| 13 Ocak 2001 |
Dönmezer: Yargı zulmediyor
"Ceza adalet sisteminin kolluk kuvveti, savcı, yargı ve infaz olmak üzere dört ayağı vardır. Savcı ve emrindeki kolluk kuvvetleri birlikte hazırlık soruşturmasını yapar. Topladıkları delillere göre mahkeme kurulur ve yargılama yapılır. Ancak Türkiye'de bu sistem işlemiyor. Sayıları az olan savcıların iş yükü fazla olduğu için hazırlık soruşturmasını jandarma ya da polis yapıyor. Hazırlık soruşturması eksik olunca davalar yıllarca uzuyor. Ayrıca dava sürerken hâkimin değişmesi de uzamaya yol açıyor."
Uzlaşma yerine mahkeme
Yargının iş yükünün her geçen gün arttığına dikkat çeken Dönmezer, "Yargı sistemi yoruldu. Siyasiler birbirine "Bir suç işlediysen git, mahkemeye aklan" diye bağırıyor. Türkiye'de artık en küçük bir olay bile taraflar arası uzlaşma yolu varken, yargıya intikal ettiriliyor" dedi. Yargının 'insanlara zulüm eder hale geldiğini' vurgulayan Dönmezer, "Dava açılmadan önce çok ciddi bir soruşturma yapılmalı, mahkûmiyet çıkacak durumlarda dava açılmalıdır. Oysa Türkiye'deki davaların yüzde 53'ü beraatle sonuçlanıyor, yüzde 20 civarında mahkûmiyet veriliyor" diye konuştu.
Dönmezer, reformlara kaynak oluşturacak araştırmanın İstanbul'la sınırlı olduğunu ifade ederek, "Suçların yüzde 70'i İstanbul'da işleniyor. Vergiler gibi suçlular da İstanbul'dan sağlanıyor" görüşünü savundu.
Evde ceza, monitörle izleme
Adalet Bakanlığı tarafından görevlendirilen bir komisyon tarafından Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu (CMUK) ve Ceza İnfaz Yasası'nda yenilikler yapılmasını öngören bir tasarı hazırladıklarını belirten Dönmezer, "Adli kolluk ile savcılar arasında işbirliğinin sağlanması için savcı yardımcısı modeli geliştirilecek. Bir üst mahkeme olan 'istinaf' mahkemeleri ve yedek hâkimlik sistemi oluşturulacak. Uzman savcı sayısı artırılacak. Cezaevlerinin yükünü hafifletmek amacıyla da Ceza İnfaz Yasası'nda yapılacak değişiklikle bir-iki ay ceza alanlar için ise 'evde ceza çekme', 'monitörle izleme' ve 'kamu yararına çalıştırma' sistemleri işletilecek" dedi.
Prof. Dr. Feridun Yenisey ise ideal sistemlerde Türkiye'dekinin aksine hazırlık aşamasının uzun, yargılamanın kısa olduğunu belirtti. Yenisey, yapılması gerekenleri de, "Teknik açıdan donanımlı adli kolluk birimi sağlam ve hukuka uygun deliller bularak, 'olgun davalar' açılmalıdır. Uzman savcı sayısı artırılmalı ve istinaf mahkemeleri kurulmalıdır" diye sıraladı.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.