| 23 Ocak 2001 |
Gülümseten gerçekler
Mehmet Uygun, yeni sergisinde düşsel yaratıkları yerleştirdiği resimleriyle yaşadığımız dünyaya ironik bir bakış getiriyor
ESRA ALİÇAVUŞOĞLUİSTANBUL - Hieronymus Bosch'un 'Yeryüzü Zevkleri Bahçesi' adlı yapıtı, gerek resimle son derece yakın ilişki içinde olanları, gerekse resme ilgisini sadece izleyici düzeyinde sürdürenleri, nerede görürse görsün son derece etkiler. Yapıta bakar bakmaz en çok sorulan soru, "Nasıl oluyor da bir 16'ncı yüzyıl ressamı böyle 'gerçeküstü' figürleri kullanıyor"dur. Neler yoktur ki Bosch'un bu resminde... Turna kuşları yumurtlayan, daha doğrusu dışkılayan figürler, lazımlıkta yiyip yuttuğu lanetlileri sindirerek farklı bir görünüm içinde dışarı çıkaran dev canavarlar, dev istiridyeler, eşsiz meyveleri açgözlülükle tüketen insanlar... Bosch'un bu yapıtında, son derece büyük bir kara mizah örneği gösterdiği kimse tarafından yadsınamaz sanırız.
Mehmet Uygun'un resimleri bir bakıma Bosch'un 'Yeryüzü Zevkleri Bahçesi'ni anımsattı bize. Uygun'un resimlerine konu olan ve neredeyse şablondan çıkmışcasına hemen her yapıtında gördüğümüz gerçeküstü yaratıklar, düşlerimizin, bilinçaltımızın imgeleri olarak ete kemiğe bürünüyor. Resimdeki yaratıklar kimi zaman bir insanın bedenine, kimi zaman ise düşsel bir kahramana dönüşüyor. Balık adamdan, şemsiyeye, şeytan adamdan papyonlu bürokrata dek resmin içine yerleştirdiği bu figürleriyle tıpkı Bosch gibi yeryüzünün zevklerinden nasibini alanları ironik bir bakış açısıyla sunuyor sanatçı bize.
Her toplumun kendini belli biçimlerdeki kodlara göre şifrelediği düşünülürse; bu kodların çözümü de yine belli simgelerle ele alınıp çözüme ulaşacaktır. Mehmet Uygun'un düşsel yaratıkları, kimi zaman başındaki Amerikan bayrağı ile Sam Amca'yı, kimi zaman papyon ve kravatıyla günümüz politikacılarını ya da üzerine giydiği idam elbisesiyle yakın tarihimizi görünür kılıyor. Elbette Uygun'un resimlerinde, karikatürize etme, gülünçleştirme ve sevimliliğe bürüme çabaları da yok değil. Mehmet Uygun düşsel yaratıklarını, herkesin istediği biçimde algılayabilmesi üzerine oturtuyor resmine. Güzel misiniz, çirkin mi? Genç misiniz, yaşlı mı? Kimsiniz, nesiniz? Diye sorarken bir taraftan da sonu gelmeyen düşlerini tuvali ve paletinin yardımıyla gerçek dünyanın sınırları içine sokuyor.
Mehmet Uygun'un bazı resimlerinde, özellikle büyük ustaların yapıtlarının yine gerçeküstücü figürlerle metaforik bir düzleme kaydırıldığını da görüyoruz. Rafaello gibi Rönesans ustalarının 'kardinal' portreleri yine Uygun'un değişmez düşsel yaratıkları olarak çıkıyor karşımıza.
Mehmet Uygun'un resimleri, varla yok, gerçekle gerçek olmayan düşsel bir yaratının somut örnekleri.
Sanatçının resimleri, İş Bankası Parmakkapı Sanat Galerisi'nde 26 Ocak'a dek görülebilir.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.