| 16 Ağustos 2000 |
'Ya, tam tersi olsaydı?'
Bundan iki ay kadar önce, bu köşede 'Eğer' başlıklı bir yazı yazarak, kısa bir süre evvel Amerika'da yayımlanan bir kitabı ele almıştım. Robert Cowley'i, çeşitli konulardaki bilgili kişilerin yapıtlarını toplayan bu kitabı, tarihteki olayları ele alıp, 'Ya, tersi olsaydı?' tarzında işleyen bir antoloji idi. Aynı tarz bir yaklaşımla, bizde de bir yayıncının, bazı olayları ele alacak kişilerden toplayacağı yazıları bir araya getirebileceğini yazmış ve 1959'da Londra'daki uçak kazasında Menderes ölseydi, acaba 27 Mayıs olur muydu veya 9 Martçılar, ellerini çabuk tutsalar ve 12 Martçılardan evvel davransalardı, bu iki grup birbirlerinin karşısında nasıl davranırlardı gibi, pek de afaki olmayan bazı hususların konu olarak alınabileceğini ilave etmiştim.İki gün sonra Aykırı Yayınları Editörü Seyfi Öngider'den bir e-mail aldım. Güzel bir rastlantı olarak, yayınevlerinin bu kitabı tercüme ettirdiğini ve eylül ayında da yayımlanacağını bildiriyordu. İlave olarak, benim ele aldığım konulara ilaveten, ilginç diğer bazı konularda, olayları bilen bazı yazarlardan, tarihimizde çok önemli olan bazı olayların tam tersini sergileyen yazılar istediğini de söylüyordu.
Geçen hafta, Öngider beni arayarak, kitabın zamanından önce yayımlandığını ve okumam için bana da bir nüsha göndereceğini söyledi. İki gün önce kitap geldi. 'Eğer Öyle Olsaydı' adı ile yayımlanan bu kitap, dünya tarihindeki bazı ilginç olayları ele alarak, sonuçları tam tersi olsaydı, ne olurdu konusunu işliyor. Kitap, Amerika okuyucusu için yazıldığından, konular genelde o topluma ait. Ama içinde epey de ilginç başka konular da yer almış. Yazanlar da, konularında adı iyi bilinen kişiler.
Kitabın eylül yerine ağustosta yayımlanması nedeniyle, bazı 'editing' hataları var. Daha dikkatli bir düzeltme yapılabilirmiş. Ama, Öngider, zaman kısıntısı nedeniyle buna imkân bulamadıklarını, ikinci baskıda çok daha mükemmel bir kitap yayımlayacaklarını söylüyor. Bu arada, MÖ 480 yılındaki olayları ele alırken, Yunan kent-devletleri yerine 'Yunanistan' demek epey yanlış gibi geliyor bana. Diğer taraftan, yazılar sanki sadece İngilizce bilen fakat olaylara pek de yakın olmayan biri tarafından tercüme edilmiş gibi geldi bana. Buna rağmen, kitabın içi epey bilgi dolu ve okuyanı meraklandırıyor.
Öngider, en yakın bir zamanda, Türk tarihindeki bazı olayların da tersini ele alan yeni bir kitabın yayımlanacağını söylüyor. Örneğin, "İstanbul 1453'te Türkler tarafından alınmasaydı ne olurdu?" veya "Gedik Ahmet Paşa, Vatikan'ı alıp, Katolik Kilisesi'ni Osmanlı'ya bağlasaydı ne olurdu?" gibi konuların yanında, "Babıâli baskınında Enver Paşa ölseydi, ne olurdu?" gibi gayet provokatif yazılar, insanın merakını çekiyor. Bu arada, "Mustafa Kemal, Saray'a damat ve İzzet Paşa hükümetinde Harbiye Nazırı olsaydı, ne olurdu?" konuları da çok ilginç.
Beni çok ilgilendiren diğer iki yazı da, Musul ve Kerkük'ün, Misakımilli sınırları içine alınması ve Latin alfabesine geçmememiz halinde, neler olurdu konularını işliyor.
Bu kitabı öneririm ve ikinci kitabı da dört gözle beklediğimi ilave etmek isterim.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.