| 8 Ağustos 2000 |
Yaşamları zehir oldu
İtalyan gemilerinin 1988'de Karadeniz'e bıraktığı zehir yüklü variller tam 12 yıldır Sinopluların yaşamını tehdit ediyor. Bir depoda bekletilen varillerin akıbetinin ne olacağı ise hâlâ meçhul
İBRAHİM GÜNEL-igunel@radikal.com.trSİNOP- Tam 12 yıldır Sinoplular, zehirli İtalyan varillerinin gölgesinde yaşıyor. Bir fıçının içinde yaşayan Diyojen'in güpegündüz Atina sokaklarında fenerle dolaşarak 'İnsan aradığı' gibi bugün hemşerileri, varilleri bölgelerinden uzaklaştıracak yetkili arıyor.
Zehirli variller, Türkiye gündemine 14 Ağustos 1988 tarihinde Sinop'ta karaya vurmalarıyla oturdu. Zonguldak'tan Trabzon'a kadar Karadeniz'in büyük bölümünde ortaya çıkan varillere, en çok Sinop'ta rastlandı. İşte bu varillerin Sinop'un Gerze ilçesi Soğuksu Köyü'nde 12 yıldır depolanan 127 tanesi, çevreyi ve insan sağlığını tehdit etmeyi sürdürüyor. Soğuksu ve çevresindeki 13 köyde yaşayan yaklaşık 10 bin köylü, kanser, sebze ve meyvelerin kuruması, ekinlerinin büyümemesi ile arılarının bal vermemesi gibi sorunlarla boğuşuyor. Geçen mayıs ayında da 3 bin 300 köknar ağacı köklerinden bir gecede devrildi.
Koku her yanı sarıyor
Variller, önce kent merkezindeki tarım il müdürlüğü deposuna, daha sonra da yaydıkları ağır koku ve yarattıkları rahatsızlık nedeniyle Sinop-Boyabat karayolunun üzerindeki Soğuksu Köyü'nde bulunan eski bir orman deposuna konulmuştu. Şeyhli Köyü Muhtarı Ramazan Sucu, yörelerindeki kanser vakalarının arttığına dikkat çekerek, "Son yıllardaki ölümlerin çoğu kanserden. Ekinlerimiz yıllardır büyümüyor. Sebze ve meyvelerimiz kurudu. Arılarımız da kalmadı. Yetkililer, sesimize kulak vermiyor" diye konuşuyor. Çevredeki 14 köyün kullandığı su kaynağının, deponun aşağısında olduğunu kaydeden Sucu, "Sıcak havalarda ağır koku kilometrelerce uzaktan duyulabiliyor" diyor.
'Sonuç alamadık'
Sinop Çevre Dostları Derneği Başkanı Hale Özen ise 12 yıldır varillerin kaldırılması için mücadele verdiklerini ve bir sonuç alamadıklarını söylüyor. Sinop İl Genel Meclisi üyesi İbrahim Şahin de geçen cumartesi Greenpeace'in eyleminden sonra köylülerin jandarma tarafından sorguya çekildiğini anlatıyor. İstanbul'daki Soğuksu Köyleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Cevdet Tiryaki ise köyden göç edenlerin memleketlerine dönmek istemediğini anlatıyor.
Geçtiğimiz hafta depo önünde bir basın toplantısı düzenleyen Greenpeace Akdeniz Ofisi Toksit Maddeler Kampanya Sorumlusu Tolga Temuge, zehirli varillerin İtalya'ya geri gönderilmesi gerektiğini söylüyor.
Çevre Bakanlığı da varillerin Sinop ve Samsun'daki ara depolardan alınarak, en uygun şekilde bertaraf edilmesi için çözüm yolları arıyor. Ancak, bakanlığın, varillerin yurtdışında bertaraf edilmesi amacıyla yapılan girişimleri maliyetin yüksek olması nedeniyle sonuçsuz kalırken, yurtiçinde bertarafı için hazırlanan proje Sahil Güven-
lik Bölge Komutanlığı ve Samsun Valiliği tarafından uygun görülmedi. Bakanlık, bugünlerde varillerin bertarafının en iyi 'henüz faaliyette olmayan' İzmit Büyükşehir Belediyesi'ne ait atık yakma tesisi İZAYDAŞ'ta olabileceğini düşünüyor. İZAYDAŞ'ın lisans alması halinde variller bu tesise gönderilecek.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.