Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
26 Aralık 2000

Borsanın 2000 kâbusu bitti

3 Yeni para programıyla birlikte alternatifsiz yatırım aracı olarak gösterilen borsa 2000'de yatırımcıyı şoka uğrattı. Yılbaşında varını yoğunu İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'na yatıran yatırımcının bir yıllık ortalama zararı yüzde 38 oldu
3 Yılbaşında ne bulursa alan yerli yatırımcının zenginlik hayali yabancıların 20 bin puanda başlayan kesintisiz satışıyla son buldu. Borsayla yeni tanışan yatırımcı da, eskiler de 2000 yılındaki düşüşten büyük yara aldı. Umutlar 2001'e kaldı
Haber ResmiSEFER LEVENT
İSTANBUL - İstanbul Menkul Kıymetler Borsası 2000 yılında yüzde 38 değer kaybederek yatırımcısını tam anlamıyla şoke etti. Oysa her şey ne de güzel başlamıştı. Hükümetin yeni para programı çerçevesinde 2000 yılının alternatifsiz yatırım aracı olarak gösterilen borsa, bir anda herkesin gözdesi oluvermişti.
Yılın ilk aylarında borsaya adeta akınlar düzenleyen yatırımcılar, ne bulursa almaya başladı. Hisse senetlerine talep o kadar arttı ki borsanın performansı halka açılmak isteyen şirketlerin de iştahını kabarttı. Tüpraş ve Turkcell başta olmak üzere dev halka arzlar, bir yandan İMKB'nin daha derinleşmesine neden olurken bir yandan da borsadaki pastadan büyük pay almaya başladı. Aşırı talep nedeniyle fiyatlar adeta doyum noktasına ulaşırken yatırımcı primsiz, daha doğrusu az primli hisse bulmakta zorlandı. Hisseler bir bir dirençlerini geçti. Ortada direnç kalmadı ama taze paranın halka arzlara yönelmesi eski hisselerin önünü tıkamaya başladı. Ve devreye yine borsanın en tanıdık simalarından yabancılar girdi. Dolar bazında servetlerini ikiye üçe katlayan yabancılar, "Artık yeter, yükümüzü aldık" dercesine satışa geçti. İşte kader anı...

Yabancılar kaçtı, yerliler baktı
2000'e 15 bin 747 puandan başlayan ve 20 bin puanın üstüne çıkan bileşik endeks, yabancı satışlarıyla birlikte yokuş aşağı bir yolculuğa başladı. Yerli yatırımcı her zamanki gibi ne olduğunu anlamakta zorlandı. Fark ettiğinde ise artık çok geçti. Borsanın daha da yükseleceğini düşünerek varını yoğunu borsaya yatıran yatırımcılar o bildik, tanıdık filmi bir daha seyretmeye başladı.
Mayıs 2000'de başlayan kâbus, arada ufak teselliler olsa da yıl sonuna kadar devam etti. Cumhurbaşkanlığı seçimi, kanun hükmünde kararnamelerin iptali, vetolar, yükselen faizler, ertelenen özelleştirmeler, Fazilet Partisi'nin kapatılma davası ve fona devredilen bankalar tansiyonu zaman zaman iyice yükseltti. Başarılı Hazine ihaleleri, GSM satışı ise kısa vadeli çıkışlara neden oldu. Enflasyon ise yıl boyunca düşüş trendini sürdürse de bazı aylarda güldürdü, bazı aylarda tahminlerin üzerinde gelerek üzdü.
Kısacası borsa 2000 yılında da tarih yazdı. Önce güldürdü sonra ağlattı, umutlar ise her yıl olduğu gibi yine seneye kaldı...

