yapılmamıştır. 1992 yılında 4451.8 milyon kilovatsaat enerji satışı yapılmış iken, 1998 yılında ise 7350.4 kilovatsaat enerji satışı yapılmıştır. Buna rağmen açıklanan 17 milyon dolarlık kâr, veriler ışığında hiç inandırıcı değildir."

ÇEAŞ sarsıldı
ÇEAŞ'ın, Uzanlara geçmeden önce, hisse senetleri İMKB'de en çok işlem gören son derece güvenilir ve kârlılığı çok iyi lokomotif kurum olma özelliğinden, senetleri Gözaltı Pazarı'nda işlem gören şirket durumuna düştüğüne dekkat çekilen raporda, "Şirket sermayesi 1992 yılında 450 milyar TL iken, 1998 yılı faaliyet raporunda 500 milyar olduğu açıklanmıştır. Altı yılda sermaye artışı sadece yüzde 10'dur. Ayrıca 1998'de şirket hak sahiplerinin yüzde 11.5'i Adanalı ve yüzde 85'4'ü İstanbullu haline gelmiştir" görüşüne yer verildi. EMO'nun raporunda, yatırımların iletim ve dağıtım hatlarında yüzde 2.6, trafo merkezlerinde yüzde 0.9 olduğuna dikkat çekilerek, bu durumun bölgede enerji sıkıntısına neden olacağı ifade edilirken, Uzanların ÇEAŞ'ta yönetime gelmesinin ardından işletmedeki çalışan sayısının da 1461'den 540'a düştüğü vurgulandı.


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.