| 5 Temmuz 2000 |
Hepimize geçmiş olsun
fozkan@radikal.com.trBıkmadan, usanmadan batırılıp da el konulan bankalardaki devletin alacağının izini sürmeye devam edeceğiz. Bir süre önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, Egebank'ın eski patronu Murat Demirel'e 259 trilyon 722 milyar liralık, Yurtbank'ın eski patronu Ali Balkaner'e de 381 trilyon 365 milyar liralık alacak davası açtı. Malumunuz bu iki anlı şanlı patron sık sık bu sütunlarda konuk olur. Bankaların içi boşaltılırken bugüne kadar yaptıkları 'büyük icraatlar'ı sık sık gündeme getirdik.
Yeni bir bilgiyi paylaşalım... Kayserili işadamı Hüseyin Bayraktar bir söyleşisinde, Murat Demirel'e 'tertemiz bir banka' sattığını iddia ediyor ve ekliyordu:
"Namusumuzla, vatandaşın mevduatına titreyerek baktık."
Yine bir rapor. Raporun sahibi Bankalar Yeminli Murakıplar Kurulu. Kurulun üç yıl üst üste (1997, 1998 ve 1999) hazırladığı raporun ayrıntılarına girmeyeceğim. Ancak raporda savunuluyor ki Egebank'ın ilk sahibi Bayraktar ve İhlas Grubu da toplam krediler içinde kendi şirketlerine çok bonkör davranmış. 1996 yılında toplam krediler içinde grup şirketlerine kullandırılan kredinin payı yüzde 32.7, 1997 yılında yüzde 42.5. Dahası Hazine Banka Kambiyo Genel Müdürlüğü'nün banka yönetimini 'kendinize gelin, oranı düşürün' uyarılarına rağmen bonkörlük devam ediyor. Murat Demirel patronajlığı döneminde ise 'iç bünye' kredilerinin oranı yüzde 47.3'e yükseliyor.
Hüseyin Bayraktar söyleşisinde 'Biz Kayseriliyiz. Önce koklama hissiniz olmalı' gibi veciz sözler sarf ediyordu.
Erkal Zenger'in yeni kitabını henüz okuyamadım. Afrikalı bir deyim olduğu iddia edilen 'Thencere Ghottin Khara' başlıklı kitabını. Ama ilk fırsatta okuyacağım.
Karanlığa hazırlık
Pazar günü Hürriyet'ten arkadaşım Çiğdem Toker'in yazısından öğrendim. Çiğdem, "Sonunda korkulan oldu. Türkiye, Rusya'ya doğalgaz borcunu ödemekte zorlandı" diyor.
Botaş, Rus Gazexport'a her ay ödemesi gereken 75 milyon dolarlık parayı, geçen ay vadesinde ödeyemiyor. Allah'tan Ruslar anlayışlı davranıyor da birkaç gün müsamaha gösteriyorlar.
Botaş'ın eski Genel Müdürü, eski ANAP Milletvekili Hayrettin Uzun ile konuşuyorum. Hayrettin Bey, 'bilinen' gerçeği söylüyor: Elektrikte, doğalgazda kesintiler dönemine ramak kaldı. Kışı büyük bir ihtimalle karanlıkta geçireceğiz, tabii ki yazı kazasız atlatırsak.
Türkiye enerjide özelleştirme çalışmalarına başlayalı 15 yılı aştı. Hayrettin Uzun'a göre sorun, sistem değişikliğinin 'radikal' yapılamaması. 15 yıldır devlet de özel sektör de yatırıma sahip çıkmıyor. Sonuç ortada TEAŞ iflasın eşiğinde, Botaş da TEAŞ ile belediyeleden para alamadığı için zorlanmaya başladı.
'Uzan vakası'nı da konuşuyoruz. Hayrettin Uzun, 'Olay, Uzanların batması değil, olay sistemin çökmesi" diyor ve ekliyor:
"İmkâna, kâra talip oluyorlar. Yeni yatırım yapılmıyor, içini boşaltıyorlar. Aynı devran dönse, 15-20 yıl sonra tesisler devlete çökmüş olarak geri dönecek."
Hayrettin Uzun'un bir tespiti de şöyle: "Enerji tesislerinin batması, bankaların batmasından daha tehlikeli. Bir yanda parası batan mudiler, diğer yanda enerjiyi alamayan sanayi tesisleri ve yerleşim yerleri."
Giden gitti
Hepimize geçmiş olsunu devam ettirelim. Geçenlerde gazetelerde içi boşlatılıp, devlete teslim edilen bankaların 'vergi cennetleri'ndeki hesaplarına tedbir konulacağı haberi yer alıyordu.
Asıl şimdi geçmiş olsun. Bunu söyleyen vergi uzmanı Doç. Dr. Şükrü Kızılot. diyor ki, "Vergi cennetlerinde gizlilik esastır. Hiç kimseye, hiçbir devlete bilgi de verilmez, belge de. Hele para hiç verilmez. Bunun içindir ki, bazı kişiler vergi cenneti ülkeleri seçiyor."
Şükrü Kızılot devam ediyor: "Bu vergi cennetlerinde şirket kurmayı bir kenara bırakın, 1000 ile 1500 pounda şirket satın alıyorsunuz. Eğer size özel isim de diretirseniz, bir hafta bekleyip, istediğiniz isimdeki şirketin sahibi oluyorsunuz."
Bu şirketlere sonra istediğiniz kadar para transfer ediyorsunuz. Murat Demirel'in üniversite yıllarından iki arkadaşının temsilcisi olduğu Virgin Adaları'ndaki iki şirkete sadece bir günde 35 milyon dolar para yatırılması gibi.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.