İMKB'de bir yılın hikâyesi
1 Hazine'nin 2000 yılı ilk çeyrek borçlanma programı
2 Kâr satışları
3 Koalisyon partilerinin, Öcalan'ın ölüm cezasını Meclis'e götürmeyecekleri beklentisi alım getirdi
4 Hükümet Öcalan'ın idam kararını Başbakanlık'ta bekletme kararı aldı
5 Kamu hisselerinde yoğun satış baskısı yaşandı
6 Halka arzlar ve şirketlerin büyük iştirak satışları piyasada olumsuz karşılandı
7 Telekom yasası Meclis'te onaylandı
8 Kâr realizasyonu
9 Ocak ayı enflasyonu beklentilerin üzerinde geldi
10 Enflasyon hedefi şaşacak korkusu
11 Bankalara getirilen ek vergi satış baskısı yarattı
12 Gecelik faizler yüzde 50'ye yükseldi
13 IMF'nin Türkiye ziyareti başladı
14 Koalisyon ortakları ve muhalefet arasında Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile ilgili anlaşmazlık
15 Şubat enflasyonu ve koalisyon ortakları arasındaki anlaşmazlık piyasayı olumsuz etkiledi
16 GSM lisansları ve POAŞ için martta, Telekom için de nisanda ihaleye çıkılacağı açıklandı
17 Koalisyon ortakları seçim için Demirel'de karar kıldı
18 Üretimin ocak ayında yüzde 4.2 arttığı açıklandı
19 Dünya Bankası, Türkiye ile 750 milyon dolarlık yapısal uyum kredisinde anlaştı
20 Fitch Ibca Türkiye'nin döviz cinsinden B artı olan uzun vadeli kredi notunu teyit etti
21 Demirel'e yeniden Çankaya yolunu açacak formülü içeren Anayasa değişikliği vize alamadı
22 Cumhurbaşkanlığı sorunu siyasi
kriz çıkmadan atlatıldı. Sezer Cumhurbaşkanı seçildi
23 GSM 1800 lisanslarından ilkini 2 milyar 525 milyon dolara İş-TİM Konsorsiyumu kazandı
24 Fazilet Partisi'nin kapatılacağına yönelik haberler piyasayı olumsuz etkiledi
25 Standard and Poor's Türkiye'nin uzun vadeli döviz notunu B'den B+'ya yükseltti
26 Yoğun yabancı satışları
27 Fon kapsamındaki yedi banka, Türk bankacılık sistemini 305 trilyon lira zarar ettirdi
28 Petrol fiyatlarındaki artışın maliyeti korkuttu
29 Yabancı satışları hızla devam etti
30 Beklentilerin altındaki enflasyon açıklamaları borsayı yükseltti
31 Piyasalar Turkcell'in halka arzını bekliyor
32 Turkcell'e yüksek talep olduğu açıklandı
33 Turkcell borsada işlem görmeye başladı
34 PAOŞ'ın özelleştirme ödemesinin erken yapılacağı söylentileri yayıldı
35 İş Bankası-Doğan Holding konsorsiyumu POAŞ ödemesini peşin yaptı
36 Faizlerde sert düşüşler yaşandı
37 Hükümet ithalatı kontrol altına almak için önlemler açıkladı
38 GSM 1800 lisans anlaşması tamamlandı
39 Enflasyon beklentilerin üzerinde açıklandı
40 Cumhurbaşkanı Sezer kanun hükmünde kararnameleri (KHK) geri çevirdi
41 Hazine'den başarılı ihale. Arzın iki katı teklif geldi
42 TÜFE ağustosta beklentilerin üzerinde geldi (yüzde 2.2)
43 Telekom'un satışı ile ilgili olumsuz açıklamaların ardından satış baskısı oluştu
44 Petrol fiyatlarındaki çıkış endişeleri arttırdı
45 Olumlu politik açıklamalar piyasaları rahatlattı
46 Euro'daki düşüş durdu, petrol fiyatları düştü
47 Cumhurbaşkanı Sezer 3 kamu bankasının özelleştirilmesi ile ilgi KHK'yi de geri çevirdi
48 Eylül de de enflasyondaki düşüş devam etti
49 Fazilet'in kapatılma davası aralık ayına ertelendi
50 Kâr satışları geldi
51 Standard & Poor's Türkiye'yi ziyaret etti
52 Hazine'den 465 milyon dolar Samurai tahvil ihracı
53 Anayasa Mahkemesi Vakıfbank özelleştirmesine ilişkin KHK'yi iptal etti
54 Ermeni soykırımı karar tasarısının ABD Temsilciler Meclisi'nde ele alınması reddedildi
55 Etibank ve Bank Kapital fona devredildi
56 Enflasyon beklentilerin üzerinde geldi. Memur maaşlarına ek zam yapıldı
57 GSM'nin ilk taksidi Hazine kasasına girdi
58 IMF üçüncü ve dördüncü değerlendirme toplantılarını tamamladı. Türkiye Masası Şefi Cottarelli olumlu açıklamalar yaptı.
59 Piyasalarda likidite sıkışıklığı. Merkez Bankası piyasalara müdahale etti
60 Merkez Bankası repo ihalesiyle piyasalara 3.8 milyar dolar rekor nakit girişi sağladı
61 Hazine ve Merkez Bankası, likidite sıkışıklığını azaltmak için piyasalara 595 milyon dolar verdi
62 7.1 milyar dolar döviz çıkışı yaşandı
63 IMF yeni kredi sağlamaya karar verdi. Demirbank fon kapsamına alındı
64 IMF ile anlaşma. Hisseler üst üste tavan yaptı
65 Çıkış sonrasında kâr satışları
66 Tedirginliğin devam etmesi yeni bir yükselişi engelledi. Yıl sonuna doğru işlem hacmi iyice geriledi


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.