| 11 Ocak 2001 |
Dış borç servisi
mahfie@garanti.com.trTürkiye'nin toplam dış borcu yaklaşık 107 milyar dolar. Bunun 57 milyar doları kamu kesimine ait. Demek ki dış borçlarımızın GSMH'ya oranı yaklaşık olarak yüzde 53; kamu kesiminin dış borç stokunun GSMH'ya oranı yüzde 28. Kamu kesimi iç borç stokunun miktarı da yaklaşık olarak 50 milyar dolar. Bir başka deyişle iç borç stokunun GSMH'ya oranı yüzde 25. Buna göre kamu kesiminin toplam borç stokunun GSMH'ya oranı Maastricht kriterine (maksimum yüzde 60) uygun.
Hazine dış borçlanmalarının ağırlığı bir süredir dış piyasalara tahvil ihracına kaymış durumda. 2000 yılında Türkiye, uyguladığı IMF destekli programın itici gücüyle ilk tahminlerin çok ötesine geçerek 7.5 milyar dolar tutarında dış tahvil ihracı gerçekleştirdi. Bunlar arasında ilk kez gerçekleştirilen 30 yıl vadeli bir tahvil ihracı da var. Uzun zamandır ilk kez Türkiye net dış borç geri ödeyicilikten net dış borçlanma yapan ülke konumuna geldi.
2000 yılında Türkiye'nin yaptığı dış borç servisi, anapara ve faiz dahil olmak üzere, yaklaşık 25 milyar dolar tutuyor. Bu tutar kamu kesimi ve özel kesimin dış borç servisinin tümü. Bu noktadan ileriye doğru baktığımızda 2001 yılında dış borç servisinin 25.3 milyar dolara ulaşacağını görüyoruz. Bunun yaklaşık 12 milyar dolarını kamu kesimi, 13 milyar dolarını da özel kesim ödeyecek.
Projeksiyonu 2005 yılına kadar uzatırsak 2001'den 2005'e (dahil) kadar yapılacak dış borç anapara ve faiz ödemelerinin 87 milyar dolar olduğunu görüyoruz. Bu tutara hiç kuşkusuz bu yıllar içinde yapılacak olan anapara ve/veya faiz ödemeleri bu döneme isabet edecek olan borçlanmalar dahil değil. Yani bu tutar çok daha büyüyecek. Bu haliyle bile yeterince büyük. Yani 5 yılda 87 milyar dolarlık bir dış borç servisi, Türkiye'nin dış borç stokunun 107 milyar dolar olduğu göz önüne alındığında, önümüzdeki 5 yıl içinde toplam dış borç stokunun yüzde 81'i kadar bir tutarın geri ödeneceği görülüyor.
2000 yılında Hazine, yurtdışı tahvil ihraçlarında tam anlamıyla bir inanılmazı gerçekleştirdi. IFR dergisi, Türkiye'yi 2000 yılında en başarılı tahvil ihraçlarını gerçekleştiren ülke seçti. Bu başarı, iç borçlanma baskısını kaldırdı ve faiz açısından ülkeyi rahatlattı. Likidite krizi sonrasında Hazine'nin oluşturduğu sendikasyonla 1 milyar dolar borçlanmış olması, yıl içindeki başarılı görünümün ve IMF desteğinin kriz anında bu tür ani bir organizasyona olanak sağlaması olarak nitelenebilir.
Aynı iyimserliği 2001 yılı için korumak şu aşamada pek mümkün görünmüyor. Bunun iki nedeni var: (1) Uluslararası borç verilebilir fonlar piyasasına fon sağlayan ekonomilerin, 2001 yılında, geçen yılki kadar rahat bir konumda olmayacağı anlaşılıyor. (2) Kasım ayında içine girilen likidite krizi atlatılmış olsa bile bunun etkilerinin, reel kesime de uzanarak, süreceği biliniyor.
Bu koşullar altında Hazine'nin 2001 yılında dış borçlanması daha sıkıntılı, büyük bir olasılıkla daha kısa vadeli ve daha yüksek maliyetli olacak.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.