Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
24 Ocak 2001

1 katrilyonluk kaçak

Hesap uzmanlarının 2000 yılında gerçekleştirdiği 3 bin 103 incelemede, usulsüz işlem ve vergi kaçakçılığı için 1066 rapor tutuldu. Denetimlerde 1 katrilyon liralık gelirin gizlendiği anlaşıldı
ANKARA - Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu'nun geçen yıl gerçekleştirdikleri vergi incelemelerinde, yaklaşık 1 katrilyon liralık gelirin devletten kaçırıldığı ortaya çıktı.Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Abdullah Arslan'dan alınan bilgiye göre, hesap uzmanlarının geçen yılki incelemeleri sonucunda 3 bin 103 vergi raporu düzenlendi. Bu raporların 1066'sında usulsüz işlem ve vergi kaçağı yer aldı. Hesap uzmanlarının 2000 yılı denetimlerinde 1 katrilyon 223 trilyon 427 milyar 564 milyon liralık matrah incelendi. 2.1 katrilyon liralık gelire karşılık, devlete 1.2 katrilyon liralık gelir beyan eden mükelleflerin, 959 trilyon 8 milyar 208 milyon liralık geliri ise devletten kaçırdığı ve bu şekilde çok büyük miktarlarda vergi kayıp ve kaçağına sebep olduğu belirlendi.
Söz konusu denetimlerde, incelenen mükelleflerin sadece gelir kaçağı ile yetinmeyip, bir de beyan ettikleri gelir için düşük vergi ödedikleri gözler önüne serildi. Bu şekilde de 13 trilyon 890 milyar 547 milyon liralık vergi farkına ulaşıldı.

Harçların yarısı kaçırıldı
175 hesap uzmanının gerçekleştirdiği denetimlerde, 28 bin 24 beyanname üzerinde incelemede bulunulurken, 2 bin 175 de beyanname dışı inceleme yapıldı. 14 bin 613 adet diğer çalışma ile birlikte hesap uzmanlarının bu alandaki faaliyetleri için harcadıkları işgünü sayısı 44 bin 812'ye ulaştı.
İnceleme başına 309 milyar liralık bir kaçağa ulaşan hesap uzmanlarının, her biri stopaj dahil ortalama 6 trilyon 991 milyar 14 milyon liralık matrah inceledi. Uzman başına ortaya çıkarılan matrah farkı da 5 trilyon 480 milyar 46 milyon lira olarak hesaplandı. Hesap uzmanlarının incelemelerinde, en büyük kaçağın harçlar ve fonlarda yaşandığı görüldü. Buradaki kaçak oranı yüzde 54 bin 728'e ulaşırken, bunu yüzde 5 bin 543'lük kaçak ile damga vergisi, yüzde 1596'lık kaçak ile veraset vergisi, yüzde 408'lik kaçak ile de gelir vergisi mükellefleri izledi. 2000'de ek gelir vergisinde bulunan kaçak yüzde 222, ek kurumlar vergisinde yüzde 144, geçici vergide yüzde 143, gelir stopajında yüzde 86, kurum stopajında yüzde 79, kurumlar vergisinde yüzde 53, KDV'de yüzde 56, banka sigorta muameleleri vergisinde de yüzde 54 oldu. Bu arada Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Abdullah Arslan, 2001 yılında vergi incelemelerinde ağırlığı, 'naylon fatura ve hayali ihracata' vereceklerini bildirdi. Aslan, 2001 yılı çalışma programında kayıt dışı ekonomi ile mücadaleye özel önem vereceklerini belirterek, şunları söyledi: "Bu çerçevede naylon fatura organizasyonlarının üzerine gideceğiz. Bu yolla hayali ihracat yapanları sıkı şekilde takip etmeye çalışacağız. Naylon fatura organizasyonlarıyla ilgili bir envanter çalışmamız oldu. Bu çalışma doğrultusunda da incelemelerde bulunacağız. Aynı şekilde bankalar üzerinde yaygın denetimler yapacağız. Zaten geçen yıl bankacılık sektöründe özellikle menkul kıymet gelirleri, off-shore hesapları ve bilançoların makyajlanıp makyajlanmadığı konusu ile hukuka uygun olmayan masraf kayıtlarına yönelik bir inceleme başlatılmıştı. Bu inceleme bazı bankalarda tamamlandı. Bir bölümünde de epey mesafe alınmıştı. Bu çalışmaya paralel batık bankalardan hareket ederek bankacılık sektöründe genel bir denetim yapacağız." (aa)


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.