| 8 Ağustos 2000 |
'Mozaik'ten şarkılar dinlediniz
Yıllarca sadece düğün salonlarının, sıra gecelerinin yapıldığı odaların dört duvarı arasında duyulabilen Kürtçe nağmeler artık raflarda. Gün ışığına kavuşan ezgiler poptan hip-hopa pek çok renge bürünüyor
ESRA KURT/GÜRKAN AKGÜNEŞİSTANBUL - Yıllarca yasaklanan, toplatılan Kürtçe kasetler, başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere büyük kentlerde de satış patlaması yapmaya başladı. Başlangıçta halk müziği ve ezgilerle piyasaya çıkan Kürtçe kasetler, artık dünyayı saran rock, rap, blues, pop ve hiphop tarzlarıyla da dinleyicilere ulaşıyor.
1990'lı yılların öncesinde uygulanan yasak nedeniyle Kürtçe kasetlerin satışı yapılamadığı için pek çok ozan ve yorumcu şarkılarını ancak düğünlerde ya da sıra gecelerinde söyleyebiliyordu. Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinin yoğunlaştığı, AB'ye üye adaylığı sürecinde yaşanan gelişmelerle birlikte her alanda olduğu gibi kültürel
alanda da bir sorgulama süreci başladı. Uygulanan yasaklar gözden geçirildi, kimileri kaldırıldı, kimileri hafifletildi. Yıllarca yasaklı olan Kürtçe kasetler de bu dönemde gün ışığına çıktı. Şarkılarını sadece düğün salonlarında söyleyebilenler, birer 'demo' kaset doldurarak müzik piyasasının kalbi İMÇ Plakçılar Çarşısı'nın yolunu tuttu.
Aşiret kavgaları ne olacak?
Ama tarihi yüzyıllara dayanan geleneksel Kürtçe ağıtlar, ilahiler İMÇ'de, epeyce tarz değiştirmiş. Müzik marketlerin raflarında Kürtçe pop, rock tarzı kasetler var, çoğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da satış rekorları kırıyor. Bu rüzgâr eserken yüzyıllık ezgiler fazla rağbet görmüyor. Ama arada ozan geleneğini sürdürmeyi amaçlayan Şakiro ve Reşo gibi şarkıcılar da var. Onların seslendirdiği eserlerde aşk, ölüm ve
aşiret kavgaları gibi konular işleniyor.
İMÇ bloklarında faaliyet gösteren onlarca müzikevi içinden ağırlıklı olarak Kürtçe kaset yapım işine yönelenler Çağdaş Müzik, Kom Müzik ve Ses Müzik. Kom Müzik yetkilileri, önceleri halk türküleri şeklinde gelişen Kürtçe müziğin artık pop, rock, hip-hop tarzlarında üretimler yaptığını söyledi. Kom Müzik tarafından piyasaya sürülen Kürtçe kasetler içinde Diyar'in 'Wey Dinyay' (Türkçesi 'Vay Dünya') isimli pop kasedi, özellikle Doğu ve Güneydoğu'da yok satıyor. Kom Müzik yetkilileri, Kültür Bakanlığı'ndan izin alındığı halde, halen bazı Kürtçe kasetlerin Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun çeşitli illerinde satışının valiliklerce yasaklandığını belirtiyor. Bazı gazetelerde 'Güneydoğu'nun Tarkan'ı şeklinde lanse edilen Kızıltepeli sanatçı Emin Arbani'nin Kürtçe pop tarzı müzik yaptığını belirten Kom Müzik Yapım yetkilileri, Diyar'ın pop tarzında daha çok saz, Arbani'nin ise daha çok kemençe kullandığını söylüyor. Türkçe ve Zazaca kasetler de sattıklarını söyleyen Kom Müzik Yapım yetkililerine göre, Kürtçe popun en önemli özelliği sazdan kesinlikle vazgeçilmemesi!
Mezopotamya Kültür Merkezi'nin çıkardığı 'Şahîya Stranan1' adlı kasette, Kürtçe olup, sonradan Türkçeye çevrilen ve popüler olan türkü ve şarkıların yeniden Kürtçe olarak yorumlandığını belirtiyor. Çok satanlar arasında yer alan kasette, bazı partilerin seçim şarkısı olarak kullandığı 'Caney caney caney /işte meydaney/iyi günün dostu/nerdesin haney'in Kürtçe yorumu da bulunuyor.
Kürtçe kaset satan Çağdaş ve SES Müzik ile Kom Müzik yetkilileri, firmalarından çok sayıda Kürtçe kaset çıktığını söyledi. Bütün firmalar, Kürtçe kasetler içinde Şivan Perver'in kasetlerinin her zaman alıcı bulduğunu belirtirken, bu müzikevlerinden çıkan pop, rock, hip-hop, blues tarzı Kürtçe kasetler ve sanatçılar ise şunlar:
Raflarda boy gösterenler
Kom Müzik'ten çıkan Ciwan Haco'nun 'Bilura min' isimli kasedi pop ağırlıklı. Aynı firmadan çıkan Diyar'ın 'Cenga Jine' ve 'Wey Dinyay' adlı kasetleri de Kürtçe pop alanında en çok satanlardan. Mikail Aslan'ın 'Agerayis' isimli Kom Müzik'ten çıkan kasedi ise blues tarzında. Çağdaş Müzik Yapım'dan çıkan Deng Azadî adlı grubun 'Kilama Hevi' isimli kasedi Kürtçe pop. Wetan adlı grubun 'Kurdish Rock Musik' adlı kasedi ise adından belli olacağı gibi tamamen rock parçalarıyla dolu. Aynı firmadan çıkan Sozdar'ın 'Kej' adlı kasedi de Kürtçe rock şarkılardan oluşuyor ve çok talep ediliyor. Özerdemler Müzik ise 'Türkiye'de ilk defa Kürtçe Pop Abdülkadir' isimli bir kasedi piyasaya sürdü.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.