Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
11 Ocak 2001

Kapitalizmin ışıltısı sönüyor

ABD'nin bilgisayar teknolojisinin beşiği Kaliforniya enerji kriziyle cebelleşiyor. Kriz çözülmezse, müreffeh eyalet günde bir saat elektrik alamayacak
Haber ResmiLOS ANGELES - ABD'nin en müreffeh eyaleti olan, tüm dünyaya bilgisayar ürünleri satan Silikon Vadisi'ne ev sahipliği yapan Kaliforniya 'karanlık günler' geçiriyor. Eyaletin elektrik dağıtımını yapan iki büyük şirket Güney Kaliforniya Edison ve Pasifik Gaz & Elektrik battı batacak. Günde bir saatlik elektrik kesintisi ufukta görünürken, 'özelleştirme kurbanı' olduklarını söyleyen eyalet yöneticileri federal hükümetin kapısını çaldı. Uzmanlar durumu özetlemek için "Ne zaman bir Kaliforniyalı ekmek kızartmaya kalkışsa yanan elektrik şirketleri oluyor" diyor.

Şirketler zararda
Çünkü eyalette tüketilen her kilovat/saat elektrik 30 cent'e mal oluyor. Tüketicilerse sadece 7 cent ödüyor. Şirketlerin günlük kaybı 40 milyon dolar. Elektrik üreticileri borçlarını alamayacakları korkusuyla dağıtımcılara elektrik vermekte yan çiziyor. 25 milyon kişiye hizmet götüren şirketler çözüm için fiyatları artırmak istedi, ancak yasal sınırlamalar yüzünden istedikleri rakamın yarısıyla yetindi.
Kaliforniya aslında kendi 'vahşi' kapitalizminin kurbanı. 1996'da elektrik dağıtımında deregülasyona (serbestleştirme) giden yönetim fiyatların düşeceğini umuyordu. Ancak üretim yapan özel santrallar yüzde 200-300 arasında zam yaptı. Kaliforniya Valisi Gray Davis, deregülasyonu 'Muazzam bir hata' diye niteleyip
üreticilerin malvarlıklarına el koyma tehditleri savuruyor.
Eyalet yöneticileri, üreticiler, dağıtımcılar, Enerji ve Hazine bakanlarının da katıldığı iki gündür süren toplantılarda kriz tartışıldı. Intel şirketi, enerji krizi çözülmezse Kaliforniya'ya yeni yatırım yapmayacağını açıkladı. Silikon Vadisi Üreticiler Derneği de üretimi başka yere kaydırmaktan sözediyor. Kriz o kadar derinleşti ki borsa endeksleri düştü. Dağıtımcı şirketlerin iflasını önlemek için kamu fonları devreye girecek. Ancak eyalet parlamentosu New York'ta olduğu gibi enerji işlerini kamulaştırmayı tartışıyor. 10 milyar dolar bütçeli bir kamu kurumu yeni santral yapımından ve elektrik dağıtımından sorumlu olacak. (Dış Haberler)


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.