Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
13 Ocak 2001

Alman rakısı geliyor

Tekel'in rakı üretim tekelinin sona ermesinin ardından yabancılardan teklif yağmaya başladı. Alman Teta ve Fransız Ternorikan onay bekliyor
Haber ResmiANKARA - İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nda değişiklik yapan kanunla, özel sektöre de Türkiye'de rakı üretim ve ithal hakkı verildi. Yeni kanunla bira ve her türlü şarap ve meyve şaraplarının üretimiyle viski ve tabii köpüren şarapların ithali ve bu ürünlerin yurtiçinde satışındaki tekel sona erdi. Böylece rakıdaki monopol de son buldu. Artık Tekel'in yanı sıra özel sektör de, Türkiye'de rakı üretimi ve ithalatı yapabilecek.

Reklama izin yok
Yılda 1 milyon litre ve üzerinde üretim yapanlar bunun pazarlamasını tamamen kendileri yapacak, fiyatı da kendileri belirleyecek. Söz konusu rakamın altında üretim yapanların ise dağıtım ve fiyatlaması Tekel tarafından gerçekleştirilecek. 1 milyon litre sınırı 2. takvim yılında 900 bin litreye, 3. takvim yılı sonunda 800 bin litreye, 4. takvim yılı sonunda 700 bin litreye, 5. takvim yılı sonunda 600 bin litreye düşecek. 6. yıldan itibaren Bakanlar Kurulu bu limiti sıfırlayabilecek. İthalatçı firmaların ise ülke genelinde kuruluş yeri nerede olursa olsun her satıcının sipariş verdiği ürünleri yerinde teslim etmesi zorunluluğu olacak.
Yeni düzenleme çerçevesinde öğrenci yurtları, spor kulüpleri, her türlü öğretim ve eğitim kurumu, kahvehane, kıraathane, pastane, bezik ve briç salonlarına alkollü içki satışı için ruhsat verilmeyecek. Akaryakıt istasyonlarının mağaza ve lokantalarında ise yüzde 5'ten fazla alkolden fazla içeren içkilerin satışı yasak olacak. Bira ve şarap dahil her çeşit alkollü içkinin televizyon, kablolu yayın, radyo ve kamu yayın araçlarıyla reklamı yapılamayacak. 18 yaşından küçüklere de alkollü içki satılamayacak.

400 trilyon liralık pazar
Bu arada Tekel Genel Müdürü Mehmet Akbay, yüksek alkollü içkilerde de monopole son verip liberalizasyonu getiren yeni kanunla, özel sektörde büyük bir hareketlenme beklediklerini söyledi. Akbay, bira, şarap gibi düşük alkollü içkilerde monopolü kaldıran düzenlemeden sonra, çok sayıda yerli ve yabancı firmanın bu alana yatırım için kendilerine başvurduğunu, yeni düzenlemenin ardından, bu talepleri tek tek değerlendireceklerini anlattı.
Almanya'da rakı üreten Teta isimli bir firmanın Türkiye'de serbest bölgede üretim için kendilerine başvurduğunu, UDV, Seagram gibi firmaların da viski ve diğer alkollü içki üretimi için geldiklerini anlatan Akbay, "Fransız Ternorikan da, anasonlu içki üretimiyle ilgileniyordu. Kanunun yürürlüğe girmesinin ardından bu taleplerin ne kadarı hâlâ geçerli bakacağız" dedi.
Tekel'in 2000 yılındaki cirosu 2.2 katrilyon lira. Bunun 400 trilyon liralık bölüma alkollü içkiden, ağırlıklı olarak da rakıdan geldi. Akbay, "Alkollü içki alanında da liberalizasyon dönemi başlıyor. Kanunla yılda 1 milyon litrelik üretim sınırı getirilmesiyle, bu alana daha güçlü firmalar girecek. Aynı şekilde sermayenin yüzde 51'i veya daha yüksek bölümü Tekel'de kalmak kaydıyla, bizim işletmelerimiz yerli ve yabancı kuruluşlarla ortaklıklara dönüştürülebilecek. Bunların hepsi önemli düzenlemeler" diye konuştu.

Yasa neler getiriyor?
n Rakı dahil her türlü alkollü içecek denetim ve kontrolleriyle ilgili yetkiler saklı kalmak kaydıyla Tekel dışında üretilebilecek ve ithal edilebilecek.


   * Alkollü içki ithal edecek firmalar yılda en az bir milyon litre üretim kapasiteli entegre tesis kurmak zorunda olacak.

   * İthalatçı firmalar alkollü içki satacak bayilere ürünlerini ulaştıracak dağıtım teşkilatını da oluşturacak.

   * Yılda en az bir milyon litre üretim, satış veya dışalım yapan firmalar fiyat belirlemekte serbest olacak. Bu şartlara uymayanların ürettiği veya ithal ettiği alkollü içkilerin fiyatını Tekel belirleyip, satış ile dağıtımını da yapacak.

   * Alkollü içkilerin televizyon, kablolu yayın, radyo ve kamu yayın araçlarıyla reklamı yapılamayacak.

   * Akaryakıt istasyonlarının mağaza ve lokantalarında yüzde 5'ten fazla alkol içeren içkiler satılamayacak.

   * Öğrenci yurtları, spor kulüpleri, her türlü eğitim ve öğretim kurumlarının salonlarına içki satışı için ruhsat verilmeyecek.(aa)


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.