| 13 Ocak 2001 |
Adalete 'röntgen'
Adli sistemdeki reformlara da kaynak olacak TESEV araştırmasına göre yargı çok yorgun. Davalar altı yılı bulurken, savcının işini polis üstleniyor
İSTANBUL - Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı'nın (TESEV) yargının sorunlarını saptamak için Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer ile Prof. Dr. Feridun Yenisey'e yaptırdığı 'Ceza Adalet Sisteminin Etkinliği' araştırması, adaletin ne kadar yorgun olduğunu gösterdi.TESEV Genel Merkezi'nde dün basın toplantısı düzenleyen Ord. Prof. Dr. Dönmezer ve Prof. Dr. Yenisey, kitap haline getirilen araştırmayı açıkladı ve yapılması öngörülen yargı reformu hakkında bilgi verdi. Reformlara kaynak olacak araştırmanın ilk bölümünde, Türk Ceza Adalet Sistemi'nin problemlerine çözümler aranırken, ikinci bölümünde ise ceza adalet profili çıkarılıyor. Araştırmanın son bölümünde ise değerlendirmeye yer veriliyor.
Önce polise gidiliyor
İstanbul'da 1994 yılı itibarıyla sonuçlanan 1114 dosyanın ele alındığı araştırma kapsamında, Sulh Ceza Mahkemeleri'nden 385, Asliye Ceza Mahkemeleri'nden 378, Ağır Ceza Mahkemeleri'nden ise 351 dosya incelendi. Polisin çalışma kalitesiyle ilgili bulgulara göre, suçların yüzde 50'si polis tarafından öğrenilirken, savcıların öğrendiği suç oranı ise yüzde 36 dolayında. Bu, vatandaşın savcıdan önce polise gittiğini ve hazırlık soruşturmalarını genellikle polisin yürüttüğünü ortaya koydu.
Yüzde 72: İşkence gördüm
Polis, sanıkların yüzde 80'inin ifadesini alıyor. İfadesi alınanlardan yüzde 72'si suçunu itiraf ederken, işkence gördüğünü iddia eden sanıkların oranı ise binde 3'te kalıyor. Yakalama ve ifade alma sırasında sanık hakları tam olarak uygulanmıyor. Araştırmada, 1114 dosya içerisinde sanıkların sadece yüzde 46.5'ine susma hakkı olduğunun söylendiği, geri kalanına ise haklarının hatırlatılmadığı belirtildi.
Karar 368 gün sonra
Suçun işlendiği tarih ile hükmün kesinleştiği tarih arasında geçen toplam süre ortalama 368 günü buluyor. İki günde kesin hükme bağlanan davanın yanı sıra 6 yıl 128 gün süren dava da var. Hazırlık soruşturması kısa sürerken, duruşma ve diğer kanun yolları 'hak ettiği'nden uzun. Suçun işlendiği tarihten yaklaşık 75 gün içerisinde kamu davası açılmasına karşılık, dava açıldıktan ortalama 76 gün sonra ilk celse görülüyor, ilk ve son celse arası 164 gün sürüyor. Hüküm temyiz edilirse de Yargıtay'dan ortalama 195 gün sonra karar çıkıyor.
Hız, adliyeden adliyeye değişiyor
İş yüküne göre, adliyeler arasındaki fark da büyük. Bir dava, Bakırköy Adliyesi'nde ortalama 377, Beyoğlu'nda 348, Eyüp'te 406, Fatih'te 201, Kadıköy'de 336, Kartal'da 294, Üsküdar'da 275, Sultanahmet'te ise 476 günde kesin hükme bağlanıyor. (Radikal)
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.