| 16 Ağustos 2000 |
Kültür çökse de olur!
Kültür Bakanlığı, depremde zarar gören 66 parça kültür varlığı için, Maliye Bakanlığı'ndan 2.6 trilyon bekliyor. Özellikle İstanbul dışındaki birçok müze, kütüphane ve kültür merkezinin geleceği belirsiz
İPEK KARADAĞANKARA - 17 Ağustos ve 12 Kasım'da yaklaşık 30 bin insan hayatını yitirirken, ülke genelinde zar zor ayakta kalmaya çabalayan, talandan hep son anda kurtarılan kültür varlıkları da depremden payına düşeni aldı. Ülke genelinde Topkapı Sarayı Müzesi, Ayasofya Müzesi, Yedikule Zindanları, Arkeoloji Müzeleri, İstanbul surları başta olmak üzere, deprem bölgesinde çok sayıda müze, kütüphane, kültür merkezinde ciddi hasarlar meydana geldi. Bütçeden her dönem 1.8'lik dilimlerle pay alabilen Kültür Bakanlığı, deprem ile birlikte dikkat çekici oranda bir ödenek talebinde bulundu ve toplam 66 parça kültür varlığı için, Devlet Planlama Teşkilatı'ndan (DPT) çıkarılan ve Maliye Bakanlığı'ndan onay verilmesi beklenen 2.6 trilyonu beklemeye başladı. Eğer ödenek çıkarılmazsa, bir yıldır tam onarım bekleyen kültür varlıkları için gelecek belirsiz...
İstanbul, Bolu, Sakarya, Yalova, Bolu, Eskişehir, Sakarya, Kocaeli, Bursa olmak üzere dokuz ilde 17 Ağustos ve 12 Kasım'da hasar gören kültür varlıkları, hafif, orta ve ağır hasarlı olmak üzere üç bölümde inceleniyor. Hafif hasarlı sayılan yerlerde genel müdürlükler onarım masraflarını üstlenirken orta ve ağır hasarlı müze, türbe, kütüphane ve surların geleceğe dönük yaşamı bakanlığın talep ettiği ödeneği bekliyor.
Geride kalan bir yıl içinde Kültür Bakanlığı ancak, hâlâ onarımı süren İstanbul'daki Millet Kütüphanesi ile Ragıppaşa Kütüphanesi'ne 32 milyar, Eskişehir İl Halk Kütüphanesi'nin onarımı için kullanılmak üzere 9.5 milyar lira ödenek çıkarabildi.
Eskiler daha dayanıklı
Müzeler ve sarayların başkenti İstanbul'da Arkeoloji Müzesi, Yıldız Sarayı Müzesi, Ayasofya Müzesi, Kariye Aya İrini'nin yanı sıra, tarihin karanlık sayfalarına tanıklık etmiş Yedikule Zindanları ve İstanbul surları, ilk sırada yardım bekleyen alanlar arasında yer alıyor. İstanbul'da ve diğer sekiz ildeki kültür bakanlığının inşa ettirdiği müze, kütüphane ve kültür merkezlerinin ise, saraylara ve sonradan müzelere dönüştürülen tarihi mekânlara oranla depreme daha dayanıksız olması dikkat çekti.
Hasarları tespit edilen ve yaklaşık onarım maliyetleri belirlenen yapılar arasında Kocaeli'ndeki ağır hasarlı Sabancı Kültür Sitesi binası, 150 milyarlık ödenek ile ilk sıraya oturuyor. İstanbul'daki tehlike arz edecek ağır hasarlı Hatice Türkan Türbesi, Köprülü Mehmet Paşa Türbesi 56 milyar liralık ödenek ile ikinci sırada yer alırken, yine İstanbul'un tarihe ışık tutan çok sayıda belge ve dokümanı bünyesinde barındıran, ülkenin ve dünyanın en zengin kütüphanelerinden biri olan Beyazıt Devlet Kütüphanesi, onarım için 50 milyar bekliyor.
Fırsattan istifade bakım
Taksim'deki Devlet Opera ve Balesi Binası ise, yıllardır beklediği onarım ve ek bina gereksinimini deprem sonrasında nihayet karşılayabilecek. Binada depremde hasar meydana gelmesi ile birlikte, genel bakım ihtiyacının da ortaya çıktığını kaydeden bakanlık yetkilileri, yapı için 500 milyar liralık bir maliyet belirledi.
İstanbul için atik davranan bakanlığın, diğer sekiz il söz konusu olduğunda işi ağırdan almayı tercih ettiği görülüyor. Bu illerdeki ağır hasarlı yapıların onarımı için maliyet bile belirlenmemiş. Depremden büyük yara alan Selçuklu, Osmanlı kültürlerinden izler taşıyan Kocaeli'nde, hemen hemen tüm tarihi yapılar ciddi hasar almış. Zübeyde Hanım Halk Kütüphanesi, İlçe Halk Kütüphanesi, Oğultük Halk kütüphanesi, İznik surları, Eskihisar Kalesi gibi yerler Kültür Bakanlığı'nın talep ettiği ama alamadığı 2.6 trilyonluk
ödenekten payına düşeni bekliyor.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.