| 20 Kasım 2000 |
Birliklere 'neşter'
Dünya Bankası'nın finansman desteğiyle uygulanan plana göre, tarım satış kooperatifleri birlikleri, personel azaltımı da dahil olmak üzere, bir dizi tedbiri 4 yılda yaşama geçirecek
ANKARA - Bir dönem bütçenin kara deliklerinden biri olarak görülen tarım satış kooperatifleri birliklerinin rehabilitasyonu programı uygulanıyor. Dünya Bankası'nın finansman desteği ile uygulanacak birliklerin yeniden yapılandırılması programı, dört yılda tamamlanacak. Bu süre sonunda birlikler, 'politikacılara ve çalışanlara' hizmet etmekten çıkarılacak, sadece 750 bin ortağına hizmet edecek. Rehabilitasyon kapsamında, birlikler istihdam fazlası personeli işten çıkaracak veya emekli edecek, ana faaliyet konuları ile ilgisi olmayan taşınmazlarını satacak. Faal ve verimli olmayan kooperatifler kapatılacak veya birleştirilecek, alımlarını Hazine'ye yük olmadan yapacak. Ancak, program tamamlanana kadar, Hazine, birliklerin bazı borçları ile emekli edilen veya çıkarılan elemanlarının kıdem ve ihbar tazminatlarını üstlenecek.Dünya Bankası'nın tarımda yeniden yapılandırma projeleri kapsamında açacağı 600 milyon dolarlık krediye ilişkin kullanım alanları ve kullanım esasları belirlendi. Kredinin kullanım alanları ve esaslarına ilişkin anlaşma metnine son şekli verilerek, bu ayın sonunda Washington'da yapılacak Dünya Bankası Yönetim Kurulu toplantısına sunulmaya hazır hale getirildi.
Buna göre, Dünya Bankası'nın tarımda yeniden yapılandırma projeleri için vereceği toplam 600 milyon dolarlık kredinin ilk dilimini oluşturan 360 milyon dolarının 166 milyon dolarlık bölümü, tarım satış kooperatifleri birliklerinin yeniden yapılandırılmasında kullanılacak.
Birliklerin özerkleştirilmesini sağlayan ve haziran ayında yayımlanan kanundan sonra, ilk aşamada, kooperatif ve birlik ana statüleri hazırlanarak Bakanlar Kurulu'na sunuldu. Ana statülerin yayımlanmasından sonra, kooperatif ve birlikler, intibak genel kurullarını yapacak. Kanuna uygun olarak, birliklerin yeniden yapılanma çalışmalarını koordine edecek Yeniden Yapılandırma Kurulu'nun oluşumuna ilişkin adayları içeren kararname de Başbakanlığa gönderildi. Bunların yayımlanması, birliklerin genel kurullarının yapılması ile birliklerin özerkleşmesine ilişkin hukuki ve idari yapı tamamlanmış olacak.
3 bin kişi işinden olacak
Birliklerin yeniden yapılanması ve verimli hale getirilmesi için ise Dünya Bankası finansman desteği sağlayacak. Yeniden Yapılandırma Kurulu oluşturuluncaya kadar da birliklerin rehabilitasyonu için alınan önlemler sonuçlarını vermeye başladı. Yeniden yapılanma kapsamında birlikler politik nedenlerle istihdam edilen, 'istihdam fazlası' olarak nitelendirilebilecek elemanları işten çıkaracak. Faaliyet amaçlarına uygun olmayan gayrimenkullerini satacak. Bu kapsamda işten çıkarılan veya emekli edilenlerin kıdem ve ihbar tazminatları, Dünya Bankası kredisinden mahsup edilmek üzere Hazine tarafından karşılanacak. Hazine kıdem ve ihbar tazminatları için ilk aşamada 30 trilyon lira kaynak
ayırdı. İlk aşamada birliklerden 3 bin civarında personel çıkarılması gerektiği hesaplandı. Haziran ayından beri, 600'ü Çukobirlikten olmak üzere bin kişi
emekli edildi veya çıkarıldı. Hazine, bunlara 16 trilyon lira ihbar ve kıdem tazminatı ödedi.
Birliklerin eleman azaltımı nedeniyle ödeyeceği ihbar ve kıdem tazminatları toplanının 180 milyon dolar olduğu hesaplandı. Bundan sonra birliklere, yeniden yapılandırma programına uygunluklarına göre finansman desteği sağlanacak. Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'ndan geçen yıl 290 trilyon lira, bu yıl 250 trilyon lira ödenek ayrılan birliklere gelecek yıl için, kredi geri dönüşleri dışında yeni kredi tahsis edilmedi. Halen 54 ilde 23 ürün konusunda, 331 kooperatif ile 746 bin 569 ortağa hizmet götüren 16 tarım satış kooperatifi birliği bulunuyor. Geçen yıl sonu itibarıyla birliklerde, 7 bin 430'u geçici, 10 bin 416'sı daimi olmak üzere 17 bin 853 kişi çalışıyordu. Rehabilitasyon programı kapsamında, birliklerde çalışanların sayısı, bu yıl eylül sonu itibarıyla 9 bin 513'ü daimi, 5 bin 983'ü geçici olmak üzere 15 bin 496'ya indirildi. (aa)
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.