| 23 Temmuz 2000 |
Dünyanın en akıllı kadını
Marilyn vos Savant, herhalde Amerikalı profesyonel matematikçilerin en nefret ettikleri insan. Kendisi, Guinness Rekorlar Kitabı'na 'kaydedilmiş en yüksek IQ'nun sahibi' olarak girmiş. Tam 228 puanı var IQ yarışında.
Amerika'nın ünlü Parade dergisinde bir köşesi var. Köşesinin adı 'Marilyn'e Sor'. Tahmin edebileceğiniz gibi okurlarından gelen zekâ ve matematik sorularını cevaplıyor bu köşede. Kitapları yüz binler satıyor, dergideki köşesi her pazar milyonlar tarafından okunuyor ve elbette Marilyn vos Savant bu sayede epey para kazanıyor. Hiçbir profesyonel matematikçinin kitaplarıyla bu kadar para kazanamadığı hatırlanacak olursa, kıskançlığın ve nefretin nedeni de anlaşılabilir.
9 Eylül 1990'da çıkan köşesinde bir okuru Marilyn'e ünlü bir TV şovuyla ilgili şu soruyu soruyor:
Kapalı üç kapı var. Bunlardan birinin ardında büyük ikramiye duruyor. Sunucu bana bir kapıyı seçmemi söyledi, diyelim ben de
1 numaralı kapayı seçtim. Sonra sunucu seçilmemiş kapılardan birini gitti açtı, arkası boş. Ve döndü bana sordu, tuttuğun kapıyı değiştirmek ister misin? Değiştirmeli miyim? Değiştirirsem şansım artar mı?
Monty Hall isimli sunucunun ünlü 'Let's Make a Deal' adlı şovundan esinlenen bu soruya Marilyn'in cevabı son derece basittir: 'Kapıyı değiştirirseniz şansınızı artırırsınız.'
Yazara göre ilk kapıyı seçtiğinizde kazanma şansınız üçte birdir. Ama sunucu bir kapıyı açtıktan sonra seçiminizi değiştirmek size üçte iki şans verir.
Yazar okuyucularını ikna etmek için şu örneği de kullanır: Üç değil, 1 milyon kapı olduğunu varsayın. Siz 1 numaralı kapıyı seçtiniz, sunucu da 777.777 nolu kapı hariç geri kalan kapıların hepsini açtı ve sordu: Değiştirir misiniz? Bu durumda değiştirmez misiniz?
Marilyn vos Savant'ın köşesi o güne kadar çekmediği tepkiyi çeker. Anlaşılan profesyonel matematikçiler de köşeyi her hafta okumaktadır. Marilyn vos Savant, gelen tepki mektuplarını 2 Aralık 1990 tarihli köşesinde yayımlar.
Gelen mektuplardan biri şöyledir: "Çuvalladın, hem de fena halde çuvalladın. Açıklayayım: Sunucu boş kapıyı açtıktan sonra senin artık kazanma şansın yarı arıya. Kapıyı değiştirsen de, değiştirmesen de kazanma şansın değişmez. Bu ülkede matematik cehaleti yeterince var, bir de bu cehaletin bir 'IQ şampiyonu' tarafından propagandasının yapılmasına gerek yok. Utan." Yazan Florida Üniversitesi'nden Dr. Scott Smith.
Marilyn vos Savant, bu mektubun altına cevap olarak şu tabloyu koyar:
(Bu tabloda önce 1'i tutup, sonra kapıyı değiştirdiniz.)
Marilyn vos Savant'a göre
1.Kapı 2.Kapı 3.Kapı Sonuç
Ödül Boş Boş Kazandın
Boş Ödül Boş Kaybettin
Boş Boş Ödül Kaybettin
(Bu tabloda 1. kapıyı tuttunuz ve değiştirmediniz.)
1.Kapı 2.Kapı 3.Kapı Sonuç
Ödül Boş Boş Kaybettin
Boş Ödül Boş Kazandın
Boş Boş Ödül Kazandın
kapıyı değiştirdiğinizde kazanma şansınız üçte iki, değiştirmediğinizde ise hep üçte bir kalıyor.
Ama bu açıklama da matematikçileri tatmin etmedi. Peki kim haklıydı? Dünyanın en yüksek IQ'lu kadını mı, profesyonel matematikçiler mi?
Haftaya problemin çözümünü vereceğim.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.