| 16 Kasım 2000 |
AP 'soykırım' golü attı
Avrupa Parlamentosu, Türkiye raporunu, 'Ermeni soykırımı'nı tanımaya çağıran bir madde koyup kabul etti. Türkiye-AB ilişkileri gerildi
DUYGU LELOĞLUSTRASBOURG - Avrupa Komisyonu'nun 'Türkiye-AB ilişkilerini bulandırmayın' uyarısına kulak asmayan Avrupa Parlamentosu, dün Türkiye ile ilgili onayladığına raporuna, 'Ermeni soykırımı'nı tanıyan ifadeleri koydu. Fransız Parlamenter Philipe Morillon'un 'Türkiye'nin Üyelik Süreci' başlıklı tavsiye niteliğindeki raporu AP Genel Kurulu'nda oylanarak kabul edildi. Oylama sırasında değişik gruplar tarafından sunulan 25 değişiklik önergesi
arasından, Türk hükümeti ve TBMM'yi 'Ermeni soykırımını tanımaya davet eden' ifadelerin yer aldığı önerge kabul edilerek rapora eklendi. Oylamaya katılan 540 parlamenter arasından 213'e karşın 224 parlamenter bu ifadeler için olumlu oy kullanıldı. 93 parlamenter ise çekimser kaldı. 'Soykırım' ifadelerinin kullanması yönünde oy kullananların çoğunluğunu Hristiyan Demokrat ve Sosyalist grup üyeleri oluşturdu.
Rapora giren 'soykırım' ifadeleri ise şöyle: 'Avrupa Parlamentosu, Türk hükümetini ve TBMM'yi Türk toplumunun önemli bir kesimini oluşturan Ermeni azınlığa desteğini artırmaya, bu çerçevede modern Türk devletinin kurulmasından önce Ermeni azınlığın maruz kaldığı soykırımı resmen tanımaya davet eder.' Raporda ayrıca, Ermenistan ima edilerek, 'AP, Türkiye'yi Kafkasya'daki komşularıyla ilişkilerini düzeltmek amacıyla bölgesel bir İstikrar Paktı kurmaya davet eder' denildi.
1987'de 'Ermeni soykırımı'nı tanıyan bir karar alan AP'nin son tavrı Türk diplomatik çevreleri tarafından, 'ikili ilişkileri bulandırmaya yönelik' olarak yorumlandı.
Morillon görevi bıraktı
Türkiye raporunun hazırlayıcısı Morillon ise 'soykırım' iddialarına karşı çıkarken, kendi raporuna karşı çekimser oy kullanmak zorunda kaldı. Morillon, bu olay yüzünden Türkiye raportörlüğünü bırakacağını söyledi. Bunun, Türkiye'nin üyelik sürecini engellemek isteyen çevrelerin oyunu olduğunu kaydeden Morillon, karardan sonra Türkiye'nin sağduyulu olması ve diyaloğun koparılmamasını istedi. Morillon önceki gün düzenlediği basın toplantısında da, 'soykırım' iddialarının karara sokulması halinde raporunun tüm etki ve anlamını yitireceğine dikkat çekmişti. Morillon, "Avrupa ikiyüzlü tavrını sürdüremez" demişti.
Cohn-Bendit: Çekimser
Daha önce aynı konuda bir önerge verip geri alan Yeşiller Grubu mensubu Daniel Cohn-Bendit ise çekimser kaldığını söyledi. 'Ermeni soykırımı' konusunun önemli olmadığını savunan Conh-Bendit, Türkiye'nin raporun diğer bölümlerini dikkate alması gerektiğini vurguladı. Cohn-Bendit "Biz yetişkin insanlarız. Çocuk bahçesinde değiliz. Bunun için olay yaratılmasın. Birbirimize şantaj yapmamıza gerek yok" dedi.
Türkiye, iki gündür bu ifadelerin raporda yer almaması için çabaladı. Ankara'dan Strasbourg'a gelen büyükelçiler Mümin Alanat, Yaşar Yakış, Tanju Ülgen ile Nihat Akyol lobi faaliyetleri yürüttü. Ancak çabalar işe yaramadı.
Verheugen uyarmıştı
Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu yetkilisi Günter Verheugen, önceki gün raporla ilgili oturum sırasında parlamenterleri, 'Ermeni soykırımı' ifadelerinin yer alması halinde ikili ilişkilerin yara alacağını ve Katılım Ortaklığı Belgesi'nin yürümeyeceği konusunda uyarmıştı. Aynı uyarıyı Dönem Başkanı Fransa'-nın Avrupa işlerinden sorumlu bakanı Pierre Moskovici de yapmıştı.
İnce eleştiriler
Morillon'un Türkiye'yle ilgili hazırladığı raporu ve raporun ilişiğindeki karar tasarısında ayrıca AB'nin Helsinki zirvesinde Türkiye'nin adaylığını resmen tanıdığı, bu tarihten itibaren Türkiye'de atılan adımların 'selamlanması gerektiği' belirtiliyor. Ancak raporda Türkiye'nin Kopenhag kriterlerine tam uymadıkça AB'ye tam üyelik görüşmelerine başlanamayacağı vurgulanıyor. Kıbrıs konusunda Türkiye'den adada 'işgalci güç' diye söz eden raporda, Türk askerlerinin geri çekilmesi isteniyor ve BM'ye çözüm konusunda yardımcı olunması gereği vurgulanıyor. Türkiye'nin AİHM'nin kararına uyması BM'nin siyasi, sosyal ve kültürel hakları ile ilgili sözleşmelerinin imzalanması gereğine dikkat çekilirken, ölüm cezasının kaldırılması ve MGK ile OHAL uygulamasına son verilmesi isteniyor. Raporda yapılan değişiklik önergeleriyle de Leyla Zana'nın da bulunduğu DEP milletvekillerinin serbest bırakılması ve Kürt sorununa çözüm bulunması istenen ifadeler yer alıyor. AP'de dün onaylanan 'GB Sürecinin Güçlendirilmesi' adlı raporda ise Türkiye'nin demokratikleşme ve insan hakları konularında ilerlemesi için Avrupa Yatırım Bankası'ndan 2000-2004 yıllarında 405 milyon euro yardım yapılmasına yeşil ışık yakıldı.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.